>"*>«
*#•* ^^-k')^
: ***. 4**v <Wu **d
^agt» «
I 1
irf.ifiw* ■ AD
VIRVLENTVM
ARCHIBALDI HAMILTONII
APOSTAT£DIALOGVM, DECON-
fufione Caluiniana? fecbe apud Scotos, impie
confcripcum orthodoxa refponfio.
cTHOMA SMETONIO SCOTO
A V C T O R E.
In qua celebris illa qua»ftio de Ecclefia , de vniuerfalitare , fuc-
ceflione, & Romani Epifcopi primaeu breuiter, dilu-
cide , & accurate tra&atur.
•^[Adie&a eft vera hiftoria extrema: vita* & obitus eximij viri Ioan. Knoxij Ecclefix Scoci- canas inftauratoris fideliflimi.
i
R
^IEDINBVRGJ,
Apud Iohannem Rofleum
Pro Henrico Charteris. Anno Do. .157 9*^ fCVM PRIVILEGIO REGALI.
MSEREMISSIMO
J&T OMNI VIRTVTVM GENERE
ORNATISSI. PRINClPI , IACOBO
Sexto Scotorvm Regi Gra-
tiam^pacem, & «ecernam falutem.
I V T V R N A mihi & perdifficilis dcVu beratiofuit,Rexomni laude rcgum om- nium cumulatiflime facrone Maieftatis tuaenomini deceret exiguos hofce indu- djt ftriasmeasfru&usconfecrarc. Deterrebat enim ciim operis ipfius ruditas ,non multis a me vigilijs clucrabrati,in eoargumetigenerc,quodlogicipotius iu- dicij acumen,quam oratorisefacultatis ornametapoftu* labat: tiim intolcrabilis aduerfarij procacitas;ad cuius contumelias & vanitatem quantumuis modefterefpon- deti,magnopereverebarnealiquid mihi excideret,quod tanti principisauribusminusdignum videretuf. Accc- debat& conditionismexobfcuritas, &fubruftic$)quida ingenij pudor ex tenuitatis mese confcientia natus , quo itaa teneris annis affe&us fum,vt delitefcere perpetuo &£ roecum viucre,quam in lkteratiflimi feculi theatro om- niura cenfuram temerefubire, & Regia? prafertim ma- ieftatisfplendorem ferre,longe fatiusarbitrarer. Suadc- batcontra.&piorum tandem fufFragijsperuicitofficij ra- tio , qux #quum efte aut liberum ncgabat , vel Eccleiias DEI iniuriamafoediffimo apoftataillatam,verccundia dicam , an ignauiaquadamJjVclaltericuiquam patronow*^ addicere,qu^ qualiacuquc funt, tua iure fut^ &: fub tui$&°te ' Rex Sercniffime,aufpicijs in publicuexire debent. Nam & ego tuus fum . vt qui folis hanc lucem in regno primu tuo fuauiffima afpexi; vera^que Iucis amore diu ac m ultu peregrinatus,nuncdemum beneficiotuo voticompos ia
f-ij- \
fCHRlSTIANO LECTORI.
fcd,damnata maiorum coecitace , magiftru repente pr«bmt& publicum profefforeiego in denfa errorum caligine a paruulo educatus, pr<epoftero obfirmiti animi zelo, patria carere ma^ lui, quam iibero confueta? fuperftitionis vfu. Multos ille An* dreapoli , multos alibi docendoconatuseft&concionando k falfareligionead veramconuertere. Ego (quodpropitiusmt- hi D E v s ignofcat non paucis in patria, pluribus Luteti#,ve- ritatinecederent, au&orfui: & manifeftis poftea pontificioru corruptelis oftenfus, ne temere & inconfulto papifmum defe- rerem,illi me fe&as in difciplinam tradidi, quam patefa&is ali— arum praftigijs, omnium nouifiimum excitauit Antichriftus, & voto fibi fceieraciiEmoobftriclam, qua longe late que patet terrarumorbiSjEpifcoporum fuorum& principumquorun- dam opera,veluc in prcefidia difpofuit,vt quam flumine,ferrof flammisextinguere omnino non potuit,horum aliquandiu fatellitum fraudibus, mendacijs,impofturis, renafcentis Eua« gelijlucem obfcuraret,
llle orto domi ciuili bello totum fegentilium fuorum fafti- oni addixit: nec aduerfae modo partis fautores,fed fuum etiam rcgem, de cuius felute & imperio certabatur , & C H R i s T X ipfius religionem odifle caepif,vt quem aducrfarij colerent,nec regemagnofcerent,nec D e V M.Me cotramultis Romanefet berieficijs; multis pij iniurijs(vt tu quide interpie^abar) affe&u, ncc amore nec odio permouere potuerunt,quin ruptis adulte- rata? religionis vinculis, in veram me libertatem vindicare. Ille nemine piorum confcio , a Christi caftris adrebellem papanorumcolluuiemperfidetranffugit. Ego poftquam clara rnihiecoeloEuangelij luxafTulfit,expofitoconfcienti# oncre, petitaque& accepta difcedendifacultate,afecurootioadim- pedita negbtia; a placida& tranquilla vita ,ad duram & labo- riofam , vocantem Christvm alacnter fumfecutus. lllc deniquevirulentiffimum&omnicotumeliarum genererefer- tum libellum in Ecclefiam D E i euomuit: quam ego nifi pro viribus defendere conarer , indignus profedo effem ,in quo mirabiliter liberando tam magna dominus & illuftriaederet potentias fu* atque infinitae mifericordiaefigna. Haecmecau- fa ad fcnbendum impulit,ne minus illi nunc in propugnanda, quam oppugnanda olim veritate aduerfarer.
Quibus longior aequo videbor,eos primum rogatos cuperS, Hamiltonij vtloquacitatemperpendant , qui quod tnbus ab- {biuiverbispotuifTet, in iufti voluminis magmtudinem pro- «iu* ic. Dcin4e & Ulud quoque cogitent, non cum lfto tan-
CUill
JCHKISTIANU LttiUKl. eum blatcratore ncgotium mihi efle ; fed cum huic rcfpondeo; alijs etiam refponfum velle, qui eadem de re,ijfdemfophifma - tum nexibus, & eleganter, nec ar&e colligatis,auram populi &c idoli (ui bencuolentiam captant. Ignatianas quofdam focie- tatis fatellites intelligo, qui nil intcntatum relinquunt, vc egregiaminpontificia tyrannide propaganda,& verareligionc ©ppnmendaoperamnauafle voce&fcriptis videanttir. His fcio a perdo&is viris Geprgio Hayo & Ioanne Dunkefono co- piofe & accurate refponfum : quorum fcripta quia nondum in lucem prodierunt , putaui pretium aliquod opcrae futurum ; (1 hinc leftori exftaret, quo fedatapoflet confcientiaconiuratoru G HRf sri hoftium ineptiascontemnere. Hoc prolixioris alicubi difputationis confilium fuit.
Acrimoniaequerelamfaciletollent, quas primo capite ex- pofui. Cum teterrimo mihi & perditiffimo homine contentio eft; qui omni proeul modeftia & pudore, in Christi Ec- clefiam , a qua fceleratiflime defecit, debacchatur : qui no mo- dolaefas maieftatis , fed eiuratae etiam pietatis nefario crimine tenetur.quiindiftopalam D e I fpiritui bello, quicquid ferc exfacris litterisafFert,in alienumienfum violenter detorquet. Cuiusreipaucahicemultisexempla fubijciam. i.Tlm.f.x^
Qui^bene Ecclefias praefunt , duplici honore dignos cenfet prcfbyterosPaulus. Hinc ifte reuerendiflimam fanttitatemi lan&am reuerentiae au&oritatem,eminentem1excellentiam, reiiquofquefumofi typhi& impuracaiTentatioriistituIoscon- Pfcl. x«f, fingit. Super columnas fuas fundatam canit terram diuinus pfokes : Inui&amrefleEcclefiamHamiltoniusinfert. Gratias deo agit D. Paulus, quod Romanorum fides in toto orbe an- Rom. x.tt jiuntietur : vulgari hyperbola fignificans , quocunque veniret, deillorum fefide crebris hominum fermonibus peromnes Ec- clefias edoceri. Hic Ecclefiam proinde per omncs vniuerfi partes difFufam argutatur : quafi totum- orbem peragraflec
Soli, inquit Dauid, in coelis tabernaculum pofuit D E v s: * ' *9' * vifibilem crgo femper Ecclefiam efle , Hamiltonius concludit. Prasdicit Ofeas fore vt Iuda & Ifrael pariter congregentur , & orc* '• tu vnum fibi caput ponant. Eft ergo, inquit , Papa Ecclefi» caput. Hac Hamiltonius fide & religione in facris littcris vcr- fatur; &adulterarianobis Dei vcrbum,hasrefeseuomi, & omnia prophanari clamat , quod peruerfam hanc interpretan- dirationcm non probemus.
Qui ciufmodi eft, fatis pertCjledor, intelligis,quatandc
m «odcwtioac crafofi mercacur. Ego , quoad fari potuit* f
fCHRlSTIANO LECTORL
fcperam dedi , vt dolorem animi &ingenijimpetuscohibererm
nec ita tamen,quin, quodcaueri minime debuit,fuis res nomi-
nibusfubindeappellarem, Secuscum alioquouis papano !
agendum fuiffet. Huic vereor vt nimis videar pepercifle. ;
Sed in hanc femper partem peccare malo. Vale
pieledor; &qua2fimpliciumcaufa, fimplicius
icripta funt, quo decetcandore animi lege.
x*)c
in>X J£fi*X &*?g^ s3Qv& vSo
AD VIRVLEN*
TVM ARCHIBALDI HAMIL-
tonij Apoftatse Dialogum , de confufionc
CaluinianjE feclx apud Scotos, im-
pie confcriptum, Refponfio.
V M cx longa pcrcgrinationc, & varijs vi- tx erroribus, in patriam nic tandcm, ad diT uini vcrbi miniftcrium ab Ecclefia vocatus recepiffem,incidifortein libellum tuurn
Hamiltoni , De Caluiniana: ieGtx a- pud popularcs tuos confufione,
confufe prorfus & putide confcriptu. Ob- ftupuiprimum, ncc fatis miraripotui , tam infigniste contu- meliae titulo Ecclefiam hanc notaffc , in qua ab incuntc ado- lcfcentia cducatus concionatorcm diu, & Sacramentorum Chrifti miniftrum,magno pictatis zelo, vel horrcnda certc cu pictatis fimulationc ,domi forifquc egifti. Dcinde&multo magis deteftabilis perfidise atrocitatcm demiratus fum,poftqua adifcipulis tuis &cotubernalibus rcnutiatum mihicft, fumma tevocis contentione, coclum terramque teftcs aduocantcm, pontificis Romani au&oritatem , & decreta illius omnia , in publids Andreana:academiacfchoIis,quinquennioabhinccx- ccratum, cum in priuata quada altercatione, & corporis tibi,& animi lepram, gantilis tuus Robertus Hamiltonius obieciffet; per animi lepra, peftifera papifmi dogmata fignificans.Ncc eft quod ignota tc, & nondum plane intelle&a, pcr infaniam ab- iuraffe praetexas. Hocnanque perfugium adcmit tibi altera libclli tui pagella, imprudenterquidem, fed non obfcurc pro- feffa, eo ipfo tc anno ifthaec commcntatum , quo miniftrorum illud dccrctum , de excommunicandis papicolis fa&um cft , & ©mnium rcgni ordinum au&oritate corihrmatum. Qaod nc
A. ij.
yt AD HAMILTON. APOSTAT.
propsrantem forte iecT:oFemfugeret,diligenter in margine nou
tatum eft, hinc te Diaiogi tui , ad perpetuam nominis tui infa-
miam, nunc primum ,inquis, in iuceni editi, occafionem ac-
Pnblicc diacepl^' Ns^e,nuJist3ntiimconie<auris, autaccuratioretem-
pco&fliis cft pP^uni fupputitionatecuihagini. Nwant qui te lntfts, &in
HimikoQi. c^u^enoraiKjmultosteannos^mperpiexabac telacomexeridaj
us'clux?ri" anteturpiilimamfugamconfumuffe. Nemini vtdubium fit,
papuii?a dm te> & in ^hoIis,& in fuggeftu„ea palam dogmata compro-
baflb,quae occulrisftilicuniculis, Sdatentisinterimodij fufur-
ris oppugnabas. Vides quam iufta, hqcloco,& opporturia mi-
Iud. vuC9. htoblatafitflagellandituioccafio.Verumqui Michaelc quon-
dam Archangelimvde Mofis corpore , aducrfus.Satanam dif-
ceprantem,in conuitiaprorumpere vetuit, idem imihi, in non
diffimiii caufa dccertanti , au&or eft , ne maledi&a maledi&is
Zacha.j.i. repericiarri : fedquod ilie tunc patri veftro , idem vt ego tibi re-
cocfco Satanaefilio refpondeam : Increpette Dominus, incre-
pet, inquam/te Dominus , agnita? veritatispppugiiittor vqut
quam illc elegit > impijs inceflere contumelijs Hierufalem au-
des.
Ad librum tuum venio : quem cum nouitatis potius ftudio, quamdo<3:rinae vlliusaut modcftiajtu^opinionepercurriffem, ncc quicquam in eo noui aliud , quam virulentas linguae petu- lanqtam ,.inaudita maledicendilibidine , &impuris verborum bomblsinftruclam , reperiflcmiquoddodisintelligoomnibus pl:acjni.flc,idem ipfe quoque iudicaui: dignum,videlicet,efle di- alogum tuum,qul perpetuo potius filentio, quam vlla piorum apologia damnaretur. In qua hadenus fententia eo libentius conquieui,quod ita a te difputatio haec tota fufcepta fit,vt q uq- rendi tjominis, quam indagaadae vcritatis, longe ftudiofior fu- ifle vi^earis. Ego contra , nec inanibus otioforum hominum icriptibnibus , quenquam aboptimorum au&orum ledtione reuocari,nec immoderatum hunc tuum captandae gloriolaj ardorem, fubie&is veluti refponfionum faculis , foueri a nobis velim: frequenti experientia edoctus,quantum ambitiofis qui- bufdam , &c femidoctis veftri ordinis homuncionibus , ad po- jnilarem famam profuerint accuratae noftrorum refponfiones. Sed vicit iudicium noftrum iactantia tua. Multorum nanqu* fermonibus diuulgatus ad nos rumor peruenit , litteris etiam tuisconfirmatus, tanto te abortiui fcetus amore excoccatum, vtquemfani omnes cenfeant contemnendum, tu anemine confutaripofleclamites. Quodfacilediflimularipotuiflet, nifi imperitis quibufdam ica omnino perfuafum efle audirem.
Quprum
ORTHOD-OXA. RESPO-N^O. j
Quorum fortem miferatus ftatuitibipaucisrcipo^ere, & neg- ledtis,quoad fieri poflit, conuitijs tuis & mendacijs, %*r?xrPl4 myfrt fi* ~T*WfffL**& , ac* irnp°fturarn taritum & ofte-
tationem comparatis Jea brcuitcr diffoluere , qux fimplicium animos percellere vel leuiter queant.
' ' Pnufquam ad fenam propofn^ quarftionis tra&ationem ac- ' cedis,& propius nobifcum manus conieris.ad 28. Vfquc pagcf- lamludere placuit, & rionnullaprxmittere^qus nobis 'inuidi- am,tibi le&orisbeneuolentiam conciliarcnt. Ac primum qui- dem,quo afini tui, ftupidi , inquam, illi facrificulbrum grcges arre&is te auribus rudentem aufcultent. Non dc iipt fojuii , ym-Fol.x.pag.13
bra ccmri qiiOTiespenesquoslcgixima clauitrnr.potdtaitft cdntfouertipjr. ■Qllid ita? Qu«a in voohbb ctpite^uscdn^^lior^tnirxfJtterfda funt ilrnul & fenicl in quxtltoneni tnhuntur. Adeo vtWmTriblrjs 'bmnious
( Miffa, purgatorio, imagmum &morcuorum hominu cultu, opcrum mentis*, iuftifieationc, rndulgentifs'-, fancloruni in- :
uocatione. &c. ) Leuiores hormnes & modeftiores cffe
foleanc^hicprimurnveros prodereaffe&us^omrtcmq? animo- rum impetumeftuwfcrefficnea^c^t:5eri6tcifta loqui dice- ,. rct,Hamiltoni,&afdente pietarisrzelo m&arhmari , qui ex a£ fiduadialogorum Luciani le&ione, atheifmum haufiffete, & omncm rehgionis contemptum,ignorarer. Vtcunque haber, onnem his faltem verbis lcctores initio tuos admonitos voluifti, oiri-in hoccena- uem te motfeftiam &leiiitatcm ( non leuitatera )exuiffe , cum m»ne mode* in hanc arei .amddcendei-e s:yt mniigniipiritus 'oeftro concita- f/^.K^l tum,& toto furcntis^nimijrnpetu luientcm aiiqucm lympha- f^r^T^i *icum,non thcologum placide& moderate difceptantem , in mediumprodijffefcirenc.I^ecrnirum,. Non enim de-sfini vm> bracertatur. Verum afinc,fed dclconiscerteexuuijs:certa* tur, quibusafinorujrriillcDeus&crcatorRcmaneniisdiuiamDcveri leo. te&usypro ven leonisvicariOyftnipenti fe.mundo venditauit. n**«««"i« Xseqiie tamcnelfc,tru<rat2mopere rmteris;quidm menremqm- ^^ r bufdamdo&isparitcr & pi|s veniat , quod pra^terita hac qua>- Aioncpnma pnecipuaque, & a qua rehquas omnesdependent, inferioresalias &huicverefubtecl:as periequantur. Quod, vc noarBodapbiloJpphum, medicum^theologum, fed luns c- tiam peritidrn>j& itX^t^ rtK&rr<#&r i ^^q^^s^^r/^^^ fufpJ*Umus,c&&0i&^^ penu,
& racinorofi militis audacia pctito.Sed immeritodc&os tuos, Hamiltoni, &pios perftnngis, quiquodtu parum viderisco- giuffe,probc nouerunt^non hinc pcndcrc quidquid dc rehgio- nc.oriri contrjcrue^iap^rucan Faccnim canckmabcmnibgs cc- «clcfiaraobferiuaxi ^£agm(wliam de ciauium potcfUtc- <%\x$fcom
A. i]i
4 AO HAMtLTON. APOSTAT.
fccciffu^on c%> An «uila propterea de rebus facriYdecertatio intcr do&ot
tenuoncsin-cxiftet ? Eandem certe ecclefiam Cypri3nus,quam Scephanui
tcrdoaoio-Romanas vrbis Epifcopusagnouit: quodhic tamen re#e ne-
'cyodanus gauic ' mordicus ille 'tefendit, Qui in haereticorum fynagog*
Stcphanuil tinai efl*ent,baptizari iterum debere. Nonne duo illa veteris ec-
clcfiae lumina, Hieronymum dico & Auguftinum , plus quam
Hicronymm dentatis Epiftolis, de officiofo mcndacio contendcrunt? Non -
Auguitiniu ne i^cn^ Auguftinus,toto fere orbe reclamante, do&rinam dc
«terna Dei praedeftinatione & amifla arbitrij libertate , multis
ante feculis fepultam,magno animi robore,& ingenij acuminc
ScholafHc cxcitauic-5 Multa fcienspr^etereo. Nihildefcholafticoru pug-
fumVu^*-fli?^ic(>^u.orura vix tres> in tanu turba rcPe«as,qui de pluri-
mis maximi momenti capitibus idem fentiant. Taceo Gerfonii
& Parifienfium bclla, fumma animorum acerbitate , cu impio
Ioan.n. er-pontifice Ioan. 22. de animorum immortalitate debellata.
ror dc anim. Nonnemagni nuper nominis ecclefiae veftrac praeful fuit Am-
liTa^r101" brofius Catharinus, quicontra Tridentiniconciliabuli,cui ip-
Ambrofius femet intcrfuit, decretum, adextremum vfque fpiritumintre-
Cachar, pi^ afferuit, pofle hominem in hac vita falutis fuae certu efle.
Infinitahuiusgeneris & longe eciamgrauioraproferrelicercc.
Sed ex his ipfis, ni fallor^ perfpicuum fit , non ex agnita eccle*
fia,aut clauium poteftate , fed ex fcripturarum cognitione pe-
dere,omnium quae in religione mouentur quaeftionumfoluti**
oncm. Sedde his poftea fortafleeritdicendilocus.
1 dl i r>tz t Mctafchematifmum tuum cx Xenophonte & Luciano,df-
Kamiitoniilitijs tuis,ridiculc expreflii, mirarerGenebrardi praefertimce-
Kctafchcma furam efFugifle: nifi fatis inteiligere,quam perfunctorie & neg-
^oftenu* ^8entcr rapfodias veftras euoluant ,quibus hseccura eft a facra
«ionisplcnui theologias facultate denaandata* Neque enim libenter tempus
terunt in hifce nugis . Aliocpi* quis tam ccecus eft, n tion vi-
deat totamvtriufque ecclefiaedelcriptionem profani&impu»
denterambitiofi ingenijoftentationemefle. Vt taccam ince-
rim perfidiam tuam,qui,quam viuis fufcepifti coloribus depin-
gendam, vix obfcure adumbratam Catholicam veftraro reddi-
difti. Equidcm fi Romanae Ecclefiae fautores faperc confilio
Mamikomi meo dignarentur, ferio illos admonerem, alium fibi vt deligat
fssaucwacio pacronum, vt etiam atque etiam caueant ab iofidijs tuis, ne ea«
dem illos hypocrifi illudas , qua Scoticanam ccclcfiam decepi*
fti. Sedipfividerinc. Ego<WcriptionistuaBpigmentischarcu-
lam hanc illincrc nolo: quod nihil fere contincant,quod cau-
(am,vel noftram Uderc,vel tuam iuuarc magnopcrc queat.
WR iliud forti magni criminii loco quUdcpucct , juod a Ca-
" fj thoiica
ORTHODOXA. RESPONSIO. %
ttiolicanos quercris difcefliiTe. In quo non minorem nobis *0^ ^ £^ quamin rcliquis omnibus iniuriam facis. Non enim a Catho- c{cCl2 cltho* lica defciuimus ,cuius membraetiamnum fumus,nuliaho- l»ca difcctfi- ftium Vi diuellenda: fed ab impijs Romanac tyrannidis *±0hM -"^s j^ *£ tffifktcrts, &abominandis fuperftttioforum hominum cor°uptck commentis nos feduximus,ex Catholicas femper Ecclefiaj legi- bus diuinitus promulgatis fan&e & religiofe vitam tradu&uri: Aquarumpraefcripto, fi quifquam nos mortalium monftrarit, invllofidci dogmate,autecclcfiaftica2politiaccanone,vel latu vnguem diffidere , libentiflime melioradocentem fequemur. Couitijsnos Hoc tibi,& tui fimilibus praeftandum fuit, G in veftram nos fe- !w»w p*- tcntiam pertrahere voiebatis ; non de nudo ecclefiac titulo ver- £o ^erraf bo(e&futiliterhtigare,nonh3»refim,fchifmita, impietatcm, fc noa <!©♦ amentiam , hypocnfim , perfidiam, conciiiabula,fe&as,fcele- ccnt. ra,vefaniam,portenta, frw0p£'*fr Wirtff**&r ^ con- fufionem,& fexcenta id genus conuitia,inflatis perpetuo buo ciscrepare. Sed his ,fcilicet,elogijsodiofos reddere ftudetis veritatis aflcrtores, indignos vt vulgus arbitretur , quos de fin- gulisaudiantfideicapitibusdiflerentes. Inquo,vel craflani- mis ignorantia veftracft, fi quod alijs perfuadere nitimini , ex animo ipfi fentitis: vei , quod veri longp fimilius efl: , defperata potius malitia,&.fcelusnullafupplicij grauitate cxpiandum, quinonaliuminfinem clauium arrogetis poteftatem , quam ^1^*^** vtocdufacoram hominibusregnicoeiorumianua, nec ipfi in- ftisregnico- grediamini , & alios ingrcdi volentes prohibeatis* Sed: nulla «m homini nobis , fi propius rem fpeftemus, quajftio deecclefia eft* quam jU* occlii' candemadhucmanere,&perpetuo mafuram confitemur,qu# Mattitj.ij, i ia&is primum mundi fundamentis femper fuit. Verum hic, ne nefcias , vertitttr controuerfiae noftracardo , Vilifne erroru s«tui con* fordibus inquinata aliquando ecclefia fucrit ,quaefan£Urum "ouerfi*£p fcripturarum fontibus eluendae fint. ld nos non femel vfu ve- papSSI, nifle,&maiorummaximenoftrorumaetate,afl5rmamus. Vos contra pertinaciter negatis quicquam in ccclefia receptum efle a fpiritus fan&i oraculis alienum, Hic ftatus eft,huc omnes ra- j tionum impctus adhibendi,non ad vanas confugiendum rixas deccclefias titulo. Non ecclefiamecclcfia», fed lucem tenebris, veritatem mendacijs , humani cerebri figmentis vnicam fidci regulam opponimus. Expellite, quae plurimae irrepferunt,fal- forum dogmatum opiniones,compofita res eft , fublata omnis digladiandi anfa. Eiufdemecclefiae membra furaus. Sed vos cum Euangelica do&rina , Ariftotelea fomnia, gentium & Iu- doeorum ritus,& antiquatas C H R I S T I aduentu cerimo- aias cctinccii : No* c* folo Dci vcrbo,& Chrifti prasceptis ia~
A.iij.
, * AD HAMILTON. APOSTAT.
ftituendam efTe Chriftianorum.vitam docemus. In fundam&i tis fereconuenit,in hominum commcntis diflidemus.Ncc fim* In PapifmopIiciterecclefi^titulumvobi$ concedimus,necomnino fyna- Mmite&Z?$* vcftr* ncgatum volumus ecclefi* nomen. Sed ecclefii tormaw. dicimus mifcredeform.atam, & infinitis erroribus infe&am, nulla vt vera ecclefias facies, millaecclefiae legitima conftitutiq in tanta appareat confufione.Harc Lutheri pr imum,hxc Oeco- lampadii^Zuinglij^Buccri^haecCalum^MufcuIi^Bullingcri, & omnium, quiconfecutifunt, piorum fententia fuit. Nun- Inutaos cr- quam iHieuerfam ecclefiam,fed fublatis crroribus reftauratam torct non cc CUpiebam. Idcm & nos flagitamus, crrorcs, non ecclefiam a~ Jamur.1 *"*' ucrfantcs.Fruftra igitur ad ecclefiam nos reuccatis,quam nun- • quam deferuimus. In hac nati,m hac renati, in hac educati, in hacvitamproCH RISTl nomineerTunderenon recufam9. Hicrony» Nos eam (cum Hieronymo) fidcm fenes tuemur, in qua pue- **"• ri natifuraus.Fidem.inquam,tuemur, non aduerfasfideicor-
tuptclas. Ergo vcl nullis fcedatam maculis , nulla exitiali do- firina corruptam ecclefiam oftenditc: vel randem precor defi- nitc,fchifmatisnos3 & haereiecsclamoribus infemare. Neque ■cnim co vosdemenrias redados putem,vtquod tertium efl: <lefenderevelitis, debereChriftianos,non ecclefiam modo, fed Tencnata ctiam dogmata,& qua^cunque inoleuerunt fuperfti- tionumportentaample&i. Haec obiter, vtintelligantlectorcs, callida nos aduerfanorum lmprobitate, iniquiflime ad hanc al- tercationem deuocari, cum de refoi manda , & millc erroribus repurganda,non dc innouanda ecclcfia, & in veteris locum a- liademumfufficiendaagatur. Verumdehisalias: adreliquas pradudij tuiineptias pergo. Fol iY Ad palinodiam tuamvtvcntum eft,vix rifum contincrc
pag. i/ potuiradeoapertc fefcprodiditambitio tua,& inexplebilc.il- Palinodu ]ud comparandincminis aucupium , oftcntandaeque fcientiar Hamilwnij. procacjtas. Nam quorfum,rogo,Inue£huae illius, in pontifi- cis Romani primatu , olim a tc fcriptas commemoratio ? Nffi vt fciant leclorcs, ncn plcbcium aliquem theologaftru a Chri- ftodefccifle: fedqui dicendopotuerit&fcribcndo, Antichri- fti tyrannide, cui flagitiofiflime fe mancipauit, funditus dele- rc. Potuitalioquitacerilnue&iuatuaiquam nulIus.hominjLi natam, nullus cxcogitatam audruit. Scd opportunus tibi yi- fuseftimitandi Socratis&Stcfichori locus: nec debuit tarh fpeciofb carcrc cmblemate praeclarum opus. Quin & aliud fubolfaciet aenigma nafutusle&or : quod vt intclligant ponti- ficij,pauctf cxplicabo, Pomifiecm Hekiu^» fefe Stefichoro co-
parat.
yj s\, l n kj L/ kj -a. rv. Avt#c»xv-rj.^oi.v^# 7
parat. Neutru tmle. Multa enim vtrinque coueniunt. Nam vtilliusadulterioeuerfa olimTroia eft ,&accif* Gracoru ^njccn, vires: ita RomanJB meretricis ftupris,atqueimpura do&rtna, copant Kar vaftita eft ecclefia d e i,& exhauftae toti9Chriftianifmi opes. miUoiuus. -Merito Helenam Stefichorus ; merito Antichriftum HamiU tonius accufauit.llle poftea amifli luminis damno;hic obfcu- rae & igaobilis vitae odio,ad palinodiam eft, reclamante con- fcientia rcdadtus. Id nimirum eft, quod Helenas & Stefichori i nuolucro obfcure innuit. Cogitent ergo Romanenfes,quem infinu ferpentem foueant. Noftrum fi quisfacras pontificis fcortationes tam acriter Parifijs taxaflet,cum fafciculis profe- fto,aut immaniflimis ficarijsdifputandumilico fuiflet.
- ExCypriano qu$ fubijcis in ecclefiae defertores>nihil ad nos,
qui omni ecclefiam obferuantia perpetuo colimus; fordes ta- *° "* tum ecclefias & inuedis fuperftitiones deteftamur. Lirine- fem miror , qua fronte in nos cites, difertiflimum caufae no- vinceatfus ftrae patronum. „Hortatur , ne maiorum pracepta viole- Lirincnfis. „mus ; nc.quorum praedicamus vi&oriam, eorum fidem dene- Fo1, u% „gemus ; quos proreligiofa; vetuftatis tenacitate dignos Do- „minusiudicauit,vtpereosproftratasrepararet ecclefias ,ex- „tin&os fpiricales populos viuificaret. &c. Quidaliudvr- gemus?Quoaliocrimtnetotcarceres;totcruces;totignesco- VctCc utI
- meremur? Quam quodmaiorutmioftrorum, Christi, nispiorao* , inquam & Apoftolorum,puriorifque ecclefias do&orum pra2- eauii
ceptis obtcmperemus ; fidemeorum fe&emur; proftratas ec- „clefias rcparemus ; Sacerdotum , id eft Miniftrorum Chrifti, „coronasTeponamus; vniuerfum pene mundum ad antiquam „fidem,a nouella perfidia; ad antiquam fanitatem,a nouitaris vefania;adantiquamlucem,anouitatisccecitatcreuocemus. Quo, inquam,alio fcelere, exilia, profcriptiones, ftigas,ince- dia , lanienas , inaudita denique omnis faeuiti^ exempla pati- mut? Si in papifmi foecibus hasrere ; G m nouella perfidorum hominum,tenebras luci offundentiunijVefania conquiefcere; fi antiquam fidem abnegarc ; C\ ad exortum Euangelij folem . oculos claudere vellemus , nonne obfequenciflimi ecclefia? matris, vel Romani potius patris , filij diceremur? D E V M ^?tifici ^0" quamuis & homines palam interim contemneremus. Iam DMP»coa' vero, quodpaucisante feculis natafuperftitioforumhomi- temnere &c num deliria reijcimus; quodomniaadanciquam puritatem horaraC£ £* reuocanda aflerimus , bella, horrida bella ; tanta a vobis cru- pime * delitate & furore gefta, quantt, inter barbaras gentes , nuU la vnquam extiterunt.
A.iiij.
Vides pro nobis faccre, quse contra protulifti. Quo magis ti-
J>atruns tan- ^j, ji^ 0pCra Crit,vt appofite patres pofthac tuos cites; ne tua
fem grauant iphus tela mcaput tuum rctorqucn poflint, Sed antiquum
Rofpapiflar. laneobtinetis. Perindeenim femperpapiftisfuit,-quidquifq;
fentiret, honoratis modo patrum ncminibus grauare aduerfa-
rios vidercntur,
Quam in confirmandis fidelibus rationem fequi foles , ha-
ftenus laudo, "Impius & facrilegus vt fit,qui pcft tot facerdo-
'loln.pa .1. "tum fententias, (ianftam fcripturarum audoritate munitas)
"quicquamopinioni fuajtra&andum , perpiofanamconten-
<ctionem relinquit. Hanc nifi cautionem sdmittas,eadcm &
. tii lege cogeris Arrian^ impietati fr.ffragari,omnium ferc tunc
aum^auao- Epifcoporum fententijs , & multis generalium fyncdorum de-
ritas ,ni(i cx cretis-confirmatae: Cogeris cum Bafilienfi concilio fcbifmatis
/criptarwpc&hserefeos Papam damnare. Infinitatibi alia concedendac-
uia* runt,qua? tam papifmum, quam veram religionem cuertant.
Notam ergo quid homines iudicarint, quam qua ratione fit
aliquidabEpifcopis &concilijs definitum fpc&aridcbet. Hac
fi profanam contentioncm appellas,non nobis mcdd;fed om-
nibus, qui in ecclcfia quondam floruerunt, viris doflis temerc
nimis & impudenter te opponis. In hoc enim conlentiunt
<comnes, anathema efle,ii quis,fiue deChrifto, fiue de eius cc-
Angaft. con 4Cclefia, fiue quacuque alrS de re,qua: pertinet ad fidem vitam-
tra liicr. Te- "que noftram, annuntiarit , praetcrquam quod in fcripturis le-
tiU. *lb* *• ccgalibus & Euangelicis accepimus. Contra quas % fi quid fta-
ap* <ctuant concilia, nefas (inquit Hieronymus) duco. Breuitcr
Hierony. ad hic percurro,quaepoftea funt diligentius repetenda. Qupd dc
Gaiat. reli&a nos Catholica gloriari dicis , ex ijs qux paulo ante a me
diftafunt,magnum &impudens mendaciumeflepatet. Non
Catholicam nos ecclefiam , fed falfa papanorum dogmata , &
profanosritusreliquiiTegloriamur;Catholicamfideiveritatem
fanguine, cum vfus poftularit, obfignarc parati. At Catholicam,
in^uif,ditumalcdiaislaceratis. Falfum idquoque. Non matrem
nos; non Catholicam;fed impietatem hominum, falfo fceleri-
bus fuisecclefiae titulum praetendentium, notamustnccaliud
hctm £cde°' quicquam dicimus> W*™ aducrfus Dci populum ; & fanftam
(iam.rcd ho- Sionem, leuius faepe peccantem,vno omnes orcProphctxcla-
roinum erto marunt. Quoties fponfam fuam Deus mcrctriccm appella-
rei&fcdeta uit? Qu0tiesadultena, fornicationes, ftupra diledse fuaeex-
' amilr' probrauit? Vulgaria funt haec, & magisobuia,quam vt rcpeti
debeant. Si fpreto coniuge amatorcs fuo$ fecutam cfle;fi neg-
le&is Dei mandatis, hominu traditioncs obferuafle ; fi reiefta
ccdeftis magiftri au&oriute, alios fibi do&orcs afciuifle ccclefia
-■■---- Ronunaro
ORTHODOXA RESPONSIO. P
Homanam docemus, immerito conqueritur adultefia fibi obji ci& rebellionem.Valedicat dijsfuis e lignis, lapidibus,auro, argentoque fabricatis : definat Chrifti facrameta fcedis cei:e- monijs contaminare : definat Chrifticoenam in horrendam idolomaniam conuertere: definat Chnftimortemhominum . meritis euacuare :hax,inquam,& hujufmodiaiia retra&et; & ^n^Tiii vnico D E i fpiritu in veteris nouique foederis voluminibus io- tis ratio. quente giibernari fe finat ; non magno cum ca negotio ln gra- tiam redibimus. Sin nullaadhucfornicationum iiiarum pos- nircntia ducitur ; Ci ad fponfum fe fuum reduci nondum pati- tur; dateprecor veniam,fi ficum libere ficum vocamus, & me- retricem,cum Prophetis,meretricem.Ha&enus prolegomena. Iam,vt relu&antes in fententiam tuam trahas^videamus. Fo!- !•?*.*•' Scopum dialogi tui, tuis malim , quam vcrbis meisle&ores Diajogi Ha-
difcant. Docendiergomethodum* inquit Philoplanus, cjuammaxi- milto. ico- rne tcmpori accommodam ducisapudte prarraeditatus nihil iftos popularcs pus. miniftros, quiapud Scotosgentiles noftros pra-tcxtu purioris£uangehjomnem Fol. j.Pag I» ecclefi* facicm peruerterunt, eum ecclefia commune habere, & promdc fcnten- ciam cai ipfi mcrito fuo fiibiaccnt, in alios ferre non potuhTe,rationibus cjuibus pores firmiifimis euince.
* f Agnofcis verba tua, Hamiltoni, violenter contorta verius» quam coniuncta; obfcuriora, quam vt a curione quouis .ftatim intelligi; duriora ,quam vt ApoftoliccC fedi grataelTe queant.
SedfittamenhcECpropofitio ftatum, vtinquis,principaIcmcontincns,
Nullam penes nos ecclefiam efle; nullam proinde clauium po- teftatcm. Pnmaacpotiflimaconfirmandi antecerientis ratio fumendailli fuerat abeccleficEdefinitione;quxinomni, inquit,
^nxfhone , fundamenti loco fubijci folct. Scd hunc (ibi docendi ordincm aftu noftro fublatum ait: Cum nulla tam accurata ,inquit,tam apta & lucida defini- tio afferatur,cjuam non ad nos pertrahamus. Siue cnim ecclciiam vcium fidehii ccctum Chrifti fanguine redemptumefTedixerit:Siue(cjuod idemcjuamuis alijs verbisdicit) vera verbi prxdicationc & legitimaSacrarr.entorum adminiftrauo- ne eccleiiam definicrii ; vtrunmic queritur a nobis ftbi prarreptum : & iftarum, - inquit,dermitionum Yelutipro partencftrapiurimum facicntium,architcdi & *°*x J-*>*»-* auctores cxiftut.N<5 paru vthxrcatin inuenieda viaadnos ceftrin^dosidonea.
Haec Hamiltonius : quibus nihil planius ; nihil cfficacius pro
ecclefia noftra.quantumuis amice nobifcum confpirarct, after- °mni* vcr*
rc poflet. Vetus & vera eft dialedicorum reoula , TcC]X v"a
r ^ • , c • • • • j . R r . defininopro
„ § Cui dehnitio conucniat,eidem conuenire definitum4 nobii faci%
A nobis igitur quse traditae dcfinitiones funt , cum accuratas aptas , dilucidafque efTe, & plurimum pro nobis facere Hamil- toniusconcedat ; veramquoqueneceffceftecclefiam noftram fateatur. Quid longa ergo<iifputatione opus eft, cum id ip- fum nobis quod in quasftione vcrfatur,primo ftatim congreflu, aducrfarius nofter , <juid cx quo fequatur ignorans non \ctl
B.
to AD HAMILTON. APOSTAT.
minus, quam incaute largiatur. PotTem hic merito fubfiftere^
& reliquam fpernere farraginis congeriem,cumau&orepotiuf
fuo, quam nobifcum depugnantem Stat tamen fingula excu*
trSmui Ht- tcrc. qUO iljuftrior nobis & iucundior vi&oria obueniat,ex de*
]£cflL? mfe- te&a in omnibus hoftis noftri infcientia>& incredibili vanitate*
Jieitcr eedit. comparata.
^oi.i^.pa.i. f £xc!ufus. inquit ,[prima , fccunda nauigatione vtipeffum.
Imperitus omnino gubernatores , Hamiltoni,quineveIit. quidem ventis dare , aut ex ipfo portu foluere , fine naufragia potuifti. Ne timidus tamen & ignauus etiam videreris, Prima nauigatione exclufus,nondum refedta rate fccundam paras; 8* ventisludibriumdebens,nudumrcmigiolatusimpetuofis ite-> rum flu&ibus committis. Auda&ercerte , fed parumprudS- ter: qui ne tua ipfius calamitate didiceris , „Quid mali praste • „ricrit , qui nunquam eft mare ingreffus. Sed cum ita te te- meritastuainperniciem tuamferat,ad fecundamtecum na- uigationem accingamur,nihilo tibi felicius priore fucceflu- ram.
Fida definitionis ftatione, non fine totius caufse ia&ura puN fus,rurfus in altum proueheris;& denfa no&is caligine circun- fufus,amiflam in portu ecclefiam, proprijs quidem, fedobfcu- ris notis, in profundo falo inquiris. Veram, inquis, ecclcfiarn FoT.if.pa.i. vnftatis^faaftitatij^vniuerfalitatisnotisdignofcijficabapoftolworiginem ducere Sol.40.pa. 1 . oportctw At in miferrima Scoticanac ccclefix confufionc nullam harum propri* etatumfupcreflein hypothed oftcndetur: vcra igiturccclefia dicinonpotcft.
Sfima opcri* f Hacc eft prasclari operis fumma , quam ne parum oratorii
Ipiamilton. tra&arct diale&icus veterator , focraticorum quorundam , Sc
Luciani fcripta feduio euoluit:ex quorum flofculis impictatem"
quidem&rf^^vr^rT^ fuxit ,dicendi &iudicandi virtutes
jion fuxit. Nifi Sbcraticum forte aut Lucianicum fit, frigidis
di&erijs, infulfis falibus, inurbanis iocis, concinnis dklfgtXv/
VitflA ineptiflimc confi&is Metafchematifmis,cpnfuti$ cen^
4onibus , hinc atque hinc accerfitis , & X^^ccv^YO^iA^
interie&isvulgatiflimum argumetumornare. Haecenim fide*
mas, & emendicatis vndique plumis corniculam exuas , nihii
omninoreftabit , cuius folidam fibi laudcm arrogare apoftata
jiofter qucat,praeter perpetuum metiendi & conuitiandi teno*
rem : in quo , ita poft defertam veritatem profecit ; ita omnera
pudorcm abfterfic , vtomnibus mendaciorumarchite#is, qui
junt,fuerunt,aut pofthac al»js crunt in annis, palma eum prac-
ripuilTc concedas. Quod non meo , fed omnium ordinum te*
ftimonio planum fiet. Argumenti interim partes expendam**
0*1 f j.ju.t. iz fjrmbolo in<juit;parum Hkcao,f aium Ceftantioof olitano^vcliiui&diuidut
ORTHODOXA RESPONSIO. u
aeC?e&* verarnotx quaruor rcccnfcntur; dum Ynam ccclefianVanftam, catho» licam & apoitolicam credere fcpaiicsprofuentur.
Haec eft lyllogifmi tui propofitio ; in qua conflrmanda , ad paginam vfque b'o. id cft , totms libelli dimidium fruftra defu- das; & in re minime dubia, teftesquidem mukos ,'fed inuitot plerunque adducis , neceflarios nunquam, Nos veras hafcs veras ecclefiac proprietates vltro agnofcimus: fed vifibilis eccle- ixx vifibilia figna cfle,non fine exceptione dixerimus. Crcdimus enim haec,non oculis proprie cernimus. Qujs mvfticum illud Chrifti corpus, in quo omnes fpiritalibus vin- Inui^b^J «•
l. . ,. r * cj 'i • r - i cUhx notis
cuhs vnimur , aho vnquam , quam ndci luminc conipexit? viilbili iri- Quis imputatamnobis,autimpreiTam mcntibus fan&itatcm, buit cceieh» liifi ex effe&is, plerunquc fallacibuscognouit? Quis vniuer- Hamiltoams famChrifti ecclefiam;ele&os,inquam, omnes, tot, tam ditier- forum temporum & locorum interuallis difiunftos, oculis lu- . \ ftrauit? Quis dcniquc noftrum ,ab Apoftolis fundatam eccle- fiam efle; aut illos a Chrifto legatos, falutem mundo annunti- afle,nifi fidci bencficio accepit? Re&e quidem Niccni & Biza- tini patrcs, ecclefiam le vnam, fandam, Catholicam, & Apo- ftolicam credere profeffi (unt: led vifibiles has ecclefias notas «fle, nec meminerunt vnquam; ncc diccrc potuerunt; nifi ca- Hew.ir««} dem fidei & fenfibus obie&a, contra Apoftolum, dcfinirent. Suntcrgo iftaquatuoreccIefi«fymbola,fedeiusquam fidepcf cipimus : non oculis proprie videmus. Neceflario vt nobis «landum fit,alia efle, caque magis propria vifibilis ecclcilae fig- ^prI* J^* fla; fynceram videlicet verbi prsedicationem, & lcgitimum fa- axnotx! ** cramentorum vfum. Quod nec ipfc , quamuis impudenter a- lioqui infeftus, inficias irc audes. Duo enim ait Pfeudocpif-
COpUS ille tUUS. Primum, rem maxime omnium neceflarium cnc vcrbi F0I.14.fi.»»
frxdicarioncm ; qua nulla rcs pnor potioruecenfen debcat • vt qcx vitx &
ccclefix fit ; fine cjua tabcfccrc cam neccfic fn & mox intcrirc : hoc vnum cffe
*elma*imum ad dignofcendam ecclefiam fignsm. Hsftcnus robifcum
& vere. Qupd feqilitur futilc cft; non imcrfpecialcseampro-
yrietatcs recenfcri , cjuod nullum harrcticorum delirium tam ftuitum.tamquci 0l,! i't**l%
ineptum txftiierir , miod non vcrbi veritarcm fpecie quadam pto fe obtcnderit.
Inepte. Non quid ; fed quarationealiquidobtcndcrinth^. rctici fpeftari debct. Quoque magis quod pr^ecipuum cft cc- clcfi* fignum & propugnaculum fibi vcndicant ; eo anmofi- us nobis & acrius pugnandum, ne ftatione noftra,& iufta pof- fcffionc deturbemur. Scdquidcgo haechominesdoceo,cxfrau Vcrfei aetft «iibus & doliscompa&os. Aliud vos prcmit. Non ideo notam cu"«pudi4| hanc reijcitis, quod ab hxrcticis vftirpetur : Alioqui & ccclcfia p*?lftx* vobis&facrisomnibusccdendumforet. Aliudcftquod vos mak habcc. Mcm fibi enorum con fcia aftum dc rcgno vcftro^
B.ij.
\
XI AD HAMILTON. ArOSTAT.
& fcenico apparatu nouit,fi ad vcrbi D e i puritatem ecclcli^ veftr^ dogmata reuocenrur. Ideo verbi vericatem ecclcfi» fig lum negatis, quia nihil fynceri,nihil veri , nihil purt apud vos manet. Ideode nominecontenditis,quia cumad rcm ventum eft,fcitis nihil huic laruae folidi, nihil fani fubefle. Pudeatvostandemtergiuerfationis veftrae,Scbona nobifcum fide agice. Sic hoc pnmum , potiflimum & maximum con- fcnfaetiamveftro , dignofcend^ ecclcfiae fignum, fyncera verbi D f. i & Sacramentorum adminiftratio. Qujcgraui-
tcr tCCUm COnquerimur, Satanae aflu.fi non pcnitus fubiata, milie ci~ mcn arx.feuste&aobfcurataque ( inPapifmo )fuirT?. Sedmhil tamcn (imquu)- vetabit quo mlam ipfa ctiam ecclcfia ad vnicana hanc normam cxigatur. Non modo nihil vetat, Hamiltoni; fed omnino eciam, necef- feeft, hocecciefia» fymbolum efle, Scvnicam cxplorand* ve- riracis rationem.Quod ipfemec proximo verfu,tui ftatim ob- licus, fateris , cum vniuerfalemefleomnmm regulam verbi veritatem c enfes. Quod (1 ita eft, quid m reliquis quacuor immoraris? Ec in re adeo omnibus manifefta , infanti^ tuae diuicias,!uculenca verborum profluentia oftentas? Scimus vc- ra efTe qua» proponis; vnam,fan&am,Cachol.& Apoftol. ec- clefiam cflfe. Dcmus & hxc,qu« myfticipropriecorporit funt, adexternam quoque&confpicuam ecclefiam , modo quodamaptari. Scimus ,inquam , tam vcrahaecomnia efle, quam peflimefunt ate, & nulloiudicijacumine confirma- ta. Primu de vnitate ecclefis multa garris. Vna,inquis, ecclefii
cflfc &: fcriptura nos & fan&orum patrum teftimonia doccnc. Quis hoc negat? Nos certc &vnam efienecaliam , quam Chrifti fponfam proficemur: Ncc vllacruciatuum vi ab eius communioncrcfcindi poflumus. Verumficum refra&ario tibi quodam negotium eflet, qui non fponte fua cederet affir- manti; fed maximis rarionum momentis cogendus foret , ve* reorvtfatis virium habcrentvmbras tux. Manifeftisconuin- cendi fut,qui pertinaci audacia vericati refiftunt.Re&e Augu* Augufli. dt ,,Quoniam multa in alios & ob aliud dicia,in quos volunt, Sc. rnuatc eccl. >>adquos volunt makdici plerunqueconuertunt:multaetiam# ip* *' ,,proprer exercendas rationales mentes figuratc & obfcure po- ,,fica,pcr asnigmatis imagines velambiguitatisancipitcmfen— Aperti* & 5>fum,fallaci aliquado intcrpretaiioniconfonare &conticnire mamfcftii ,,creduncur;hocetiam pradico arque propono, vt quarq; aper- ^ript^rx te ))Ca & manifefta dcligamus. Qux fi m fcripturis fan&is non n°u!ll hx ^inueniren tur , nullo modo efiec vnde apcrirentur claufa , vel
Vide Chryf. homil. 4 9« operi! impe. in Matth. Augufli. de Vnir.eccl &c.
Verbi rcritas
vniucrfalis
omnium rc-
rala.
loL i J.pa.i.
Eevnitate Ecdefisc.
Vrram pro> ycluionem pciTime pro- bat Haruilt
mki. „illuftrareB tur cbfcura.
Aperu & manifefta in difputaticnc adhiberi
ORTHODOXA. RESPONSIU. TJ . adhiberi vult Auguft.Quod cum ipfe paulo antc pollicitus fis
(cumliberumPhilopianofaccrcs, eamomnem dcfcriptionem proprictatum F<H.if.r>t.t# repudure au* in Dci vcrbo clarc & cicra omnem allcgorici fcpfus amWiguita-
• tcmnonfucriiadumbrata)nullius tc,vel memorias, veliudicijef- feoportct; qui vcl promiffi oblitus ; vel eorum qux proferrcs ignarus,apert«e probationis loco^allegoriasftatim &figuraru
Vmbras fubncdtS. Principio , inquis , infigne illud fponfi prxfonium in Jri.n- f " Canticis extat; Vna eft columba mca, perfe&a mea. Obfecro , annon Aueuiii. de f>te&eifta&obfcureaSalomone dicuntur ? Annon fpiritalis Ciuit.lib.il f>ifta mentium volupcas ailegoricjs,vc inquit ille,teouminibus CaP'*°- eft inuoluta? Clara nuper , & nullo allegoris feniu ambigua promififti: hax, vt maxime vera fint, aliud certe verbis , aliud fenfu oftendunt.Simile ilhid eft de inconfutili Chrifti tunica, & de domo in qua comedebatuc agnu*. Vmbra:, inquam, funtfic figurae , varijs comentantium expofitionib^obnoxiae: cgo perfpicua a te expc&abam. Sed bene habet, qubd dociles valde,vel diuinittis potius edo&os le&ores inueneris,qui vera cfiefateantur, quae affiirmas , nonquodtu, aut quifquame- tiam veterum ica fenferic, fed quia per fan&arum fcripturaru oracula, quod dicitur , perfuaderi pofle fciant.
Importune igiturde Cypriani au&oritate , &erroris illiiis cyptiaa. } leuitate balbucis:cuius tantum apud nos di&a valent,quantu Fol. 17. hominis cuiufquam fentecia valerc ,apud Chriftianos debec. Hieronymum, non tam vnitatisconfirmandas, quam fulci- Fol.i8.pt.ri cndiprimatus teftemadducis. Scd non minus perpcram, f,quamintempeftiue. Ego, inquit ,nullumnifi Chriftum fc-j^^^ ^quens, bcatitudini tua:, id cft ,- cathedrae Petri communione ^confocior. Q^id hinccolligis? Vnitatcm ccclefi^ & Ro- ^manaj fedis pnncipatum. Nimium l£/{tji t^ p ne quidgrauius dicam.vtrunque. Cuiufmodi tif>i> magnedo-
&or, Connexiohaec Vldetur? HieronymuiDamafocatliedramPerri tcncticomunionecofociaturjvnaergocccleiiacftjnccnifiinRomanafcdcYna Arguce. Ecego quoque, pucidc fophifta, Gregorio 1 3 .libeter
confociarer,fi, qtiod Damafum fecifie certum eft, fidem Petri inuiolatam conferuarec. Nec inde tamen conficeres ecclefiam vnam efle. Nec a iede Romana , fed a Petri fide pendere dix- crim vnitatem. Superhancenimaedificataecclefiaeft; in hac coalefcunt fideles , non in Petro , aut quoquam alio ecclefi* paftore
f, Quiextraecclefii domumagnumcomederit, profrnum,cu Hierony. U „Hieronymo & Auguftino non nego. Scd quis, precor , cxtra Damafum. ccclefiamajnucomedicPQuUIio , Hamilconi, quamagniv- AuSu-Scrra* nms fangmne vaftatorem angelumeffugere pr*fumic : qui*a- 'orc ""*
B.iij. * ■ v
14 AD HAMILTON. APOSTAT.
... lium, quam Chriftum, Paftorem,pcr aliena^dcuia^defer ta- & **eFd*pL vcncnofa pafcua ; non vbcres Ifraelis montes , fedatur : Qui ftoribui. pfcudocpifcopo Romano, de Petri cathedra , non fide Petri auc C h sk i st i do&rinaglorianti mancipatur. Pneclati ^c^ita.cc- „Auguftinus, Totus,inquit,Chriftuscaput & corpus eft. Ca- Cap,S>puteftvmgenitusDeihlius,&corpuseiusecclefia : Duo in „carne vna.Quicunque de ipfo capite ab fcripturis fan&is dif- „fcntiunt,etiamfi in omnibus locis inueniantur, in quibus ec- „clefia defignata eft , non funt m ecclefia: Non nos crgo ex- tra ccclefiam agnum comedimus , fed qui fecus dc A gno & cius officijs fentiunt , quam in fan&is eft fcripturis reuela- tum.
Auguftinui Auguftinijnquis, intcgtum cxtatvolumen in Donatiflas confcrip.
?ol. it, twra , Dc fnitatc tcckfix. Exftat certe, atque ea pietateconfcrip- tum,qua fi a te le&um fuiflet, manfiiTes nobifcum,tranffugaf necpriuato quorundam odio efferatus,in ecclefie^ vifcera lin- guam armaiTcs,nec per rupta matris ilia in lucem exire, vipc- neinftar,geftijiTes. Cuius te fadi nifi ftatim poeniteat, Ha- miltoni,denuntiotibi, fore vtgrauiftimasimpietatis tuse, & nefandx apoftafeos poenas, in «terni carceris ardete foco lu- as. Rides fortafic ifta, Luciane : fed tum flebis mifelle, & vlulabis , cum nec fletu , nec vlulatu proficies quic- quam. Pergc interim,& contrariorum contraria confe- quentia ftrue.
ftl.il.Pt.l. Neoue vcro, inquis , vnitatemecdefia:fclumsfedkxreticcfc]uiabeiusvnitatd defecerint , in muhitudinem difccrptos fuitfe grauitfimi au&ores tcftamur.
Rc<Sc quidem illi, fed tu tamen iniquifiime in nos, hoc prae.
textu,detorques,qua» in varias «tatis fu« fe&as patrcs fcnpfc-
tx pcrncrfis runt# Non cnim cx fcripturis fandis ( quarum nosvocem
«nTjs^nficx in ecclefia fblam refonarc, &ab omnibus audiri volumus)
facrishttcrii nafcun t ur fe&ae , fcdex peruerfis ingenijs hominum, ad fta-
ksrcfcma&i. * tucnda ftuititias Cux & curiofitatis figmcnta, facris littcris im~
pie abutentium>h#refes promanant. Quod,fi vfpiam a no-
bis fa&um docueris,impunc liccbit h«reticos,fe&arios,bla£-
phemos,&quiduisaliudappelles. Scdnihilnobiscum fe-
wSjCw1 ri ^S f aut ^efibus comraunc , quibus , cum Gregorio , pro-
„prium fatemur , quod in cogradu inquodeecclefia exeunt.
„diu ftare non poflint : Nos in codum pcrpetuo gradu confi-
f,ftimus: Illiquotidie in dctcriora ruunt.Norad mcliora quq-
jitidie afpiramus: Illi peiora fenticndo in multas fc partcs icin-
dunr. Nos in codem reformandae ecclefias ftudio vnanimci
oonffntimus. Illicontcmptapicwtc^ininuicos&varioscr-
xorci
ORTHODOXA. RbSPUNSia ff
fore*deuij labuntur: Noscondu&itij papatus aduocati,nul- lius adhuc erroris , tot libellorum myriadibusconuincere po- tuerunt. Scio in plurimis aliud alijs videri , nec eo vnquam ftatuecclefum fuifle , quin multorum multas effent , de rebus ^°r"^s** non minimis,, fententue. Sed aliud eft in contrarias ie&as cc crV ^fc** clefiam difcindere; aliud,inuiohta fide,& Chriftiana? charita- pamia & u tis lege, opinioncm fuam libere & modefte in medium profer- tctio Cc&w £C. Alioqui tot in papatu fcftas deprehendes,quot fententi- pant' arumMagiftri interpretes fcholaftici exftiterunt. Norunt on>~scho!aftico. nes, quam hoftili odio a Thomiftis diflfenferint Scotiftas; & ab mm digUdi. his famili* aliorum infinitas. Italis & Hifpanis h^retici funt *"*«• Parifienfcs,quodconciliogenerali Papam fubmittant. Qu^w r rcs , vt obiter hoc attingam , animum initio meum , apapatu ^JF1 £n £*£ noaparumalienauit. CumRomae, apudLaoplanos,Laiola-panis hxrc nos,inquam, eflTera (hic enim ab au&ore vocandi funt,qui fub tid. AuguftolEsv nominc , mundoimponunt. ) Saepenumcro mihi contigit Iacobum Ledefimam , acri ingenio theologum, ad carccres comitari;ybi ar&iflima cuftodia tenebantur,quos, ^^"V^f* defcrtipapatuscaufa, exltaiia vndique vin&osadduxiflent. ianus# Fuit inter altos Bartochius quidarri Senenfis , qui Chriftianas libertatis amorc duodecim annos Geneuas exulaflet. Hunc Bartocniuc cumadpapifmumreducere Ledefima niteretur ,incidit fortefcncnfis Ro* in difputationem, De perpetua ecclefiae & fynodorum,in fidei ™* crcra*: decretis, conftantia. Reftitit Bartochius , quantum ab illitc- rato fieripotuit,& omnes fophifmatumpr^ftigias,{blaingenij perfpicacia,vel fpititus fan&ipotiusafflaturrepulit. quam ob rcra, viaus pofteain ardentem rogum conie&us,crudeliflime Combuftocorpore,fan#am Deo animam efflauit. Sedadco- ciliorum ^d/UiX?°^ff&&y Ego, cum animaducrteren^
3uibus artibus , firrtplicem Dci feruum callidus fophifta delur eret; eadem egreflus repetcrcin via coepi,qu<elpnga nos do-- mum deducebar.atqueed tandem Lcdefimam redegi,ingenu£ ▼t fateretur, ia folo pontifice Romano fitum eflq, quod eccle- Mci Papifl| fia & oecumenica concilia errare nequeant : Cuius n*fi iudici-^* *°£*nl£ um accedat , ccrcum eft, inquit, falli turpiter & decipi pofle. dct Pap»? " Qiud, inquam, fi; pontifex ipfe in errorem labcretur? De to- ta, inquit,ecclcfiae fidea&umforet :quofu vt perniciofa fic theologorum Parifienfium haerefis,qui Papamerrarepofle^o- tcndant. H«cille , non miniraus. Papifrnj prppugnator apud fuos; quibus fummuinmcdefendedi papatus ardorem magn* «xparte rcftinxk. Nam quod ille totiu* ftru&urae fundamcn- Su&poaebac , mihi infirmu cfle, imo plane fal fum videbatur;
U. inj.
Tipa ffforfl f*rc onmiii «u^or.
BaiusLona- nien/ishc.re- tcoj a Pio ^uinro «iam natus.
Edmundu-t
M AD HAMILTON. APOSTAT.
certiflimis iam pridcm rationibus perfuafo, crrarc Papam pof
fe, errafTe , addo eciam nunc,errorum fcreomnium, qui ec-
clefiam D e r vexant,patrem elTe. Ex his,ni failor, perfpicuu *
cuadit, in ipfis rcligionis pontifici* fundamentis, magiftroru
noftrorum iudicia variare. Sed hsec vctera. 111 ud fortafTe non
ita vulgo innotuit,Pium quintum (qucm Gregorius iftc mor-
tuum excepic ) in purpuratorum fuorum confeflu , referente
Cranuellano Cardinale, tfo. Articulos nota ha?refeos confix*
ifTe,&edita buIIa,damnafre,qtios Baius Louanienfis , facr&m
litterarum profeltor regiro, publice affrrrnaffet, &, cum tota
adhucLouanienfium lchola,oblatrantibus $orbonicis,palam
defcndir. Vera ha*c ciTe reftabitur Edmundus Haius, Laio-
lansein Gallia fe&^ prafe&us.Quem cum nonpaucis inoenij
dotibus ornarit,qui omnia inomnibus proarbitrio operatur;
vtinam vera etiam dignetur Euangelij fifi ccgnitione. Hoc
Hli & alijsomnibusex animo precor:fed illi imprimis ;ob
plunma priuatim cfficia, abillius in me humanitate, cum
'dubius fluduarem,profecla: Quae,vt referend^ gratise facul -
tas defit,gratiflima certe memoria colam. Hunc egcquo cfi
animicandore; omnino mihipolliceordifturiim, mhilame*
de Baio confi&um eiTe. Nam ipfos apud eum articulos , cu
apologia legi. Sexcenta huius genens papiftarum certami-
ria enumerarepofTem , & deftinatoaliquando opere colle&sr
cdam ,filongiorem viue & valetudinisvfuram3cum otio mi-
hi largiatur, qui bonorum omnium au&or eft D E V S. Si
?|uaeuis ergo defacris contentio fe&am gignit >nullibi plures unt, quam in ipfo papatu. Sed ilii videi mt. Longe fecus fcfe res habet in ecclefia Dei. Varia nonnunquam funt piorum iudicia , fcd ita tamen varia , vt vnitatem retineant in Chrifto „Iefu;Donecquicquidobfcurieft Dominus reuelarit. Quin & vobifcumquoquc, quoad licet, vnitatem colimus,in Chri- fto , inquam, I e s v. Vos Deum crcditis trinum & vnum; cundcm&noscontra Tritheiftas & Arrianos confiremur. Vos vnum Dominum, verum Deum & verum homine, co-* ceptis vtcunque verbis 3& peregrino in MilTa veftra idiomate, •demurmuratis : eundem & nos vere agnofcimus,& clare prar dicamus. Vnum rtrifque baptifma , vna fidei formula , vna seternae falutis fpes,&c. Vnitatem in multis vides ,confcn- fum vides, fed in C h r 1 s T o I e s v: a quo fi difcefieris, fchifma continuo & diuifio apparet. Si Chriftianae do&rinae, I«fus H «- „ideft,fcriptur2 facra plenitudinem,cu Tertullianoadoratis, ?i9gcacmr pneclare nobifcum conuenic. Sin , concempta «tcrns veri-
utit
CJuatenui
cum papanis nobii cojl- Acniau
tatis fapietia,cerebelli veftri comenta fe&amini , diflenfio cft; »on quae ecclcfiae dirimat vnitatem ; fed quae paftoris voce; ab aliena; Dei vcritatea daemonisimpofturis dignofcac.Vc pau- cis hunclocum concludam;Nos Chrifti fohus ; vosmulcoru P*p'fo&* prsterea aliorum fe&atores eftis , iudicent crgo homines, iu- 4nj* dicet hominum & Angelorum princeps Christvs, vtra pars ecclefias pacem perturbet,vtra ecclefias vnitatcm in varia? fe&as difcerpat , in vtram optime quadrenc , qu# in fe&anos ©limapacnbus funt fulminata.
^rln fecunda ecclefia» nota , ad t«dium vfque le&oris, morc De tctUfik tuo , excurris. Bifariam , inquis , fan&a ecclefia vocatur , fan&itatc Velqaud innocensfit & pura ; vel <juod inexptignabilif & vndique munita. Verumquidemtft & purameiTe ccclefiam &inuidam:non ^-^-F*'*' meminiramen in facnsLg^re,exeo, quod munitafit, fandi- tatem illi tributam. Prorani hoc eft mgenij tui commentu. Sanda ecclefia dicitur,fa&i fideles,tum quia fanguine Chrifti mundatis, Chrifti iuftitia te£tis,nulla deli&i labes imputetur: tumquod fpiritus ope&auxilioprasditijtoto vitje curfu bo- ms operibus inuigilent , quatum per carnis infirmicacem cce- leftisgrarias vires exerere fefequeant. ' Inexpugnabikm ecciefiam pra:ftabic,quiportasinferorurri dixit mhiladeamopprimendam valicuras : ied non idco fan- ftam,exiftimari vcluic, Vtcunque fueric,quae tuadinui- dam hanc ecclefiae virtutem fulciedam afters, debiliora funt, ^uam vt inclinantis aLquando onus fuftinere poffint.
De hac , inquis , illud in Canticis , Ternbilis vt caftrorum acies ordinata. .
Primum,vt hascdeecclefia intelligenda fint , allegoria tamen sl&VsV^ non carent. Deinde & iudicium hic tuum & logicum acume
j,requiro. Terribilis eft ecc efia, vt cafti orum acies ordinata;
3,nulla ergo vi expugnari poteft. Quafi vero non inftrudtif- fimam caftrorum aciem profligari quo idie videamus. Nort melatctquid m hunclocum Gregorius)Gloflator,Lyranus&: A.T alij fcnbant. Scd propius verba intuenti manifeftum eft,non nob« fcm- de roborc Salomonem; fed de oculorum pulchritudine loqui, per pro ma- lc fplendore:qui non fecusamantis vifum perftringebat, quanifcIii* £Ia" inftrud* aciei, & fulgentium armoi um radij fpeflantium o- mih0t u culos terrcrc & obtenebrare folenc. Proinde & fequenti ver> ficulo fponfam hortatur,oculos vtauertat, quorum mican- tibus,videlicet, fcintillis vinceretur. Perge porro, De hac illnd EuargeU}, tjuod xdificata nimirum fuper petram fir, ita vt nequ-
Pluuia. kc. Credo equidem non cafu ; fed profa- *™h'7-l+
no ateconfilio fa<2urn efle,nc vllumfcre fcriptur* locum^ia
IfiL 104. j.
tl AD HAMILT05T. APOSTAT.
proprio&genuinofenfuad inftitutum tuum accomodareg» De fingulis hoc loco fidehbus, non de vniuerfo fidelium coc- tu traaare,exipfis Chrifti verbisapertum eft: vcquidomug fuper pecram asdificatas fimilitudine , aliud nihil indicet , qul eamdemum veram fidemefTe ,quz altiorcs in corde radices [ndaftri* aga:, &magisfcrioconftantique affectu , quafi fundamento nitacur^quim vt tentationum fluciibus&procellis facilece- dat. Tuinui&am hincecclefhm elicis: Egoquemuis potiu? fidelem>o:nnibus Satanar infulnbus fortiter refticurum, qua- diu auditos praeftiterit C h r ist i fermones. Verum, quid fi Chrifti verba non audieric , vel non obtemperarit au- d.tis? Fatuo affimilabitur, qui domum fuam aedificat fuper a- renam. ^AX^-p LXvtW &K i\\t&f%fa8t h*c e- nim, &qu£moxfequunturopusefie docent. Subdis na- 3,que : Habe: enim fundamencum firmum & ftabile , de quo „Pfalmographu?; fundafti eam fuper ftabilitacem fuam , non ,,inclinabitur in feculum feculi. Horrcndum hoc eft facrile- gium, Hamiltoni , fpiritusfancti oracula truncare,& trafuer- la ad ecclefiam trahere,quas ille de terrae cecinic firnaicatc. Sic cnimhabent VWrf^^J rrJU&^jr ^pjk^ i0> 7» ^jhfjy id eft, fundaftiterram fuper Bafim fuam," ne moueat fe in feculum. Tu fublata voce ( terram ) alienis fulcris,quafiruicuramalioquiecclefiam fuftentas. Sed miru videri non debet,hac te religione in facris verfari, qui fyncer* ^. . religionibellum indixifti. Nec optima fideillud. ,,Sa:pe f.aaa. ii . ^eXpUgnauerunt meaiuuentutemea, etenim nonpotuerunt mihi.Quid hscfibi volunt,Hamiltoni? Atquiitainquies, cu Hieronymo reddit,vulgatus,quem fequcr,interpres. Sed ma- le reddic , vix ,vt elici lcnfusqueat. Melius feptuaginta, -7r\iort*ti i^VtMt£clv/it &c. Sspius me belk> laceffiuerunt. Sed aa Gramrruticos te, ma^ne thcologafter, remicco. Sifepeecclefiamexpugnarunt hoftes, vi&amccrte in poceftacem fsepe fuam rcdigerunt :quod altero verficuli membro Prophetanegat. Verumnon prxualuerunt mihi. Anguftijs multum &: obfidione Ifraelem prelTerunt inimici, expugnarunt nunquam. Id autem expugnandi verbo fignifi- cari,vel quaehic afferrura te Auguftim fententia docere te ftogalH d? ^debuifTet; Oppugnari^nquitjecclefiapotefLexpugnaritamem r.-^o ad n0I1p0Ceft LibenteriftacondonafTem, nifiHebraicseltnguat iicr.o rcrma cognitionem lactitares. SedintelJigoquia pnetexes ,ita tem »g(. Tidw Romani ponuficis verba iuraffe, vterrarecum illo malis,qua
mtou**u!?m cum ®11 fropheu,auc ^ quouis fpiiitusfan&i organo
bcnc
OHTHOUUAA KtblJUW5lU. 19
bene dicere. Tranfeo patrum di&a. Ad tertiam venio eccle- iiaeproprietatem.
Nonequidem mficiorin omnes mundi partes , cx Chrifti ^nandato, promulgatam Euangelij do&rinam;& vniuerfal£ Dc ^Ie^« propterea ecclefiam menco appellan. Sed tuas luuat proba-
tioneS aufcultare. Non ab rc, imjuis , ncr Pfalmographum , de futura in Kropore Euangclij ecclefix claritate di&um fuifle conftatjin omnem tcr- pfoj. i^. «ani exiuit lonus corum , & in £nes orbis terrz verba eorum. J0i.11.p6 J^
.Ecquidce pudec,Harmltoni, in tantaEuangelij claricate, di- uinas litteras , nulla adhibica reuerentia profanarc? Mani- feftius eft omnibus Pfalmi lilius argumencum, quam vt mul tis fit hoctempore verbis exponendum. Duobus fe modis coo-nofcendum DEVS ortert; exrerumconditarum con- templationc , & ex fcripta promulgacaque populo fuo legc. lllaomniumgencium communis , hsec propna IudcTorum. Vcr* f|ePj'a* Namquod Abrahami poftens familiaritereftin lege patefa- mi[l0i pfa£ ..fium; id cceli&terra opificium , au&ori fuo teftimonium miexpofiti» reddens ,apud omnes populosfinedifcrimineconcionatur: nulla vt gens fit tam barbara aut remota, quam non pulcher- nmumhocmunditheatrum ,dierum noftiumqiieviciflicu- «lo, certa orbmm cceleftium reuoIutio,vel aperto ore doceac, Deum cfle qui ha?c omnia crearic , quiomniagubernet, qui »legem cundi^ pradcripferit* Aic ergo Dauid , in omnem tcr- „ram exiuit fonus,feu linea eorum. Quorum^Ccclorunvvi- delicec, nulia vtlinguarum diflbnancia obftet,quin vbique cxaudiatureorum praconium. Atque eodem planefenfu „verfum httncprofert Diuus Paulus: feddico, annon audie- Rorn.io.i8»' ,,rum? Atqui momncm terramexiuic fonuseorum. &c.q. d. Non Iud«os modo vocancis D e i vocem audiuifle , fed cii - fhsetiam nationibus,ucitofyderum &ccelorum fermone Deum fe patefecifle. At **e Apoftolorum prjedicatione intclligunt Auguftinut, ifta patres. Ita quidem,cum alijs nonnullis allego-
rice exponic,non fecundum Jitteram Auguftinus, nunquam infelictus in fcripcum fan&is ver(acus, quam in Pfalmorum "cnarratione. Qtiod bona eorum venia didum confido, qui vei vnius Pfalmi expofitionem leuicer deguftarint. N6 quod non mulca,imoomnia fere,pr#clare; fed quorfum illud,tam *
prarclarum? ^jc yyc^ fff^» ^JT^ $ Mecu m facU vnc Hieronymus , & Lyranus , vulgata licet allegoriam non
frorfus afpernencur. Sed ignofcere ca^teris , in magna,
Icbraicas linguas ignoratione , pietatem allegorijs inculcan- cibus , modefti homines debent : tibi, qui coties h#c legeris , «otics audjens > de linguarum cognitione gloriaris , al-
C.ij.
Augu3mu9 de
%o AD HAMILT ON. APOSTAT. iegoriasinitio re(pu2ris,i*nofci nondcbst. Duorumeertfc akcrum neceflfc eft, veldeferta{Vuimreligion2,menterntibi iailoDEt iudicioexcascatam,vcldefperatapotiusmalitiaeo pr£cipitemrapi,vtprudens & fciens veritatemobfcures.
m Verum age. Ecclefiam Chrifti Cacholicam efle & vniuer- falem, non vno cancum cerrarum anguloinclufam, fcriptura imprimis,& veteres, fcripcur* veftigijs inhaerences, paffim te- ftancur. Quin in omnes eciam mundi prouincias perfonaric Emngelicae tubaj clangor , & per vniuerfum orbe fideles fint difpcrfi nemo fanaementis negaric : vtnon malefitapatrib* 5>vniuerfalitas definita,fide per cotum cerrarum orbem diffufa. Qood nulla fere gens corum cempeftate eflec, qu£ non con* fpicuum aliquem Chrifto thronum erexerit. Vnde non du- bitauit Auguftinus omnia fuo tempore impleta affirmare, Gr^bTibjf, >>9ua2 ^e ecclefiaolim predi&aerant. Modo, inquit, iam im* „pletum eft, quod tanto ante praedi&um eft : diffufa eft eccle* 3,fiapcr totum orbem terrarum. Proinde& Epiftol. 48.
acriter Vinccntium Rogatiftam & merito redarguit ,quod ia 5,compenfationetotius mundi , modicamefTepartemdixerit* ,,inquafides Chriftiana nominaretur. Sedfidcaetatenoftra loquamur , refpondeas mihi velim, Hamiltoni,ad vifibilem- ne h#c ecclcfiam, an difperfos vbiquefideles, fubinfideliun* iiigo,C h R 1 st 1 iugum, fine externaepraedicationisliber- tate, fuauiterportantes, referenda putes? Hoc fi dixeris,nv* hil caufam tuam iuuabit , qui non aliam, quam vifibilem ec- clefiam agnofcis. Sin illud; maxima tibi orbis pars hoc tem-» pore reclamabit. Nam cum per Africam , & Afiam vniuerr iarn , magnamque Europs parcem , qua longe lateque Tur* carum Imperator ; qua innumerabiles alij reges dominantur, vixquifquamfit,qui palam Chriftinomenprofiteatur, con- trados ln anguftum vifibilis ecclefias terminos fatearis opor- tet: Maxime,fi,quodfalfiflimum eft, rabulis vcftrisconceda- mus, nonaliamin terris ecclefiamefle,quamqu3e Romao» pontifici morem gerat. Quantula orbis particula Idoli v£- ftri pedes ofculatur,aut fasuam hanc in Chrifti feruos tyran- nidemprobat? In Graeciaquidem & Africa, & Afiaminore florentiflimae olim ecclefias fuerun t,quarum vix,ac nc vix qui dem, poft captum Byzantium, obfcura amplius figna appa- rent: & vtmaximeetiamnum florerent ; nullis neque prcci- bus, neque minis adduci potuerunt , Romanenfi vt tyranno colla fubmitterent. Vbinam igiturvniuerfalis illa vifibilis ec- clcfi» facies, quar pontifici veftro paret? In GaUia, inquies.
Icalia,
Nonvhlqu vifibilis cd
cscic/Ia. .
Minimt or- bis panicula Romam prx fulis au&o- ricatem ag« noicit.
ORTHODOXA RESPONSIO. it
rcalia,Germ:inia,Hifpania, & remotiffimis, fi Deo placet , v— triufquelndias oris. Primum negari non potcftlongcplu- res ex Europaeis a Papacu,ad Chrifti ccclcfiam commigrafle, quamlibenterilliobfequantur. Deinde, fac omnesadhuc ia fide , feu perfidia verius pontificia permanfifle. Quota eft h#c orbis pars,fi cum amplifli nis vniuerfi prouincijs confera - tur? Inlndiavero vixpauci funtjquosfalfis fafcinarunt mi- raculis Iefuitx. Digico ergo, fi poce(lis,vifibilem nobis ec- clefiam per totum orbem diffufam monftrate , ad quam tan - toperenos reuocatis. Si Cachoiicam Romanam indicatis, > anguftis ea eft finibus comprehenfa ; ncc vniuerfalis proindc, fententia veftra , dici poteft: fiquidem vniuerfalis nominetur, quae per omnia mundi imperia, per omnes vniuerfi traftus la* tiflime fit expanfa . Adhaec, quod ab ipfis Euangelij incuna- bulis traditum eft,vltro mihi , nifi fallor, dabis, vulgare hoc, quovtimur,fidei(ymbolum, Apoftolos Domini audto- N5 cftcunj reshabuifTe. Illorum ergo ^cacevniuerfalts ecclefia fuic,non V1„fibllit«« tamen in omnes adhuc mundi plagas difperfa. Nondum, in- ccclcfix vm« „quic Auguftinus, videbantdifcipuliEcclefiam peromnesge- uerfaas. ^tcs, incipientibus ab Hierufalem. Caput videbant, & de cor- ^pore capici credebant.Similes illis fumus & nos. Videmus ali - ^*usufl:!nu, „quid,quodipfi nonvidebant, Ecclefiamperomnes gentes: ftopaftau^* „& non videnius aliquid quod ipfi videbanr, Chriftum in car- ,,ne confticutum. &c. Neceffe igitur eft, velis nolis,aliam af- feras vniuerficacis rationem quam quaj cum vifibilicace fic c5^ iun&a, vel nulla iam in terris eric, nulla Chrifti & Apoftolo- rum#tatefuit,quajtamamplamappellationem merebatur. Mclius ergo qui Catholics ecclefix titulum, non cam locoru fpacijs , quam fidelium numero , & ascacum ferie meciuntur, Cacholicavtdicatur,qu6domnes,quifunt,fuerunt,autfucu- j1^ j£ AtlgJ rifuntveri Dei cultores,vbicunque terrarum aut Coeloru ^s.&TJ * degant; viuos, & mortali vita defun&os, fub cruce militaces; cum Chrifto capice viStonx tfiumphum canences finu fuo co £cclcfia <ju« ple&acur . FLec nimirum Cacholica eft.quam incer Chriftian^ ™°|oi,i^ religionis capica, credcrenosproficemurv Quodcum icafic, ^101'*' non facis equidem affequor,qu# ce,malum,intemperies traf- uerfum cgerit, tam petulancer vt nobis infultares , quod vni- ucrfalem,quam credimus^ecclefiam,pofleoculis cuiufquam propriecerniinficiemur. >Jam vcfupraattigi, fi fidesefthy- HtbtMuu poftafiseqcymqutf fperamus,.&conui&io eorum quaenon- dum videm.us; vel me prorfus fallunt difputandi leges,vel nc- csflario confequetur, vniuerfalem hanc ecclefum , quamiids
C. iij.
n jtl m x l. i vj i^ .
a i' v^ a i a r.
*.?xfa.t. i^
tphef.
Ecclefla vi/i-
Duofcus mo tlisobfeurarj poteftexrer- »a eccleti*
fc Xcg. i j.
Foteft ergo tn pcrfceuti- <one eccleha t flc , qux o culis homi- num no ecr- Bautr»
«enef. t.
percipirnus , fub fenfus noftros cadere omnino non pofle* Qupd fane cxtra concrouerfTam Chriftianis cfTe dcbet. „Solus enim fuos nouit,& fub fignaculo occultos,in vltimum „vfquc diem tenet, qui folus eft cordium fcrutacor, Deus. A- lioqui fi oculis fideliumecclefia fpe&arecur,non fidei iam,fed fenfuumopedifceremus,quod fide proponitur ample&en- dum. Sitergohocfixum, vniuerfalem lllam fanciorumec- clefiam,quctmcommunifideifymbo!ocredere nos conccfta- m ur,occu!cam effe,& foli Deo cognicam,qui ante ia&a mu- di fundamenca, in Chnfto fuos ekgic,
E:t & aliaecclefia? ratio,trita quidem illa, fed niinus a te di- ligenteranirnaduerfa ; vtquicsco contradicendiftudioom- nia confundas. Nam cum fagensein marc conie£fce fimilem facitecclefiam Chriftus, excernam vtique defignat, vniuerfa, inquam^hominum multicudinem, qui vbiuis cerrarum, prae- djcaci verbi obferuancia,& facramencorurn parcicipacionev*- nuraD tVM venerancur. Ec hanc quoque licet inpartibus* vcplurimum ,vifibilem: (namcocam fimulconfpicarinemo vnquam pocuic; quod maxima eius pars occulca fingulis ab- dicaq; maneac.) hanc,inquam, bifaiiadicimusobfcuraripof- fe. Vel enim fub atra perfecucionum tempeftace ita deliceP» cit,vtadaudiendum Dei verbum ,&facramentaadmini* ftrandapalamnonaudeantfideles conuenire. Cuius reiex- empla nobis nonnulla praebent Apoftolorum fcripca ; & qui proximi Apoftolis fuerunt, nonpauca. Velfuperfticionum &errorum cenebris, iranonnunquamobfufcacurveraeccle- fiasfacie$,nufquam feie vcappareacfyncerum verbi praconi- um,&puraniyfterioruforma. Cum Iexabel, prophetis Do- mini trucidatis,Eliam,fuga fibi confulencem ex Ifraele expu- liflec; acqueeuerfis Deialtaribus,vicT:imas ma&areidolispo- pulum coeg'fTec,vt pius ille numinis culcor deflerec,vnicum (c relichim ; vbinam confpicuus fuit ecclefi*e vultu$,de quo tancis clamoribus deeertatis? In Ifraele profefto, (incermuTo Sacramencorum minifterio, &legicimo Sacrificiorum vfu) nullusfuic:inquacamen numcrolahominurnmukicudore- manfic,quac nondum Baali genu curuarat.
Ac parcicularis hacc inquies ,ecclefia f ujt; nos de vn juerfali difputamus. Quafiverononfingulis accidere ecclefijs pok fit, quod in vnam cadereparticurarem videmus: aut non tota D e i ecclefia, fxpiflirne oppjefTa,& vcluti demerfa fuerit per feeutionum vndis. Centuni & viginti annos poenitcnti» cla- UiQies mgerninauu Noha, yix adomcfticis obauditus.
Oberrantt
ORTHODOXA RESPONSIO. %y
Obcrrance hucillac; & in tcrram nunc promifikmjnunc alie- nam peregrinaci Abrahamo, Ifaacojacobo^in pauciflimis,eif- Cen£*4 6ue mundo ignotis famili js ecclefis dignitas perfiftebat. Cum J0* c* lacobusfraternsefaeuitiae metu in Mefopotamiam profe&us, Labani oues ignobilispafceret&abie&us,vbinaro extern9cc- clefia: fplendor fuit? Multiplices hic populi D e i calamkates pr«tereo &deportationes.Chrifto aludaeis cruci affixo,qu«- nam ecclefias tacies apparebat? Eodem in coelum fublato; maxima Hicrofolymis , maxima per Iudseam totam, &alias gentes, quacunquc Chriftum praedicabant vexacionumcrude- fitas ecclefiam D e i vaftabat: qux ad Neronis,inquit ilie,tem • ^pora^interatrociffimas perfecutiones crefcendo peruenit. Auguftimi* A Nerone ad Diocletianum decem infignes tyrannorum infe- de ciuit.hb. ftationes antiqui numerabant. Quarum decima tanta fuit, lS* ClP- 5*» nullavt pijsoratoria;nullilibrifupereflent. Edt&oenimca- uic feuus ille De i hoftis, vt omnia vbique templa folo aequa- rent ; Chriftianos facra idolis facere recufantes trucidarent. .
Longum eflet de fingulis dicere. In afperrimis hifce difficul- c^ e \[ '* tatibus , fi externas ecclefias notas confidcres , vbinam ecclefia fuit? Nufquam certe gentium putaret,qui non Chrifti potius promifliscrederet, quam oculis fuis. £x his, nifallor, plane conftat,hoftium, quod dixi,tyrannidem,ecclefia: De i afpedu fjepiflime pijs ademifle. Non quod Chriftiani econfpe&u hominum tollerentur ; fed quod in publica fe templa recipere, facrifque concionibus& myfterijs interefle non auderent. Haecenimvifibilisecclefias fignafunt,fine quibus hominura Oculis non fpectatur.
ff Sed altera longe perniciofior eft occultandar ecclefis ratio. Plus enim in pace valuit errorum & fuperftitionum illuuies, A\tcr*obf«t£ quam hoftium aperta vis,in adulterando Dei verbo,& facra- r*ndac ecd^ mentis mifere polluendis. His nanquemaculis, paftorum 8£.fi* *****•. fcientia vel fecuritate indu&is , fcedata Christi fponfa, virgineas caftitatis decorem, &fublege, & fubgracia fubinde amific. Vndenon rarofacium, vtquamexcun&is gentibus folam delegit, & ido foedere ar&iflime fibi deuinxit; peregrini cultus pigmentis turpiter fucatam acerbiflime obiurget , & a- matorum ftupris inquinatam abdicatumm fe minetur Zelotes ille Deus,qui contemptum fui ferre non poteft. His ecclefl^ fu« flagitijs grauiter offenfus , Prophetae imperat fornicariam vt vxorem ducat, fpurios exea filios fufcepturus,quod lupana- or ri,quam ecclefi* fimiliorefletpopuli caetus. Quare & filios **' * txpoftuiare c*m mwe iubct, „Quia ipfa,inquit,non eft vx-
C. iiij .
24 al; riAiviii^i\^iN. Aru5i Ai.
/ 3>or mca,ncc cgo vir eiu s. Et auferat fornicationes fuas a fa+ orc» ?• „cie fua, & adul ceria de medio vberum fuorum. Quod nc de Ifracle tantum diclum arbitreris,eiufdem fceleris conta°ione & Iudam quoque contaminatum , & eodem fupplicio affe- ,,<5tum iri dicit. Non permittent , inquir, opera eorum vt re» „uertantur ad Deum fuuir.; quia fpiritus fornicarionis in me- uu r |0 ^dioeorumefl; Deum non agnouerunt. Nam & Ifraelrucc "„propceriniquicacem fuam ; corruet eriamludacUm cis. Ec ipfamet Hierofoiyma liaias Sodoma;8tGomorrha* ^quat: Zztc. 16. Cuiabominandam idolomaniam acerrime Dominus per E- ,.zechielem exprobrac, QuodaCinanajis potius, Amorrasif- „quc & Hech.eisgmu> duxiff:,quim ex fancla Abrahami ra- 3,diceo"tam opera conuincant: Qjiodcx mifcrabili conditi- oneliberata, infinkis Dei benefic.js affcdajdonisornata^de- litijsenucrua, pulchricudinis tamen opinioneinflata, omnis boni auftorem infolentifli ne contemferic ; omnibus fe tran- feuntibus proftitueri:;ex auro & argento temph imagincs fe- cerit;liberosillis fuos immolarit ; alienos amatores mercede conduxerit; breuiter, Sodomaegermanam, Samaria duplo nequiorem vocat Infinicum eflet ,fi omniaex Prophecis afferrem,qu£ g-auiflime funt ab lllis , in horrendam ecclefia* corruptionemdeconata. Dic mihi,Hamiltoni;& fi perob- ftinatas mentis improbitatem potes, ingenue femel refponde; quamam tibiin Ifraele, quaenam in Sioneconfpicuafuiffeec- clefiae facies vidctur , cum in eiufinodi voces erumpere, cum ©mniafponfie exrrema minitari , pauentiflimus iile Dcus, & ad iram tardiflimus cogeretur? Si veras adhuc vifibilis ec- clcfiae notas vidcs,oculatiorcerteeoes,cuiusaciesin abftru- fiflimaquazque & reconditapenetrat. Necmecum tibi,fed cum Deoccrtamen,quem toticscaluniatorem,toties inpro- phetarumore mendacem fpiricum facis- Conqueritur illct corrupcum in luda:a,corruptum in Ifraelc cukum fuum cffe, nec fponfam amplius,aut virginem caftam/ed proftituti pu- dorislupam^inexplebilifquelibidinismeretricemdeprehen- dit. Tu mcorrupcam concra veras ecclefix faciem confpicis: immerito proinde Devm conqueri, haud rede infoncem accufari, inquis, profcindiconuuijs mnocentem affirmas. Sindenfaidololatriarcaligine ce&am , &craflis ignoranti* tencbnscircumfufam concedis,quod fugitis tantopere , co- fequecur, veram ecclefias faciem non femper hominibus apparere. Nequc cnim alibi, quam in Judaea,aut Ifraclc,vi- fibiierounte Chuftum natum, ecclefia^ fuiffe dicitis.
Qupd
ORTHODOXA RESPONSIO. ij
Quod innefandas veterisccclefiasabominationesprophe- tx olim,vna voceclamarunt,idem &nobis, in noftn tempo- ris fuperftitionem , falfa do&mata, facramentorum profanati- oncm conuertere optimo iure licet. His^inquamjitaobfcu- ratum efle fponfa? Chrifti vultum, vt nullo fere figno dignof- ci iampridem potuerit. Qu# cum a multis frcquenter viris di- fertiffimis verefint&fufe explicau,ne!ongior &moleftiorle- £tori fim,repctere non libet. Summa huc redit: cum externe; ecclefiae fymbolafint fyncera verbiprsdicatio>& legitimus fa- crametorum vfus,eatenus ecclefiamobfufcan,quatenus figna hxc inue&is corruptelis euanefcunt. Quod cum hornbiiius nunquam ,tquam in papatu contigerit , libere afferimus ab eo tempore ecclefiam De i latuifle, quo pontificiorum medacia, idolomania, fuperftitiofi ritus regnum in Chriftianifmo occu- parunt. Iamvero poftquam immenfa Dei bonitate , vera? docl:rinatluxmundoafFulfit,papifmumrelinquimus;abeccle- fia difceffionem non facimus, Neque cnim papifmus ecclefia eft; fed in ccclefiam obrepfit; ecclefiam obruit papifmus. Cum papifmum dico, peruerfaintelligodogmata,fuperftitiones, ge- p^Plfo" **m tium & Iudaeorum cseremonias & ritus,omnium denique hac- ulliPcDduiu refeon effufam ab inferis colluuiem, quae pertinaciter , contra Dei verbumpontificijdefendunt;&veramecclefia? facicma- liquot feculis deturparunt. Ha?c fi mifla facianc ; fi ex D E i verbo fapere velint,amplec1:emur vt fratres, quos nunc vt cru- cisChrifti inimicos,& vineae Dom i n i vaftatores declinamus. Non enim a Iudaeorum ecclefia abftinuerunt propheca? ; fed ab impijs ludaeorum cultibus &erroribus impollutos feconfer- uarunt. Ita & nos, non ecclefiam , quse in papifmo eft ; fed fa- bulas, facrilegia,idololatria,fuperftitionum congeriem,quibus deformata ecclefia eft,deuitamus: in ijs qua? Dei verbo confo- na docent,libenter,vtdi#umeft,confenfuri. Hxc noftra eft de inuifibiliecclefia fententia, non antea fortaffe a vobis inteU lefta; quam, quibus oppugnes argumentis videamus.
Scd hoc; inquis, illorum comentum /ubtile quidcm falfitatic ccarguit Chri- ftusipfeMatth. 18. adirc ecclc£immbens,&apudillam delincjuentisfratrisna- ^0*' **• nen defcrrc; cjuod fa&u Yticjue impoflibile fbret, fi inuifibilis eflet. Hamiltoni)
Ncqueo cquidem in animum inducere vt credam , ferio hgec a ^n,tra inu/* tc ex aliorum libeUis tranfcripta; qua?, fi vel guttam vnam boni Lm ^rguV iudicij haberes,facile animaduertercs,agenuino fenfu detorta, menta. nihil omnino facere ad do&rinae noftras veritatem conuellen- dam . Mihi certe prsuaricari videris , & ita papanis affentari, omnem vtintereareligionemcum Luciano tuoirrideas. Iu- MattI'« lh bct Chriftus fratcrne^ iniuri* qucrelam ad ecclefiam defcrrc.
V.
i€ AD HAMILTON. APOsTAT:
. SedCatholicamne pecOjanparticularem? SiCatholicamre-
««SlieJdi". fponJes,quodfaauimpofnbilecftpr*cipit. Nunquamenim
fuimciiige' potuic Cacholica ecclefia ,id eft ,quicunque Chrifti nomenv
dafacchri. proficencur , in vnum cogi,auta quoquam confpici. Nee
Hiverba. praelacietiam omnes &paftoresecclefiae- (quos reprefentare
ecclefiam dicicis,cum Cacholica tamen non fint)coire femper
poffiint,ad q uocidianas fracrum lites dirimendas. Vel ncfas
ergo praefcribit Chriftus; vel ad eam qu# videri,qu£ inueniri*
quae fingulisdiebusconuocari,ideft,ad particularis cuiufque
ecclefi^ fenacum referendum eft prascepcum. Parcicularem
aucem quamuis ecclefiam errare poffe,& fubinde obfcurarijcu
vosipficocedacis,inveftrumcapucrecidit,quodin nos telum
conijcere volebacis. Sed obcufius eft,quam vt quenquam lae-
dac. Quod vt planum fiat, repetito fophifmatc, multiplicc
&V&(h>ftHlf'1fiuXV oftendam. Iub« adirc «cclefiam Chriftus;. * ergo inuifibilis ecclefa x*on eft. Primum in CO fucum fa-
citis^quod perindeargutcmini , ac fi pcrpetuo inuifibilcm di-
ceremus: Deindc quafi ica obfcuram vt nunquam kCe inccr-
nofcerent fidcles. Vtrunque falfiffimum effe,ex fupra dictis
patet. Inuifibilisquidemecclefiaeft;fedaliquando,noafem*
per: itadcindein maximiseciam perfecutionibus, inuifibilis^
vt fuos fecreto habcant pij couentus: vt ex omnibus antiqui-
tatis fcriptoribus , & quotidianacorum experientia eonftatr
qui fub Romani pontificis cyrannide vicam trahunt. Loeu-
ples huius rei teftis eft, in Apologetico fuo Tertullianus.
fertuUia. in ^CoimuSjinquitjin coetum & Congregationem,vtad Devm
Apolog, 35quafi manu fa&a precationibusambiamus orances : coimus
^addiuinarumlitterarum Commemorationem. Ibidem ex-
^hortationes , caftigationes, & cenfura diuina. Nam & iudi-
„catur magno cum pondere,vt apud certos de Dei confpcftu:
^fummumque futuri iudicij praiudicium eft, fiquisicadeli-
Mqueric,vt acommunicatione orationis,& conuentus,&om-
„nis fandi commercij relegetur. Vides in difficillimis ecclefiae
tcmporibus,cumnemutire quidemChriftianiauderent, ec~
clefiaftici fenatus policiam,ex Domini pnEfcripto,inftitutanu
atquein fumma etiam religionis & veri cultus corruptela3di-
uin«e ccnfuras vmbra, & qusedam prefbyterijforma remanerc
poteft. Quod ex C h R i s t i ipfius didis plane liquet.
Quanqua enim perpetuum hoc fic coponendarum in ecclefia
offenfionum remcdium > cercum tamen eft , eum hicfpedari
ecclefiaftici iudicij morem,qui a Mofe ad legis abolitionem in
Iud»oru fynagoga perdurarat. Quanta autem in Iuda?a fu-
cntrerura.
ORTHODOXA RESPONSIO. 27
erit rcrum omnium confufio,Chrifti praefertim a:tate, cx pro- phetarum ScApoftoIorum fcriptis euidenter docemur. Ad Jleniorum tamen confeiTum & fynedrion ; cui mandata fuic morum &do&rin£ cenfura, remittit Chriftus , quos violatas Charitatis iniuriaofTendifTet : candemque difciplinaeformam in fua etiam ecclefia, adfrasnandos indociles & proteruos , vi- gerevoluit. Nectyrannorumcrgoimmanitate, nec crrorum & fuperftitionum caligine impediri poteft , quin locus modo quodam fit D o M 1 N I pracepto
Quanquamadbeneconftitucam ecclcfiam referenda; pro- Adbencctf- ie fint,qu<ecunque in facris litteris,de ecclefiaftica difciplina, ^efiampro- Jegesexftant. Quodlcgitimumiudiciorumordinem,& reip. ptu?cmtiit
ftatum perturban aliquado contingat ; multa pijs ferenda fur; Ecclcfiaiti & prccibusintcrim Deus affidue fatigandus , fuam vc ecclef 12 *lfc'l?lin*
K. • n- praccepia.
pohciam relhtuat»
Scd profc&o, incpiis,non ita efr,nee per Prophetas loquens fpiritus fon£tus fic pr.[m nos dccuit, qui Chrilium Tabernaculum fuum, id cft, fuam Ecclcfiam pofuific * l ^*
■in folc paffim commemorat, vt claram eam & illuftrem omnibus facerer.
Quod Paulo anre dixi,clarius hinc elucet,non aliud agere Lu- ciani fectatorem,quim vt fpeciofo papifmi indumento velat9, DEVM&hominesimpunc fubfannet. Nouitquorfumfpe- Pru(jens & itent Dauidis vcrba; qui, vt in Coelorum, quafi fpeculo, con- fcieos verba tuendam nobis Dei gioriaminitiopropofuit;ita nuncin pre/ Pfalmogra- itanti folis fplcndorc , pernicitate & calore , luculenter kic ^^[^,"11 •proferre conditoris Maieftatem demonftrat. „ Soli , inquit> ^pofuit tabernaculumineis; ideft, folemin Coe!is,non ftcus, •quam in pulcherrimo habitaculo & tentorio collocauit;quod c^terisplanetisdignitateprsftet. Nouit Luciani difcipulus hoc aProphetaaperte fignificatum. Tamen,vt eam ipfam3cu- ius patronum fe fimulat, caufam cum impietate fua proderet; ciufmodivfuseft,qua2omniveritatisfpecie carerent, cum a- lia multo magis probabilia ad manum haberet. In foJe. , inruic,
Tabcrnaculum pofuic j femper etgo vifibilis Eeclefia. Neminime-
tis compoti pcrfuafcris , ita te fcrio argumentari voluifTe , qui totos vjginti annos,in diale&icorum fcholis rugofe frotis ma- giftrum egifti. Scio,quid poftvcterumquendam commente- turinhuncPfalmumGloiTator; Hebraici vterquc idiomatis ignorationc deceptus. fed nihil te iftorum lapfus cxcufat,qui Jmguse huius cognitionem pra tc feras.Multiplicem,crgo qua: pccioris tui fecunditas cil , vno & eodem partu errorem efFu- dis. Primum quodfpirituifancT:oafcribas,quod nunquam cft illius inftindu di£tum. In fole cnim Tabcrnaculum pofuifTe, iion diuini vatis oraculum cft , fcd fcedum intcrpretis grarguU
D.ij.
1$ AD HAMILTON. APOSTAT.
quem tu contra Hebraici contextus veritatem, af> Hieronymo tanto ante & Lyrano expreflam,in tanta linguarii & bonarumartium luce impudenter tueris. Sed vt germanam hancefle Pfalmographiledionem maxime probes 3 paffim a Prophecis comemorari q m dlxeris , quod nufquam alibi fcrip- tum reperitur? Videor non improbabili conieduracaufa aflc- cutus qua2 religiofulum hunc papanum decepit. Horas ni- mirumcanonicas quotidie fortaffe legit ; aut reboantes faltem in templis fuis facrificulos audit, in fole pofuit Tabernaculum fuum. &c. Hincpaflim commemorari putat ,quodex vno toties Pfalmo corruptiflime cantillatur. Miferam nimis eccle- fiam^qux nifi errorum, imperitiae,& mendaciorum luminibus illuftrari nequit: vel ter miferum potius,& defperat» coecitatis apoftatam,qui totus in eo eft, vt fplendenti facrarum litteraru Luci ignorantiae fuas tenebras obducat; ad ecclefias claritatem detorquens ,quaede foleinmedio planetarum (inquit Lyra) pofitO Prophetacanit. Sed perge. Qua,etiam de caufarocat eamciuu tate in monte pofitam, quae non potcft abfcondi. Ifte fcilicct , mons eft de quo Math. 5. 14. Bfaias prxdiKit ,fore inquiens in nouiflimis diebus domum Domini in vcrtice Elai. 1. montium qui fuper collcs eleuabitur , &: fluent ad eum omnes gentes, & ibunt
populi multi.
Vrbi in montis vertice fitx , non tam vniuerfum ecclefiac corpus , quam fingulos ecclefiae paftores comparat Chriftus. „ Vos eftis, inquit, lux mundi: non poteft oppidum abfcondi „fuper montem fitum. Apoftolos alloquitur , & in eorunt perfona quofuis Euangelij miniftros ; quorum doftrinam ac vitam integram efle oporter,quod omnium in eos oculi fint c6 ie&i; vt non magis latere corum fa&a queant , quam quas in montiseftcacumineciuitas exftru&a. Quaj tamen non ita fempercOnfpicuaeft,quin nebulis fubinde, & caligine obdu- catur. De ipfo Sione, non de ecclefia loquitur Efaias: quetn ideo in vertice montium praeparatum iri prsdicit,quia inde pri nuim audita eft concionantis Domini vox , cuius fonitus per totum terrarum orbem delatus , in Coelum vfque nos e- uexit. Quod manifeftius proximo verfu exponit; Quoniara
cx Sionc exibit lex , & vetbum Domini de Hietufalem. "?C ni**
mirum fmt monticuli illius nobilitas & altitudo,quddc<deftis ineoDoMiNi maieftas refulferit; quod falutaris fuerit do- ftrinaj fons,quae in totum poftea mundum exundauit. Hic vcrus eft verborum fenfus ex Lyrano fideliter tranfcriptus. Aueuftln In Allegorice Auguftinus,more fuo. Mons, inquit, quo afcendamus Pfaiin. x 19. fpi^alis qu^dam eft celfitudo: & quiseftnifi Dominus noftcr Iefus Chriftus.
Scdvuamuis expofiticnem admittas , iudicct quicunque vel
micam
ORTHODOXA RESPONSIO. *9
tnicam boniiudicij habet , re&ene ex his conficias ecclefiam femper videri. Atque ha&enus de ecclefia?, vt ita dicam,vi- fibilitate.
Iam, vt Donatiftarum nos hasrefeos inuidiaoneres,& fe&$ illius hiftoria,tanquam gemmula quadam, farraginem tuam exornes, eam nobis obie&ionem, contraecclefiae vniuerfitate Nihil noMs affingis,quse nulli vnquam fobrio in mentem venit. Non a- c*r*.cum v° deo fumus negligenter in veterum monumentis verfati,vt ig- [^£IS noremus quibus hasriticorum armis impugnata fit Catholica fides ; & quibus contra piorum apologijs defenfa. Negabant Donatiftas alibi3 quam in vnico Africse angulo ecclefiam efle: Negabantvlla eam labe aut macula infe&am. Negabant, quod ante illos Cyprianus,vllum efle apud haereticos Baptif- mi vfum. Quid in noftra, vel Chrifti potius do&rina fimi- le? Ecquis noftrum vnquam alicuius prouincis finibus ec- clefiam tcrminauic? Admonemus quidem fidelium paucita- te neminem offendi debere. Qua/nuis enim gentium multi- tudinem inEcclefiam D e i confluxuram prsedixerintdiuini vates,exiguum tamen hunc numerum dicimus,fi cum infini- ta pcreuntium turba conferatunvtveriflimum femper fueric „illud feruatoris; Quam angufta eft porta & ftrida via qua? Matth.7. 14* „ducit ad vitam, &pauci funtqui inueniunt eam. &c. Hoc,inquam,docemus; fed in nullas a nobis anguftias redigU turccclefiaeamplitudo; vt paiilo poftdicetur.
Importune hocloco,futilem illam,de ordinaria fucceflione, De ordina* quaeftionem infarcis , & ante vi&oriam pueriliter triumphas. ria faccetft- Hac , inquis , admifla de tota caufa aftum cflc intclligunt. Erras, Ha- p0i " - miltoni,& improbe eos fallis,quibus minus nota funt do&ri- i\x noftra? praefidia. Non nos terret ordinarias fucceflionis nomen; quam longe certiorem poflumus , longe, quam vos, veriorem aflignare. Vos enim perfonalem tantum fuccefli- onem laudare poteftis: nos in hac pares; in do&rinas pratere veritate fupenores fumus . Elige quem voles Epifcopatum; quam voles in agris aut vicisecclefiam, eandem tibi miniftro- rum,eandempaftorum feriem, finevlla tergiuerfationecon- cedam, quam ex patribus orthodoxis , vel alio quopiam pro- bato fcriptore afferre licebit. Iifdem enim fucceflimus,quos adnoftravfquetempora dicitis in ecclefia Chrifti floruifle: cofdem maiores numeramus. QuorumanteCaroliMagni A*> fytfco* «tatem pauciflimos ; &diu poft Carolum non multosrepe-^^umc^ rieij qui placitaomnino veftra comprobarint. Sed ita tamen yc^tas^do" $6tinuamdg&orum fucceflionem agnofco, vt caelefti* Euan- win*.
D.iij.
jo AD HAMILTON. APOSTAT,
^elij veritatcmab horum ferie penderenolim. Quorum /T gui a C h r i s t i & Apoftolorum docirinadiuertcrunt,non de- bethominumperfidia verafideipraiudicio e(Te. Multos quo- tidie appellat D £ v s, qui alieni ab eius ouili videbantur.Mul- tas contra delabi ecclefias finit, piorum fanguine & fudore fii- datas. Nihil de euerfis in Afia & Africa > ecclefijs dico. Ex-
^pocal. ix. preffe in Apocalypfi habetur,Ecclefiam diu Antichnfto perfe- quente fugatam , m defertum fe recepiffe. Si nunquam inter- rupta paftorum fucceffio doclrina? purkatem facit, quifnam e- ritin Gracorum , iEthiopum, Syrorum, Armeniornm. &c. Ecclefi js error, ab ipfis Apoftolorum temporibus, perpetua ad nos fene dedu&is? Nulla vnquam ciuitas tanto mre potuic perfonalem fucceflionem praetendere,quanto Hierofblymita- na, incuius Templo dictumeft Dommurn perpetuohabita-
«.Paral. 7.4. turum. Cuius promifii fiducia Prophetarum minas irridebant
fcrcm 7 4. ^acer^otes>Templum Domini arroganterinclamantes.
9c 14. ' * ,>Sedquidrefpodet Domin9 ?Faciaminquit,huicdomuificut „ipfi Schilo feci. Si quod folum in mudo Templu habebat^ob facerdotum iniquicatem deferuit Devs, Nofne fucato fuc- ceftionistitulo fedudti, Romanae nuncecclefia?,nulliusoraculi promiffonix#,Euangelij veritatem includemus ,cum omnia xnundiclimata, templa Chrifto&domiciliaprsebuiffe videa- mus? Aaroni&eiuspofterisaffignataeft fummifacerdotijad- miniftratio, cuius honore infiati, hortantibus ad religionis re- formationemProphetis, &iudicia Domini intonantibu* ,,refponderunt,nonperitura afacerdotelege. Iudsos femenfe Abrahamieffegloriantes, exdiabolo patrenatos Seruatorait. Et hic ipfe facerdotum omnium fummus facerdos IefusChri- ftus nullum in ordine facerdotali locum habuit, a Iuda , non a Leuioriundus. Nilperniciofiush«ereditari#,&perpetuas fuc- ceflionis opinione. Haec oblatam orbi falutem refpuit , Chri- ftum falutis au&orem cruci affixit , & Antichriftum nunc pro Chnfto adorac, fpretaque falutari do&rinaadinteritum ruit. Ergo vt Iudseorum primoribus & hsereticis , nihilprofuitad dogmata fua defendeda,quod re&a ab Abrahamo,reda a Mofc & Aarone, rc&a ab ipfomet Chrifto & Apoftolis ferie defcen- diffent: ita vana in hoc tempore ia&antia veftra eft,qui ideo ve- ra effe Epifcoporum veftrorum & fophiftarum fomnia , ex fe- cularis fapicntiar ingenio nata , contenditis , quia ab Apoftoli* ipfis,longacontinuationc, quafi per manus^acceperintpafcedi A&. *o. gregis CUram. Contra D . Paulus Ephefinae ecclefia: paftoribus i,vigilandum admoncc , Ex vobifinet ipfis, in^uic, exorientur
6RTHODOXA RESPONSIO 31
J,viriloquentes peruerfa, vt abducant difcipulos poft fe: Cu- 'iufmodi plurimos nominare facile foret, qui opcimis Epifco- ' ,pis fucceffiflent, Re&e Tertullianus , Nonexperfonisfi- ,
• \dc , fedex fide perfonas probamus. Non perfonalis fuccef- £[?£ p< *'fio veram arguic do&rinam, fed vera pocius dodrina , veram \t0***~~' arguic fucceffione, Nam vc filij Abrahami eranc,qui hdem il- lius imitaci func,non qui fecundum carnem genus ab eo dux- iflenc: fic &Apoftolorumfucceffores ccnfendifunc, non qui inecclefijs, Apoftolorum praedicacione fundatis locum ce- nent, fed qui dodrinam Apoftolorum in ore habent. Opti - „me Irengjjys» Qui vero,inquit,credici func a multis effe Pref. «^ ,,bycen\ ftruiuncaucernfuis volupcacibus,&non prsponunc „timorem D E 1 in cordibus fuis; fed concumelijs aguncreli- „quos, & principalis conceflionis cumore elaci func, redargu- „entur a verbo, qui non fecundumgloriam iudicac, neque fa- irensusli.^ „ciematcendic,{edincor, &audiencqua2 funtaDanielePro- Cai>' 44' „pheta voces , Semen Chanaan & no luda. &c. Ab omnibus „igitur calibus abfiftere oporcec,adhaerere vero his qui Apofto- „lorumdo&rinam cuftodiurrt, &cumPrefbyceri)ordine fer- „monem fanum, & conuerfacionem fine offenla praeftanc , ad „informacionem & corre&ionemreliquorum*
Vcrunque ergo, vc dixi,veros nos fucceflbres facit,perfona-
lis,inquam,fucceflk> & do&rina, Hac vos concempca , quas
fola tamen au&oritacem merecur, perfonali cancum & localt
fucceffione curgecis; quam incerruptam tamcn nan femela-
pud vos fuo loco oftendetur. Dodainas autem veftrac aucto-
res nec Apoftoli fuerunt, necqui multis poft feculis cofecuti
funt viripij. Sedpatrumde fucceffionefententiasaudiamus.
Iren#umprimucitas,nunquamvclegifrevidearis,fedalioru
fidem fecucus,temere in rapfodiam cuam conieciffe,quicquid
vfpiam apud Romanenfis Curi^e rabulas le&itafti. Sed quid
t,ille? Agnitio, inquic,vera eft Apoftoloru do&rina,& antiqu9
„ecclefi-e ftacus, in vniuerfo mundo,fecundii fuccefliones Epif Irenxusw
„coporu, quibusillieam, quaein vnoquoq;locoeftecclefiam
tradiderunt. &c. Quid nos aliud docemus Hamilconi, quam
vera & folaagnitioneeffe apoftoloru do&rina^veteris & noui
fbederis volumine coprehenfamradcuius canonem,quiaom-
. niareiigionis placica reuocare conamur, crucem,ferru, flam-
mas, & omne carnificisingeniu in cormencis toieramus. Noa
tam perfonas vrgec Iren^us, quam incorrupca per eos fidem,
ab Apoftolorum cemporibus ad tempora fua cradudtam.E~
pifcoporumfcri^m curpertejcat,ftatim dicetur.
P. iiij.
ja AD HAMILTON. APOSTAT.
IcJem omnino voluit & Tertullianus. Ad Apoftolos pro*
Tfrm!!. dc uocat, & vno hoc prsiudicio euincit, adulterinaeffe haereti-
prx cnpt. corum decreta, quod nec Apoftolos3nec apoftolicorum que-
quam au&orem habuerint & anteceflbrem. „Nullam vt o *
a>riginem ecclefiarum fuarum edere; nullum ordinem per fuc-
„cefliones ab initiodecurrentem euoluere poflent. Q\iodad-
uerfus fui temporis hxrefes Tertullianus fecit,quod exemplo
fuo femper faciendum demonftrauit , idem nobis vt pace ve-
ftraliceat, per Ies v Christi fanguinem obfecramus*
„Nam, vt paulo ante idem dixit ; In ipfo ordine manifeftatur,
5,id e(Te dominicum & verum, quod fic prius traditum: id autS
3>extraneum & falfum,quod fit poftenus immiflum. Nos
qu# a Chrifto tradita, quas ab Apoftolis praedicata 5 & fcriptis
commilTafunt ,vtrifque vlnisamplexamur: quas poftea im-
mifla funtreijcimusvtaliena. Idem fi vos^cumTertuUiano*
feceritis,euanelcent cotinuo human«e fapientix inuentajque,
,yvtidem fubijcit, exdiuerfitate&contrarietatefuapronun-
5,ciabunt,ncque Apoftolialicuius au£torisefleneq; apoftolici.
Epifcoporum , fateor > fucceflionem poftulat; fed eiufmodi
qui acceptam ab Apoftolis doctrinam fideliter pofteris tradi-
„diiTent, Nobis,inquit, nihil exarbitrio noftro indulgere li-
^cet: nec eligere, quod aliquis de arbitrio fuo induxerit. Apo-
„ftolos D o m i n i habemus audores; qui nec ipfi quicquS
5)ex fuo arbitrio, quod inducerent, elegerunt : fcd acceptam a
„Chrifto difciplinam fideliter natiombus adfignauerunt. Ita-
* ^quefi Angelusetiam de Ooelis aliter Euangelizaret,anathe-
3,ma diceretur anobis. Hanc ergo examinandas religionis
rationem pra*fcribit,veravt cenferidebeat, quse a Chrifti &
Apoftolorumfontibus promanans,&perpurum veluti E-
pifcoporum alueumdcriuata, fine vllo adulterinidogmatis
coeno ad nos defluxit. Quod fi lutulenti aliquid in canales in*
ciderit, non prius fiftendum, quam ad fcaturiginem perueni-
Cyprian.co- amus> Eleganter enim & vere Cyprianus. ,,Siaddiuinae,
ScephaniV- ^inquitjtraditionis caput &originemreuertamur, celTat error
pifcopi Ro-„humanus;&Sacramentorum casleftium ratione perfpe&a,
mAnL ^quicquid fub caligine ac nube tenebrarum obfcuru latebat,
. „luce veritatis aperitur. Si canalis aquae, quae copiofe prius
fafh™n/£,,&largiterprofluebat/^^ fontem per-
«ntiam Au- „gitur? vt illic defe&ionis ratio nofcatur , vtrumne crefcenti-
^uftinus, <lc ^jbus venis in capite ficcauerit , an vero integra inde & plena
fccnurift^U »pr°currens , in medio itinere deftiterit. At fi vitio interrupti
?. * %*. v »aut bibuli canaUt effe&u cft , quo minus aqua pcrfeueranter
f,continua
ORTHODOXA RESPONSIO. ?j
J,ieontinua ac iugiter fl ueret,refe<3:o & confirmato canali,ad v- y,fumatquepotumciuitatisaquacollcfta, eadem vbertateat- No»; „queinte£ritate reprefentatur, quade fonte proficifckur. ,5Quod & nunc facere oportet D e I facerdotes prsecepta di- „uina feruantes, vt fi in aliquo mutauerit aut vacillauent veri- >,tas, ad originem dominicam & Euangehcam > & Apoftolica ,5traditionem reuertamur,vt inde furgac a&us noftri ratio,vn- 3Jde & ordo & origo furrexic. Intcrruptus iam diu, Epifcopo- rum vino , fuit falutaris do&rinae tubus , per quem coeleftis vitje aquasdecurrercoportebat ; &per bibulicanalisrimulas immiifa peregrinorum dogmatum venena , puros infecerunc Euangchj latices,quibus rigari fidelium anima?& refrigerari debcbant» Purganda modo fiftula eft ; & ex incorruptis fa- crarum litrerarum venis,pocula denuo haurienda,qu£ fitieci populo ofFerantur. Id eft,Hamiltoni , quod oramus tanto- pere & obteftamur. Vos turbidtflimis contra riuulis,imo fce- tidismultarumopinionumlacunis demerfi, ad fynceriorem reuerti do&rinas fontem rccufatis,maiorum nobis ftemmata longo ordinecommemorantcs. Sed quidin auorum feric recenfendafruftravos torquetis? Quin potiusaequiflimofae- dere oblato bellum coponamus. Oitendite Apoftoioru fcrip- tis confona efle, pro q uibus Coelum terras mifcetis , & facile vos enumerandorum Epifcoporum labore fubleuabo. Non alio poteft fundamento niti fides noftra, quarn asterno D e r verbo: Nec fi omnes qui funt,fuerunt,aut futuri funt,in vna fententiamconfpiraflent,fideobid nobis tenenda eflct: Nec ^hominibus, inquit, Chryfoftomus, credendum eft, nifi ea di- „cant vel faciant qu# conuenientia funt fcripturis. Quibus, |jOI^ V; „ inquit, Irenaeus , niti, in firma & valida petra eft domum fua Cap. i^. * „«dificare. His vero derelidis,alijs niti,quibufdam rio&rinis, Ma«h. 3,infertumefFuf«aren«(vndefaciliseuerfio) eftruinam ftatu-Ircr)Xus i,ere.Et Hieronym9 ad Titum, Sine au&oritace,inquit, fcrip- „turarum3garrulitas non habet fidem. Et in 23 . Cap. Matth. Hicrcnymus „dc Zachanadifputans. Hoc quia de fcripturanon habet au- ^,&oritatem,eadem facilitate contemnitur, quaprobatur. Ec f,in Ierem. Cap. 9. Ergo non parentum , nec maiorum error „(equcndus eft, fedau&oritas fcripturarunW Cyprianus Ste- c .
phano , traditionem obijcienti confidenter refpondet. Vnde • y*r,anun „cft ifta traditio? Vtrumne de dominica & Euangelica au&o- „ritate defcendens? An dc Apoftolorum mandatisatque Epi- „ftolis veniens? ea enim facienda efle,qu£ fcripta funt Devs ,/cftatur & proponit. &c. Ec confuetudo fine veritace vetu-
E.
$4 AD HAMILTON. APOSTAT;
5)ftas erroriseft* Ecde Baptizandis h^reticis. Fruftra quidarm
,,qui ratione vincuntur confuecudincm nobis opponunt: qua-
„11 confuecudo maior fic vericate ; aut non fuent in fpirituali-
„bus fequendum,fi meliusfuerit afpiritu fan&oreuelatum*
Tcrtaliianm Et Tercullianus in Apologecico fub finem. Expcdice autctn
^preefcribimus adulteris ( haereticis ) noftris illam effe regulam
„veritatis, qusc veniat aChrifto , tranfmiffa per comites lpfius,
„quibus aliquanto pofterioresdiuerfi ifti commentatores pro-
babuncur. Infinitumeffecomnia afFerre,qusein hancfen-
tentiam paffim apud pacrcs,& Auguftinum imprimis,haben-
tur. Ad quos C\ percurbaci (vt cii illo loquar) tanqua ad alique
,,porcumconfugitis, videcisquem illic fcopulum error veftcr
Augumnus offendac. Ergo fi vel D E i verbo,vel prifcis ecclefiae do&o-
£pi o 4 . ribusquicquamexiftimatisaudoritatistribucndum, accipite
quam offerimus conditionem, & ad vnicam fidei regulam,id
eft,fcripturas fanchs rcucrtamur : in quibus fundamcntum
cap*12/.11 *' >s(inquiclrenaeus) &columnamfidei noftrae Apoftoli tradidc-
,,runt: quibusciuitatem Dei credidiffe Auguftinusait; vn-
Auguflin.de 9 ,de fides concepta ex qua iuftus viuit ; per quam finc dubitati-
Cmic.hb.i?. >>0neambu]amus,quandiuaDominoperegrinamur. Exbac
,9# 5,nanque fcriptura ( inquit Cyprianus ) omnium dodrinarum
Cypri.rerm. ,,regulas emanaffe Chnftianaregulainuenit;hincnafci,&huc
dcBaptifmo i)reuerti quicquid ecclefiaftica continec difciplina. Ex his,
in expofitio. 3>in9u^> ^brk (non ex Epifcoporum ferie) conftare debentfi-
fymboL „dei noftras affcrtiones. Valeat inter nos vox illa tories ab
Auguftinocontra haereticos vfurpata; auferantur c medio
5>charta2 noftrae, procedac in mediumcodex D E i.
CyprianijHieronymij&Leonisvcrbaimperitein hancdif- putationcm trahis. Seddiffimulandumhoc eft , in homine quiduis ex quouis fabricantc.
Romanenfium Epifcoporum catalogumcontexunt Ire->
naeus & Auguftinus. Rede. Sed cogitandum tibi primum
fuerat,cum eiufmodi monftris pugnandum Irenaeo fuiffe,qui
iren^.Cap.i >,cum ex fcripturis arguerentur , m ipfarum fcripturarum &c-
libco. j. 5,cufationem (Papiftarum inftar) fefc conuerterent , quafi non
„re&e haberent, neque effent ex au&oritate , & quod varie ef-
,,fentdi<3:ae ;&quia non poflit exhisinueniti veritas , ab his
„qui nefciant traditionem. Cum huiufmodi, inquam,mon-
ftris dimicandum illi fuit,vt vtramque,& traditionu & fcrip -
turarum aciem inftruere cogeretur. Cum eifdem congreffus
cft,& eodem plane confilio Tertullianus, Confanguinitatem
#,do&rin« Apoftolicas requirens. Nec femel Romanse fedis
paftore*
ORTHODOXA RESPONSIO jj
paftores connumerat Auguftinus :quodadeius vfque tem- pora, illorum fere nemo adoftrinse Apoftolicas puricate ad f>adulterinam defeciffet. Hinc illud, in hoc ordine fucceffio- ,>nis nullus Donatifta Epifcopus fuit. Do&rinae fucceffione ^ftoi.^sV. Epifcoporum Catalogo adijcit, ne folo perfonaru fucopre- mere videatur. Hoc ipfo vfus eft argumento contra Mani- ch#os,quodmaximamreijcerent fcripturarum partem. MMulta iunt,inquit,qua? in ecclefiae gremio me teneant. Te- „netconfenfio populorum&gentium: tenetaudoritasmira- „culis inchoata; fpe nutrita; charitate au&a,vetuftate firmata. „Tenet ab fede Petri vfque ad prcefentem Epifcopum fucceffio faeerdotum. Sed fubdit tandemquse tu perfide fubticuifti. ,,Apudvosautcm,vbinihil horumeft,quod meinuitetacte- „neat , folaperfonat veritatis pollicitatio , qu^quidem fi tam „manifefta monftratur,vt in dubium venire non poffit,prapo- „nenda cft omnibus illis rebus, quibus in Catholica teneor. Fruftra ad perfonalem prouocatur fucceflionem, cum aliudcj , do&rinae veritas conftare poteft. Magnam , fateor vim ha- bet, ad mentes hominum perrnonendas, eiufdem dodtrinx, citra falfarum opinionum adulterium , per multa fecula pro- pagatas , deduttio. Sed cum interrupti fint non raro aqua& dudus,ad fontem eft,vt dixi,recurrendum. Quod patrum setate purius fuit,multis abhinc annis infedum eft religionis flumen: nec,nifi ex pura facrarum litterai um fcaturigine coe- Jcftis vitaj aquas hauriamus,repurgari poteft. Hoc re&a ra- ! tio; hoc Patres antiqui,hoc diuina demum oracula docent. Alioqui^vtomniaomniumftemmatarecenfeas^nullafuccef- fio legitima erit,quas initio careat & radice. Initium aute nifi « Chnfto & Apoftolis fumi non poteft. Vel hos crgo dog- inftio fuccef matum veftrorum au&ores effe monftratc,vel infolcntis me- fioniscareni <iacij venditatio dicetur, Apoftolicas ecclefias matricem , fine PaFanK Apoftolici feminis traduce ia&itare. Hsc ad detortos pa- trumcentones patres ipfi.
Donatiftarum nobis hasrefes impingere iterumconaris, &
multum in hoc faxo reuoluendo fudas ; fednon proficis hi-
„lum. Negarunt Donatiani ex illis ecclefijs,quae per Apofto-
„lorum labores fundataj funt , Euangelij praedicationem in
„omnibus gentibus adimpletam: perijffe olim ccclefiam,afe
„tandem reparatam. Hoc Donatiftarum fufFugium fuifTe
fcribit Auguftinus. Quis noftru tale quiddam vel fomnian-
do vnquam conhnxit? Nos contra adimpletam effe in omni-
kus gentibus Euangclij prsdicacione & ecclefiam per orbcm
E.ij.
$6 Ad hamilton. apostat.
difperfam,pcrpetuoduraiTe confitemur. Sed ijdem tameit
dicimus; ex quo dominatum exercere in ecclefia coepit Roma-
xiusilletyrannus, mifere corruptum eflereligionis ftatum,&
magna errorum &fuperftitionumcontagioneomnia fere in-*
quinata; ad verbi D e i amuflim Chriftianas religionis dograa-
taexigenda: fublatis erroribusecclefiamdenuo expurgandam:
expulfis,falutari pharmaco , morbis , fanandam efle , quae diii
languit, C h r i st i fponfam. Hoc,inquam, dicimus, & vt
depofita vtrinque animorum acerbitate,ferio & paeat£fiat, per
ipfum religionis & pietatis nomen obteftamur. Cum Dona-
tianis interim & haereticis nihil commnne habemus : nifi forte
Donatiftas vobis fint, quicunque de irreptitijs ecclefiaj corrup-
telis, perquam flebiliter conqueruntur ; ad priftinas religionis
integritatem afpirantes. Donatift^ ergo prophetas , qui fin-
gulu fere paginis,vcteris ecclefiae miferiam & idololatriam de*
plorant; qui acerbe & cotumeliofe in populum D ei, in prin-
cipes & facerdotes inuehuntur; quodreli&o Coeli& teirneco-
ditore,alienos fibi Deos fabricarint. Donatifta feruator ipfe
Chriftus, qui deprauatam a paftoribus D E i legem ^ vera ex-
fcfatth. ij.$>pofitione vindicauit; qui fruftraabijs D evm coli afleruit^
qui prophanas nugas, & hominum mandata docerent. Dona-
tifta etiam apoftolus Christi Paulus,qui non modo plu-
rimosipfeabufus correxit ; & errores iam tumpullulantes &
voce&ftiloexftirpauit; fed in ipfo Dei Templo; inipfius,
inquam ecclefias finu, fceleratum illum hominem , perditionis
t.The£x.4. f{[mm feflfurum praedixit. Et,nc longior fim, Donatiftas, iudi-
cio veftro,veteres fere omnes erunt , quorum nemo non a*tatis
fuae corruptelas vehementertaxauit.Sed nullo,inquis,illi fchif*
mate ecclefiae vnitatem diruperunt. Verum: Nec nos,Hamil-
toni, ecclefiam fcindimus;fed in exotica &nouadogmatadif-
ciflam, ad Christi corporis vnitatem voceChrifticolli-
gimus. Non ecclefiam fugimus ; fed nec intolerabihs propha-
t&t n nat* ver^ & Sacramentorum fceleris parricipesefle volumus»
fccerum pro Hoc fi fchifmaticum eft, Prophetas, Apoftoios, patres, Chri-
phetac,Apo-ftumdeniqueipfumfchifmaticumfuifle oportet. Certumeft
floli 9.hrI-enimabomnibus ecclefi<e abufibus & corruptelis longiflime
«|uod in no cos abfuifle. Alioqui capitalis omnino & omni fupplicio dig-
his papiftz na confenfio fuifTet, fi,quod in alijs maleficium caftigarcnt,pa-
icprehcnduc cjs retinendje caufa perpetraflent. Nefaria pax, quse cum co-
fcientiae eftnaufragioredirnenda* Non Donatiftarum ergo
nos; fed Christi & Prophetarum , Apoftolorumque &
patrum omniujnte&uores fumus ,in deprehenfisecdefi* vi-
tijs,&
ORTHODOXA RESPONSIO. j7
tijs, & impijs cultibus deuitandis.
Paucitatem fidelium, & corundem in peius labcndi procli- uitatem,eodem quo alia multa iudicio confundis. Vtrunq; Fi(icji5 quidemdicimus; fedlonge aliumin finem ,quam Donatia- c^ &^fij ni. Vtrunquc, non noftris, fed C h r i st i ipfius , & A- micas. '^poftolorum verbis probamus. Lata eft,inquit porta & fpati- ^ofaviaquaead interitum ducit, & multi ingrediuntur perc- am. &c# Etde ipfis Euangelij initijs Efaias: Domine quis t>credidit fermoni noftro.In (ola Maria aliquantifoer conftitif- fe ecclefiamfcholaftici quidam putant. Tanta fuit fub Con- ftantio orthodoxorum raritas vt exprobraritillis imperator, „ Arrianae fa&ionis ftudiofus, Solum cum Athanafio Liberiu „totius orbis pacem perturbare. Cui re&e & ftrenue Liberius, ™reocJor* f,Non quodego folus fim , minor ob id autdeterior eft fidei cap° \lm ^fermo. Nam & olim tres tantum reperio , qui regis mandato reftiterunt. Solitudinemfatctur; calumniam excmplo re- pellic. Vulgatumillud&verum; maiorpars vincit meliore. Et Dominus idcirco perMofem prascipit ne multitudinem Exod. 13. £ fequamur ad mala. Exiguus valde eft Chriftianorum nume- rus,ficumTurcisconferatur. EtexhisipfisquiC h risti titulo gloriantur, pauciflimi in animo itnprefla habent Chri- fti fidem ; fa&is exprimunt pauciores. Qui_ multitudincrn fequivolet, fruftraillein bonorumpaucitatelocum fperabit. yPronumauteminerrores efleingenium humanum qui nefcit, minus profefto fibi notus eft,quam hominem,neduiYi Chriftianumdecet. Dcecclefiaj corruptelis diligenter pr#- Humaniin- s,monuit Paulus; Scio,inquit,exvobifmetipfis exoriturosqui uiws m°ci3 „loquantur peruerfa. Sed quid teftibus opus eft? manifeftc fa- rores. tis earum quac ab Apoftohs conftituts funt, ecclefiarum ex- emplo docemur , quam cito a veritate in mendacia homines dilabantur. Videmus Corinthios; videmus & Galatas tanta folicitudineabele&ionisvafeomnem veritate edoctos,quam facile, quam breui tempore Pfeudoapoftolorum fint fophif- matis, ab Euangelij puritate in execrandas baerefesabduai. „Nimisilludverum; Cuncla cogitatio cordis humani prona „eft in malum omni tempore. Quod qui negat D £ v m ip - fum,& D E 1 filium,perpetuamque omnium aetatum exoc- Ccnef. <j.8# rientiam mendacem facit. Non hocin Donatianis exagi- tat Auguftinus. Abfitatam piopc&ore, proteruia tam hor- renda. Non ideo eos flagellar.fedquod folidis hifce funda- J? Donf* mentismerafuperftruxerintportenta: Non alibi, videlicet, preSat" ecclefiaraeflcjnec plures D e 1 cultores^quam quo$ anguftus Auguftia,
E. iij.
rc-
De fccclefix charactercex Fpiphanij. lib.j. comra hajrcfes.
Virginiras.
Viwfohta-
ria.
N«ptix.
Saccrdotiu.
Ixorciit*.
ftc
Synaxeos & iciunij vaxij rituj.
Hicronymus ad Lccin. Vigilix.
Mortuorum memoria in Domini ccc- na.
Vide Augu. devera rcli- fiono. Cap. <5.& Epift. «4.
JS AD HAMILTON. APOSTAT.
xlle Africs Angukis continerec. Cum quibus, quam exdia- pnetro pugnet clo6frina noftra, ex ijs quas fupra a medifputata funt,perfpicuum euadit. Non ergo. Donatiftae nos , fed ex Euangelij praecone, impudentiflimus tu apoftata fa&us es, & fvcophanta, Hamiltoni, qui tam apcrte tam malitiofeinfon- ces traducis.
fHactenus de quatuor ecclefise fymfeplis , quaevt vera, a nulio vnquam Chnftiano in dubium vocata , ex facris litteris petita, patrum fcriptis confona, in concilioru decretis exprefla vltro admifi. In quorum tamen confirmatione3cum toties ab ifto & tam turpiter fic peccatum , facili coniechira afiequetur piusle&or,cuiufmodinobismonftraparietnugiuendulusifte impoftor in aflumptione, qus nullo fcriptur3e,nullo patrum, nullo conciliorum teftimonio probari, nulla exterorum con- fcientia redarguipoflic,vtqu«e nuda tantum apoftatazhuius aflertione fubnitatur.
Quctn ex Epiphanio fubne&it Catholicse ecclefi^ charade- ,,remeatenus agnofco, quatcnus Ex lege, vt ipfe au&or in- ,,quic,& Prophecis,Apoftolifque&Euangeliftis eftcollectus. Virginitatem cum Apoftolo /audo, fed ecclefias fundamentu, folum,cumeodem,I esvm Christvm, nonvirginira- tem pono. Solitariam vitam nec prorfus damno, nec vehe- menter probo,plurimis,vt euentus docuit, fuperftitionibus & Sacanasillufionibusobnoxiam. Nuptias nonvnasmodo,fed mortuo conforte thori iteratas etiam commendat D. Paulus. In facerdotium,id eft, verbi Dei minifteriumnonminusvx- oratos quam cselibes aut continentes afcifccre, perfacros Ca- nones licet. Exorciftas,linguarum interpretes5& variorum idiomatum dono excellentes prim«eua aliquandm ecclefia vi- dit,nonperpetuotamenduraturos. De fynaxi&ieiuniocer- tis diebus & ritibus celebrando , varias fcimus variorum, non coetuum modo & ecclefiarurn, fed hominum fere confuetu- dines fuifle; dum vnaquaeque prouincia fenfu fuo abun- „darct , & praecepta maiorum leges Apoftolicas arbitraretur; certi vtnihilcxvctcribus ftatui pcfiit. Vigilias pr^poftero zelo introdu&as fapientiflime extin&aseflenemo inficias ibit, quiabominandavitia hincenatapenfitarit. In Ccen«e Do- mini folennitatc, mortuorum prsecipue martyrum,memoria veteres faciebant,non vt preces illis aut pro illis, nil valituras fundcrent,fedvteorumexcmplo,adfidei conftantiam, & morum fan&imoniam iuperftites hortarentur.De multiplici multoru abftinentia, idcm qucd dc ieiunio dico. In hx refes,
adulccria,
ORTHODOXA RESFONSIO. |r
kdulteriajfcortationcsjamulccajphyladeriajrnuficos.&c.yti- naminnoftrisctiamecclefijsmagiftracuu feucritas gladium ftringerct,ncc mitiore fc in hifce praeberet , quam in veneficijs folet. Haec breuiter de Epiphanico,non vniuerfx ecclefiae ap- pMcurimu paratu. Namcumalijsalia,inter feetiam pugnantia appro- Epiphanijn» bentur,dicinonpoteftCatholic£ haec ecclefias omniaplacu- tAS Cathoii- ifle ,auccontinua ab Apoftohs obferuatione defcendifle , nifi " ^ultf* fumam Apoftolis inconftantia, & quod nefas di&u eft, futile leuitatem afcribamus. Video te nulla diuini numinis reuere- ' tia tangi,per ipfam faltem Idoli veftri fan&iflima fan&itatem, vel Luciani,fi mauis tui manes te adiuro,Hancne tu,quamex Epiphanio tam verbofe depingis,exprcfiam catholicas ecclefiae imaginem arbitraris? Thomas fum: ignofce^precor^increduli- tati mese. Ego certe affirmanti tibi, ne millies quidem iurato creda. Sedeftoquantiiuisimpudenter ptrtinax,vt foles.Ipfius te Epiphanij,imo totius orbis]aud:oritatc frangam. Placuit, Tonfi &: raf? „inquit in chara&ere tuo,quibufda etia coma nutrire. Tibi fi fi cx £cciefia des habeda eft,erit haec vna ex Catholicas ecclefi<e notis. Cotra ^iu^o T ul Epiphanius, nec Catholica dicit % vt qux Apoftoli Pauli pra- aore. „cepto aduerfetur. Exproprio, inquit,mentis propofitocoma >,nutriut,nonexEuagelij pr$cepto,autApoftolorutraditionc. „Nam S. Apoftolus Paulus hunc habitu amputauit. Potcftne, mi homo,Catholicae ecciefischara&ereflTe, quem dodor ipfe gentium,fpirituflan<3:i inftindu amputauit?Miferet me infci- tias tu#. Sed non hic hasreo ; percurre ca^tera ; vel pauciflima reperies, qu# propria vniuerfae ecclefias ftatuta dici mereatur. Perpetua virginitas, veftaliu quoque gloria fuit. Aufterrima Gentifeus c- folicarise vit#regulam,Indianisplerifquemonachis,malid#- tiam & iu* monis cultoribus placere, ex Iefuiftaru Epiftolis difces. Nup- dads c6mu- ti«, viduitas,monogamia, polygamia,Turcis Judaeis,genti- ^J^ nS bus comunes femper fuerunt. Sacerdotes etiam fuos habue- not*. runt gentes. Ieiunio nos Indiani monachi vincunt : & huic primum leges impofuit Montanus;quod integrum illud Ter- tulliani volumen,contra orthodoxos amarulentiflime fcrip- ^fullio^ad- tum teftatur. Gentibus apud Idolorum templa , fuajetiam uerfc° Ptol ,>vigilicefuerunt. Qu[iclam, inquit Epiphanius , abftinent abchicos, „omnibus his,aliqui a quadrupedibus tatum, volatilibus vero „&reliquis vefcuntur. Alijavolucribusabftinent, ouis& pif* „cibus vtuncur. Alijnecouis vefcuntur: Alijpifcibus folis: „Alij apifcibusabftinentescafeovefcutur: Alij nec cafcmn „fumunt. Alijapaneabftinent,anucibus&coais nonnulli. f,Mulci humi dormiunt ; Alij nec cakeos induunt. &c*
E. iiij.
t. Cor. 8. 8.
N'jgc pro ec cUCix notis non agnof- cendx.
E>e Scotica-
dz ccclcCix Tnitacc
*u AU MAMILIUIS. AFOSTAT.
Quistnm perditeinfanit,vt Chriftiansc rcligio.nisfummatt% vel vllam ver# pietatis notam in huiufmodi ineptijs conftitu- at? Apage has nugas,Hamiltoni. Regnum Dei nec efca eft,nec potus. Efcanosnon commendatDeo. Neque fivef- camur, aliquid hinc accedet nobis ; neque , fi non vefcamur decedetquicquam. PofTunt fibi Chriftiani voluntarij cultus leges, fuperftitione quadam praefcribere: aliquando etiam no male. SedChriftianifmi tamenfigna,nemofanajmentisaf- firmarit. Non quicquidfaciunt Chnftiani,Chriftian*religi- onis charadter eft; fed quod ex Chrifti ipfius prafcripto aguc. „Hic eft,inquit Epiphanius, chara&er ecclefias,a lege & Pro- „phetis, Apoftolifque atque Euangcliftis colleftus. &c. Optime EpiphaniusinThefij nihilfetraderenifi quodcxve- tere fit & nouo Teftamento colle&um. Hypothefim tibi pro- bandam reliquit; hxc omnia, inquam,ex facris littens,vt cer- tasecclefiaj Catholicas notas, prouenifle. Qiiod nifi feceris, iniq uiflime nobis Epiphanium obie&as, ncc vobifcum, ncc cu facris oraculis; nec fibi deniquc confentientem.
Hucufquejledor^ApoftatSEnoftriverbofitatemsinfcientia, & profanam ingenij futilitatem vidimus in vera propofitio- ne peifimeconfirrnanda»
In afTumptione & hypothefi fui omnino fimilis eft, vel fe- ipfum potius vincit. Quod manifefte falfum eft,probare nul- loiudicio,nulloacumine conatus,cumrationemdeeiTefcn- tiret,ad blafphemias fe inauditas conuertit; & lunaticorum in morcm, qui furorcm fuum illifione dentium, & fpumantium faliuarum eie&ione teftantur,vcnenati pe&oris virus foetido anhelitu in D E i feruos eru&ar. Sed nemoleftum le&ori fit, naufeam eius & vomitum rclegcnti , temperabo mihi , & iuftiflimum indignantis animi dolorem cohibebo:argumenta tantum & inftruclam contra me fophifmatum aciem breui- ter & fideliter proponam , eodemque omnia ordinc , quo ab illo difta funt digefta refellam»
^Primum ait nullamin Scoticana ecclefia vnitatcm e(Tef tumquiaincaeremonijs&dc&rinamutatio farpe fa&afuit, necquicquamfit inquodiu&firmiter conftare fibiminiftri queant,a fe inuicem in grauiffimis capitibus diflidentes: Tum quod pontificem Romanum negligant,a quo vno ecclefiae v- xiitas pendct- D uplici ergo ariete concutitur vnitatis noftrae colligatio,diflidcntiumopinionumpugna, &pontificisRo- mani contemptu. De hocpoftea. Ad dilTentionis calum- siam refpondco,non minus, apud^auo* iudices, valere infu
ciati
ORTHOODXA RESPONSIO. 41
«lationem meam , ad dcpellendum falfum crimcn , debere; De concor< quam Apoftatae huius affirmationem, nullo vcl vcrifimili ar- dia Eccicfa gumento fubnixam. Dicam auda&er , nemine vt fpero eoru Scotican*. fepugnante,quipolitiamnoftramperfpe&amhabent. Mul- tis quidem bonitatis fuae communibus donis ccclefiam hanc affecit benigniffiinus nofter D e V s ; fed hoc fingulare illi acceptum ferimus, quod nullus vnquam ab orbe condito pi- orumccetus,tantatot paftorum confonantia, Euangelicas puritatis do&rinam , ab omnierroris aut diffidij fufpitione a- lienam diutiusconferuarit. Quod rariflimum effe benefi- cium, facilc mihi aflentietur, qui fatalem hanceccicfiae cala- ^finl^difiT rnitatempauioaltius reputarit; quodnufquam fere vcronu-^^ Jjj* mini templum fit in piorum mentibus extruftum, quin fuum ribus Eccio (quod dici folet) delubrum Satans iuxtaeffet. Diue, inquit fi* t™- „Auguftinus)ciuitatcspermixt«funt;& ab ipfo cxordioge-Auguftin<ia
nens humani permixtac,currunt vfque ad finem feculi. Hie- pfaim, 64. "rufalem acccpit<exordium per A bel ; Babylon per Cain. ln fumma natura praeftantia^ ad ipfius D £ 1 imaginem condi- tus Adam,vix paucis>quorundarn opinione,horis in innoce- 5,tia ftetit , a iuftitia & hde delapfus. Quis dubitabit , inquit ,,Tertullianus, ipfum illud Adx deli#um hacrefim pronuntia-^m h** „rc , quodper eledionem fujepotius ,quamdiuinas fapientiacxenuilianus ,admifit?Nifi quod Adamnunquam figulofuodixit^nopru-aduerf. Mar* ^denter definxiftime. Confeffuseft fedu&ionem; non occul- cioncm- luu „tauit fedu&ricem: rudis admodum hsereticus fuit. Hic pa- radifo expulfus, binos cxconiuge filios fufcepit. Maior , ob trucidatum crudeliter fatrem, malediftus , & a D o m i n r facie eie&us, Babylonis , ideft , impiorum fynagcgae , au&or cnc ' *" fiiit. Sub Enoffo Adami nepote , in Sethi pofteris & vera De 1 Ecclefia,profanarireligiocaepit,miilequecirciter& tre- GtncC.4.16* centis annis impietas paulatimcreuit; tantifperdum,Noachi setate,defperata totius humani generis malitia & rebeilio, no nifi vindice cataclyfmo expian potuerit. Ex tribus Noachi Jiberis duo ad idololatriam defecerunt : in Semoccclefia per- ^nanfit; nec huius tamenfamiliapercgrinicultuscxpers. A- brahamum dijsalienisferuicntem,acognationc fuainpro- miffam terram D z V s tranftulit. Ifmaelemprimogenitum lofu. 14. u & circuncifum eijci paterna domo, id eft , vera ipfius ecclefia Gencf.n. . 4 iubet. Gemina beauit prolc Ifaacum : reie&o Efauo , Iaco- Mtfa£*iv£ bum elegit. Huius dile&a Rachel (vt de filijs taceam) patrijs Gemf.j 1.34 dijs piam familiam inceftauit; Donec ipfius D e i iuffu graui- & * S • *• ©repericulo imminente,Iacobuseamluftrauit. In poftcris
4* AD HAMILTOtf. APOSTAT.
quanta peruerfitas? Qjunullis D E i beneficijs; nullis pro*
phetarum admonitiomous ; nullis fuppliciorum minis ; nulii*
bellorum, deportationum^inediae, mortis. Scc. calamitatibuf
adiuci pocuerunt, dignum vt conditori fuo obfequium prasfta •
rent, infinitiserroribusinfe&i: Nec prophetarum modo , fei
ipfius etiamMcffisfanguinem efFuderunt. Duodecim poft.
feleguosreliquic Christvs, qui Hierofolymx primum
promifTim rruindo falutemannuntiarunt. Nufquam pertina-
A£*. i j. c*us q^^ttfcio ea vrbe,pro legis Mofaicse ceremonijs,inter fidelet
eciam ipfos dimicatum. Quin dc ipfi gregis du&ores , poft
Aa. io. acceptam,vifibilifi^no fpiritutfan&i gratiam , depracipua le-
gitioiiisfu^eparcedubitarunt,an adgentes Euangelium regni
calat. t. pertineret; Antiochi^ gentes IudaizarecogitPetrusacriter i
Paulo reprehenfus. Hic annum & fex menfes Corinthijspra>
Aa' l8,5cu dicat Christvm; vixillincdigreffu^cumfecularis fapi—
entise fafta turgefqptes , magiftros fibi nouos afcifcunt, ex
quorumi XT^rt^^tA^^if^^ta & haerefes ort« , c<xlefiam5
voce Apoftolica, optlme edo&am vehementer conquaflfarunc*
Fafcinarunt Galatas falfi do&ores : Romanos operum meri-
tisconturbarunt. Oct-uagintarmefeon propagines enume-
Ipiphaniaj. rac Epiphanius; Nonaginta Auguftinus; quarummultasx:on-
b ltat,viuis adhuc Apoftohs pullulafle.
In fuceflbribus quanta opinionum vbique diuerfiras?Illi ipfi.'
can, Apoft. Apoftolorum Canones ab Apoftolicis fabricati , Clementis E-
ap* 4' piftolasduas,&conftitutionumlibrosodo, inter facrofan&a
noui foederis monumenta recenfent, Eundem multorum iu-
Eufcb.lib. 3-dicio , immeritum honorem meruit Hermetis Paftor. Multi
*p* *' Euangelia Petri, Thoma* , Mathiae , Hebraorum ; multi a&a
Xufeb. lib.5. Andrea?, Ioannis,Pauli. &c. cuderunc Hi libros legis ; il!i
Cap. *j. legem5cProphetas;quidamEpiftolas PauiiSc Apoftolorum
a£ta ; alij Apocalypfim reijcicbant. At hasretici , mquies ,iftt
fuerunt. Non omnes hseretici ; fedChriftianiomncs. Quia
& infignes illi & ftrasnui nafconcis ecclefiae propugnatorcs,.
Hycrony. ia papjaS) Irenaeus, Apollinarius , Tertullianus , Vidtorinus pi-
lcdcfi &Tn &auienfis,Laftantius> cumaliamultafcripturis , fidei^ &fibi
Cap. 36. inuicemcontrariadocuerunt; tummille annorum fabulam,
quibus poft refurre&ionem Christvm fomniabant in
carne cum fan&is regpaturum. Dc Pafchae celebritate quant*
Cri s digladiationes?. Origenem,verbo(itatis feminarium, omnium
Thcophiiut. hasrefeon hydram Theophilus Alexandrinus noabsre vocat>
Alciiad. &blafphemiarumeiusCatalogum ,infc&antisftiliamarulen-.
uacQinexic. Nccimmerito, Maximum cnirndiflentionum.
_ . - - inccndiurn^
ORTHODOXA RESPONSIO/ 4$ incendium, in EcclefiaD e i excitauit. Cyprianum in rc- c , ' , baptixandis haereticis , cum toto Carthaginenfi concilio,hal- nn'irnu lucinatum reliquus orbis iudicauit . Hyeronymii multas icrip - Hycrcn> m. turae fententias, ineptiflime contra Iouinianum detorquetem, y. . jic Roma quidemipfa tulit , in plurimis etiam alijsfufpe&um. gi^ ^°l°C Modeftiflimusoninium Auguftin9,lapfus quofdam fuos, pro- machium. priacenfurarctradauit. Sedquiddefingulisloquor.TotaDei ccclefialicnecefflariam infantibus Domini Coenam arbitrata tralationc^ eft,nulla vt falutisfpesfineeadaretur. Jamtumplurimarum hserefeon, poilea^rrorumomnium&fuperftitionum pelagus 400. poft invniuerfum terrarum otbcm redundauit^& quicquid iere chri'*u *nf* fupererat vera pietatis,alto gurgite demerfit. Inuitus quidem tamibu"crc- facio patrum vt detegam pudenda,qu# libcter vtique texiflem, dica cit Do- nifi mentientisrabuias wnportunitasin hancme contentione min* Cecaa» pertraxiflet. Sed<juod proximum modefti^ munus fuit,par- ciflime,velutintranfcurludelibaui,qiwefufiustradatamuitos librorum tomos impleuiflent. Ex his tamen perfecifle me reor, verum vt xqxxus ledtor intelligat , nunquam fere tam foelicem, ab homine formato, Ecclefiam Dei fuifle,quin aliqua erroris labe inquinata efleu Qjjod de Scoticana adhuc dici non po- teft: vt qux tanto tot concionatorum confcnfu , Euangelij pu- ritatem fartam tectam cuftodierit, quanto vixalia vnquam.
f At vnusj inquis, iudiciarias Moils leges vrgctjaliusexplodcndas procJamat. Mic ipiritus eilcntiam , ille fpiritus lamum dcna coida hdclium mhabjtare at-Fol.4?.pa.i iirmat:OcuIatiores Epifcoporum tyrannida; pluresxquahtatem vrgent. Pro- * *
pincjuorum cardem fummoiure perfequendam omnes fcre atfirmant ; alij vin- dictam Dco remrctendam. Magiftratum nonnulli ciuilem, in rebus Ecclefiafti- cis Ecclefia: prarelTc. Alijiui iuriseam eiTe dicunt. Pro ommbus orandum alij^ alij quibufdam viuis imprccandum dcfendunt. Quidam dcnicjue ad dicm vi- *imum animas dormire afKrmant.
Qugfo te pie le<3or,vt paulifperfiic mecumexpendas,quata fit ecclefias & paftorum omnium concordia, cui lmpudentifli- xnus ifte fycophanta &nefarius Apoftata ore facnlego obla- trans, atque omnes faliendi & mentiendiartes excutiens, aliud. xiihil inuenire pot uerit quod obie&arct. Nam, vt vera fint, qua; fingit; quid,precor,in his,fivltimamexcipias,controuerfi2eeft, quodnon illafa pietatis & iidci regula, in vtramque partem Vu nequeat, modcrata^^^T^/z^ *difp«tarL? Am quid ho- gifaoT/n^* rum cum infinitis & antiquar, & hodiernas ecclefi<e dimicatio- «ferum ilcj,c- iiibushireconferas? Scilicet ,Simones, Nicolaos, iHebiones, ^a fuiu» dJ Carpocrates,Cerinthos, Valentinos,Marciones..&c. Arrics, thcoiogif» Pelagios , & reliquos antiqui ferpentis fcetus «ccclefia noftrac"i^tc arti- produxit: aut HermetaSjTertulIianoSjOrigeneSjDamafcenos, culiSt Aquinates, multa in fide erronea continentes, aut Lombardos
F. ij.
44 AD HAMILTON. APOSTAT.
denique fcholac noftrae m2giftros,in 2f .ArticulisafacrafacuN
tace darmacos,in dslicijs habet. Icaneomnemtibi intelligen-
tiaevimademicdefercas vcritatis fcelus,vt leuibus hifcequagfti-
unculis, ecclefiae noftrs vnicacem difrumpi putes? Icane te de-
puduic,vcnul!aaddicaprobatione, nullo tefte, conie&urade-
niq ue nulia, haec ipfa nobis diflbnatia crimina impingeres;qu3e
populares tui falfiffima effe fciunt; cxteri ementita, & malitiofe
confi&a fufpiciari poffint? Ecquid non aliquem, fi credi ifta
volebas, pugnantium dogmatum architedum,aut defenforem
nominafti? Modeftia forcaffe aut amor fycophantam hunc, &
coniuratumpiorum hoftemprohibuit,necuiufquam traduce-
ret nomen. Intelligo: qui feculi noftri decus; qui antiquae vir-
tutis & piecaris exemplar ; qui fummar eruditionis miraculum;
qui doftorum &c do&rinarum omnium principem & parente,
GcO^givs Georsivm, inquam, Bvchananvm, Sceximios
b vchana Dei feruos, tam petulanter , tamproterue , tam cotumeliofe
H v s. nominatim infeciatur,veteri amicitiae aut modeftias quicquam
dedic? Satis teconfutactaciturnitastua , fycophanta: filentia
tuum facis idoneum eft animi confi£he accufationrs confcij ar-
gumencumL Neque cnim dubium efle poteft,quin impuden-
tiffime a te produ&us tn fcenam fuiffet , Ci quenquam huiuf-
modi cognouiffes. Ego certe nihil horum inaudiuL Vnum
excipio; cuius culpam quia verfipellis ifte obtre&ator,malitio-
fe in ecclefiam Christi , auc impiederiuat, nulla ratione
parcendum illi duxit. Qui dodorum omnium laudabilis fem-
per mos fuit , i-s in Academia Andreana , qu« viperam hanc a-
luit,inter eruditos fcholarum magiftrosviget, vtpera&aCoe-
na, quasftiunculis quibufdam litteratas litteras rcdolentibus,.
tanquam iucunda? confabulationis condimento fuauiorcra
Suos nobis reddant ciborum guftum. Hic contentiofi a primis annis , 8c
uli&z h— inquietiingenij aeftu intumefcens, poftexficcatosliberecali—
Kuiwnius. ces , Liben pacris fpiritu correpcus , de fpiritufan&o bacchari
ca?pit;& cognatum reprehendere,quod eo ipfo die in concionct
„dixifTet,virtutem non fubftantiam fpiritus Apoftolorum cor*
„dibusinfufam. Cumqueminusilli ex fententiacederet^quod
modefte minus & prudenter intendebat , ab impijs clamoribus
ad arma,Thracum inftarruit. Cognatus vir probus , furentis.
belluae rmpetum declinauit,nepiasmanusimpio fanguineco-
taminaret^ Deum teftor,nihil me fingere; nihil fcriptis man-
dare,quod non vere geftum afferant, qui rixaeinterfuerunt.
Hinc natum,quod nunquam alias auditum eft , de fpiritu fan-
&q diffidiumjEffentianeanvirtute occupetpiorummentes. _ Quod
ORTHODAXA RESPONSIO. 4y
Quod cum ita fit, cogitct asquus le&or anitni tui candorem,
qui idecclefiae noftrae erroris affingas,quod ex praefra&i fpiri-
tus tui latebris profe&um, ad omnium iam errorum fentina
tecum tranffugit. Nos Deo opc. max. gratias agimus, quod
humfmodi nos pefte liberarit, obnixequc rogamus , vc fi qui
alij adhuc cui fimiles , fub pellibus ouinis latitanc rapaces 1 u -
pi,decedos expellat , ne fub nominis Chriftiani fupcrficie
f„gregem Domini infeftent. Audeant quantum volent
^paleaeleuis fidei, quocunqueafflatu cencationum , eo purior J*™^™™
^frumenti mafTa in horrea Domini reporcecur.
Quaede fynodorum noftrarum confufione conuitiantts linguse leuicace, rjoo conuincentc vericate efTucis,tuos ipfius, De fynodo- Hamilconi,ncKlc2e^uumnoftrorum mores graphice expri- rumnoftro- muntr. Te en(m pr^efence, omnia verborum cumulcibus ple- rum cutax,a na, cuius cem^macem, peculantiara , logomachiam, nec pu- dor vlius>neceutaxias legesfrenarepotuerunt. Hocipfum, Turbll!cn - videlicet,iam tum cogitabas, fediciofe hypocrica,diflidentium HamiUonij vtopinionum turbisomnia mifceresynequoddeferr« eccle- ingcnium. fiae exprobrares poftea ttbi deeflet. Sed fruftra. Poft tuam nanque defe&ionem, omnia quiete, qu# tu minus aliquan- do fedate fieri cupiebas. Remoto feditionis flabello, omnia pacate, tranquilleomnia peraguntur. Nec alicer inter mo- Coipiclcru
j/rr-/i.T»/'j- • modcratoiv
deftos nen poteft. Pr£tidetenimquempietas,quem rerum
vfus dignuniyaliorum iudicio, fecit,qui comitia moderetur, vide Apolo-
fratrum teftimonio & fufFragijs , nullo ambitu commenda- geuc
tus. Huic omnes parent: nec quifquam , nifi ab eo rogatus, Teuullianua
aut petica & impetrata loquendi faculcate, obftrepere praefu—
mic. Idemanteapoftafiam tuamordofuicabomnibusreli-
giofe obferuatus. Te folum ceruicofum & tumultuarium
hoftem,externae profeffionis laruam menciencemperculic di-
ucius xquo: abfencem modo & oblatrantem fperniu Hasc
dediflentionis calumnia.
f Alteraaddiuellendam ecclefia? noftras vnionem adhibita machinaeft,contemptiponcificis libercas. Hicplaufibilcm, AIfra . Ma*
i~t_ • • j o. * * . . *1» ...7 miltonn.
vt iibi vtdetur , &gracam papanis macenam na&us minhce machina cd exulcat: famofaquehaec&pontificijs athletisquasftuofacur- "* Bcelefia. ricula ingreflus^in quibus multorum anceeum veftigia func n°r imprefla, laxis emendicat^ garrulitatis habenis furfum deor- * fum fertur, a verifimilibus ad necefiaria, a neceflarijs ad cui- dencia,inepce &c6fufb ordine tranfiliens. Sed quorfum tam procax alienarum opum oftencatio , Hamiltoni? Cum his ipfi$,&multis prsterea alijs qux fubtilms quam verius &
E. iij*
tatcm,
*W AD HAMILTOiN. ATOSTAT.
Pap£ aduocatis difputatafunt, fufeiam pridem refponfum,r & dode fcias. Sed ventris nimirum & glorioke mancipia, ae nullo videantur officio pinguia creatoris fui beneficia deme- reri,eandem perpctuo canulenam,rauca nobis vocc occinerc non erubefcunt: fecuri quid blatcrent, blaterent modo noni- hil. Taceremvtique, necqus totiesante rneaberuditiffimis viris explicata funt,ad Chnftiani le&oris tasdium retradare, fi verecundiaeputarem,non dirfidentr^ afcribendum. Sed no' ui ego irr.probitatem veftram: Crimen me fiientio agnofcere, non falfascriminationescontemnere extemplo rarabis. Ro- gandus igitur mihi eft pius leftor, vt hoc quicquid eftfaftidij patientervoret. Quodinmeeft, operamdabo ,quicquid vc acerbi fuerit, breuitacis<ondimento mitigetur.
^Ab vno , inquit, pontifice vnitas ecclefiae pendct \ Noneft ergovna
tcclefia Scoticanaquaefan&iffimo fcpatri opponit. iiene habet :
quicunqueapontifice RomanodifTentiunt ,eeclefiae violanc
vnionem. Ecclefiam ergo in pugnantes feftas rapuit D. Pau-
lus, acriter eum obiurgans, quem in perforata primum pefti-
lentiae Cathedra fcdifle mentiuntur. Ruperunt ecclefiae vni-
tatcm Canonum Apoftolicorum au&ores,<jui contraquam
a pontificibus ftatutum eft,prohibent, ne Epifcopus,prefby *
ter aut diaconus praetextu religionis vxorem fuam abijciat.
Eiufdem, fcilicet, fchifmatis.rei fuerunt XjangrenfeSjNicaeni,
& fext# fynodi patres •, quorumillianathema fulminant, Si
ConciI^an-„quisdifceriiitprerbyterumconiugatum,tanquamoccafionc
fTdift. is'* ^nuptiarum, quod ofrerre non debeat3& ab eius oblatione i-
„deofeabftinet. &c. Niceni Paphnutij vnius interceffione,
Hifto. Trip. contrafacerdotalis coniugij ofbres magno confenfu pronun -
lib.i.Cap.14 „tiarunt, habendum pro caftitate cum propria vxorcconcubi-
„turru Sexta<leniquefynodus,Quoniaminquit,inRomani
dustConft5',5°r^ne canon*s e^e cognouimus traditum , eos qui ordinati
Can. 13. &„funtprefbyterivelDiaconi,profiteri,quodnofuis iamcopu-
fcabeturdift0,lenturvxoribus; antiquum fequentesCanonem Apoftolicae
3 lm „diligentia*,& conftitutiones fan&orum virorum,lcgales nup-
^tias amodo valere volumus ; nullo modo cum vxoribus fuis
„eorum connubiadiffoluentes, aut priuantes eos familiaritate
„adinuicem in tempore oportuno. &c. Vnitatcm ecclefiae dif-
folueruntGrascorum, Afrorum, Mofcouitarum, Rutheno-
rum. &c. Ecclefiae; qu« ncc Papae vnquaagnouerunt prima-
tu,nec Purgatorium,priuatas Miffas,vigilias mortuoru,indul
gentias,fub vna fpeciecfcmunionem, imaginum adorationc
probauerunt. Vi&oris Romani &Polycratis Ephefini,de
Pafch*
Bcclc%vnJ- tatem no vi- olant cjuipo tifici Roma* 110 fe oppo- nunr. Galat. 2.
Canon. A- poft.Cap.6.
lufcb. lib. t.
21. SC !).&
Hift. Trip. hb. S. *
- ORTHODOXA RESPONSIO- 47
Pafchaecclebritatecontrouerfiam praetereo, & liberam quo- quelrcnaei&Gallorum admonitione, Vi&oris temericacem ^ufcb. Ub.y. increpantium,quoditadeadiaphoristumultuaretur, VnU aP*24* tatemecclefia: refciderunt Rauennas , Aquilegienfis , & Me- Pulina Iri diolanenfisecclefi§,qu<e zoo. annis, poftimpijdominatus in* Leone i. & itia, Papaereftiterunc. Vnitatis violatorfuiccum tota Afcica Nicol. 1. &: Cyprianus , iniquum iudicantes, vt quifquam ad Epifcopum m Sccp la* 9* Romanum prouocaret. Ncc RomanopluSjqium Alexadri- ConciI# Mi. no , Antiocheno , & Hierofolymitano tribuit fynodus Nice- kuu.cap.it na: Quod contraimpudentiflimam Zozimi , Bonifacij, & Celeftini ambitionem,tyrannidem affc&antium, fextaCar- Cond.Nice. thaginenfis (inqua Auguftinus fuit) poftquinqueannorum Cap' *" digladiationem planum fecit , &c nullam proinde iurifdi&io- y[^ E .^ nemin Africanas ecclefias Papaeconcedcndam. Conftanti- Concil.Aftj. nopolitano primatuminorientales dedit Conftantinopolit. *d Ccekftf. primurcu Quod repetit Chalcidonenfe a&ione 1 6. Sedi, in- ^omanum' ^quitvSeniorisRomaSjpropcerimperiumciuitatisilliuspatres ap' I0f* ^confequenter priuilegia reddiderunt : &eadem intentione concil.cha. „permoti 150. Epifcopi aequa nou;eRom<epriuilegiatribus- aaionc i&. 5>runt ; rationabiiiter iuditantes , imperio & fenatu vrbem or- ^natamj^quis-fenioris Romaspriuilegijs frui, & in ecclefiafti- 55cis , ficut illamaieftatem habere negotijs*.&c. Quod relu- &antibus licet , & importune tumultuantibus Leonis Roma- nilegatisx, Epifcopi omnes Chirographocomprobarunt. Hiftrij,Lig>ures , Veneti-peflimisPelagij & Gregorij artibus oppugnatiaegretandemfuccubuerunt. HicipfePelagius ve- tat , nequifquam patriarcharum Vniuerialts dicatur,ne alijs ' *f* debitum honorem detrahat. Antichrifti pracurforem efic qui vniuerfalis Epifcopi nomen vfurpat.. Idem Gregorius primus vt poftea audiemus* Nicolao Papx,de clericorum co- . . tinenti&impie tra&antucum tota reftitit Germania Hulderi--fvi,i! \^r~' cus Auguftanus. Bomracio Gregonj 2. lnGermania Apo- maniar de- ftoloanimofe fefe cum Gerraanis oppofuerunt Clemens Sco- ^ripiionc. tus ,& Adelbertus Gallus.. Platina infignis pontificum af- Aucnt-Ilb-<- fentator,multa a pofterioribus priorum decreta abrogata fcri- Vide nona bit : vt ipfimet Romani flamines fua inuicem errata damna- * M-*- tes ecclefiam fententia veftra, diflbluant.. Epifcopi Ger- Auc tJj, mani non modo Gregorij noni mandata in dubium reuoca- ^
runt ; fedipfum etiam fan&iflimum patrem Chriftianae con- cordiae oforem, perniciofiflimum ha^refiarcham, perfonatum Ghristi vicarium , Turcis, Iudaeis , Sarazenis , Tar- taris deteriorem praedicarunt. fHildebrandun*..
I?. iiij,
Cregorlus 7. Sedc pontifi cia pulfus.
Daarenu*.
loan
**•
Eagenius.
48 AD HAMILTON. APOSTAT.
(Grcgoriu7.)omniu mortalium nequiflimu,nefandu omnino
moftrii, furtis,parricidio, periurijs, peculatu, bellis,facrilegio,
ftuprijjmagia^veneficijsconfpurcatumjGermani omnes,&
cumimperatoreltali , folio papalideturbandum cenfucrunt,
Extat,a Duareno cdita,aduerfus Romanam aulam defenfio,
pro Gallican^ ecclefis libertate Ludouico vndecimo oblata.
Ttanfeo omnium nationum querelasdeintolerando ponti-
ficiae tyrannidis iugofruftra deploratas. NuperaLecne de-
Vniuerfitir. cimo appellauit Vniuerfitas Parifienfis 27. Mart. 1527.
Parificfis ap„Qua.muis, inquiunt Magiftri,isquivicesD E 1 gerit in terri s,
pciUtio. 3,quem Papam dicimus, poteftatem a Deo immediate habeat,
,,per hanc poteftatcm non efficitur impeccabilis. &c.
ConftantienfeConciliumdamnatumexauclorauitloan 23,
Bafilienfe Eugenium fchifnutis & h^refeos reum, Infinita
hic fciens prastereo^ nec cuiufquam priuati fcriptoris teftimo-
nio vtor; cum vixquifquam tamen, poft Apoftolorum tem-
pora dottus floruerit5qui non aliquid habeat Papas decretis,
tyrannidi, vel fcelenbusaduerfum: & plurimi ctiam ex pro-
feffo acerrime eum impugnarint. Verum ergo f\ axioma tuu
eft,Hamiltoni,no modo lpfi pontifices potificib9 cotrarij vni-
tatc refciderunt;fed ncc vlla a Chrifto paffo ztas fuir,cuius n6
rnaxima fidelium pars ab ecclefia* fcft vnione fubtraxit. Scd
vbinam, precor, vnitatis veftne vinculum fuit , cum Marcel-
linus thura Idolis incendit? Cum Pius primus a phanatico
eft impoftore Hermete feduclus? Cum Liberius, quod Ar-
rianis fubfcripfent, hasreticus declaratus eft, &c ab vno, inquic
ille,Eufebioligatus:Cum AnaftafiumclericiRomanivthx-
reticum excommunicarunt: Cum Syluefter 2. toto pontifica-
tuDiabolo facrificauit, & vrbem maleficijs impleuit: Cum
Bcnedi&us$>. facrificijsd^moniorumdeditus, mulieres poft
fe currere in fyluis & racn tibus fecit,magicis artibus in fui a-
moremcoa&as. Cum Gregorius£«in vencficijsperdifcendis
& exercendis, Benedifti condifcipulus, libris mille quingen-
tispapatum ab eo redemit , maleque partum peffime admint-
ftrauit: Cum Hildebrandus (Gregorius feptimus) in fchola
„tam profundas peruerfitatis, vfu & arteedodius, tantoru ma ■
Bcnedift. 9. „leficiorumfidus Minifter, Scpeftimis Magiftrisdifcipuluspe-
Gic^oiiui 7 **ot* fublato^quem captiuum tenebat Alexandro,finecleri&
" ■ 7 ^populi afifenfujcontra leges, contra Canones omn*s,in thro-
„numfcnefarioaufu intrufit. Quod ex frudibus (inquic
„Benno) perfidia» ipfius, poftea percepit ecclefia , per eum,fub
^oftentu Cathoiicinominis;grauifchifmatelacerata: percepic
„& raun-
Jtfareellimis. Tom.i. C6- cilio.
Pap* harre- tici, &: ix- monis cuJ- corcs.
Hxc ex Be- none Cardi- nale , in vita Hildebradi, advcrbu dc- fcripta. Fiusprimu$. Liberius. Anaftafius. Syluefter
ORTHODOXA RESPONSIO. 49 £,& mundus bellisferalibus, & immenfisccedibus,ipfo auftore f,laniat*; & fubcoloremellis,venenopropinato, h^eresibvs ^nefandiflimis prope fufFocatu s. Vbinam fuit vnitatis veftra neruus,cumpraeteraliasH«refes Ioan. zt. animorummor- Han. au talitatem palam affirmaret? Cum Honoriurn haerefeos da- s on onus. naret Synodus 6. cum Sergio impic fentientcm. A veneficijs aSonc'iu fcilicet,h#refibus, ath«ifmo>vnitas ecclefias pendct. Sed per- gam adhuc , & quia vnicum conferuand# pacis retinaculum Antipaparu elTe , in Romani Idoli primatu tam impudcnter afleuerant, ^c^pul breuiterhicnotabo,euiufmodi fubindeturbaspepcrcrit exe-tina,Blondo cranda fedes. Quod, quamuis ab alijs ante me fa&um fit, Hcrman. Mi fpero tamen nec importunum , ncc ingratum pio ieftori fu- co,Lu^tpran-
turum. do, Benonc,
Horrenda funt quaj de Damafb litteris prodidit Ammianus Manino.Aa ^Marcellinus. Damafus, inquic, & Vrfacius (Vrfinum alij lc- J^r^;0v^ ^gunt) fuprahumanummodumad rapiendum Epifcopalem Anno. j6$„ ' ?,fedemardentcs,fciflisftudijs3afperrimcconflid:abantur, ad-Ammian. ^ufquemorus&vulnerumdifcrimina adiutoribus vtriufque ^arce11* ^progreflis. In concertatione fuperauerat Damafus, parte, n^mZfas. 3)qua5eifauebat,inftante. ConftatqueinBafilicaSicinij, vbi Vrfacius. 3>ritus Chriftianieft conuenticulum, vno die i 37* reperta ca- Gruenta fe- ^dauera percmptorum. Keque cgoabnuo huius rei cupidos lu7i^n^fus ,>iurgari debere; cum id adepti,futuri fint ita fccuri,vt ditcn tur ^joblationibusmatronarumjprocedantquevehiculis infiden- „tes circunfpe&e veftiti; epulas curantes profufas; adeo vt eo- vrbanaiua „rum conuiuia regales fuperent menfas : quielTe poterant re-iuxus. ^jUera beati l fi magnitudine vrbis defpefta , quam vitijs oppo- ^nunt , ad imitationem Antiftitum prouincialium viuerent; ,}quos tenuitas edendi potandique parcifiime,vilitas etiam in- 3,dumentorum, fupercilia humum ipe&antia , perpetuo nu- „mini , verifque eius cultoribus , vt puros eommendant & ve- „recundos. A11110422.
Contra Bonifacium primum eledus eft Eulalius in Bafilica luitprand.ia Conftantiniana. Septem menfes &dies 15. difTentio fuit *itis.Poritlfi« Vtrunquc turbarum ducem eiecit Honorius Imperator. Bo- £U?anulUS* nifacium poftea reuocauit. Contrarijs vulgi ftudijs crcati sigcbcrt. Symmachus & Laurentius,non tam iure & rationibus,quam gladijsdiiceptarunt. NecRaucnnatisSynodi,necTfecodo-^y^Jc°h^s rici Longobardorum Regis iudicio pacari feditio potuit, quin Lauremius. in atrox bellum crumperet,facrisetiam virgiriibusfuneftum. Inftigante VigilioadBelifarium fcribitTheodora Augufta/f "jj^3*5 vt pulfo Sy luerio , Vigilium fubftituat Belifarius , ici bellic* Vigiliui, '
G.
so ad hamiltonv apostat;
intcntus,idnegotijconiugicommittit: qua* fubornatis a Vig{- lio falfis teftibus , damnatum proditionis Syluerium.dignitate fe abdicarc cogit ;.&. monaftico cuculto indutum inPontiam Anno foj. infulam rclcgat: Vigiliumin pcrniciemfuam-euchifc. 5abi nianu;. f Sabinianus homo nequam, ambitiofus,ingratus ,adeo fuit Gregorius. Gregorio magno anteceflbri fuo infeftus ,.vt.paruo minus ab-» Anno m fuent> quin eius fcripta aboleret.
Tetrus. Acrem & diuturnamPetri & Theodori contentionem Co-
Theodorur. nonis elcer.io diremit. Poft huius mortem magna eft oborta: Theodor fcditio:-hi Theodorum,illi Pafchalem petunt. Vterque au&is rafchaiis* viribus Lareranum occupat, necalter altericedit.Ele&us are- Sergius. li qua populi parte Sergius^vtrunquepellifc, s™h 7*7* Non minimacontencione fuffedus eft Stephano x, Paulus^ Theophri2c.cum niulti Thcophyla&am praeferrent- Anno 768. EffoffisConftantinooculis>& Philippo armorum videiedo* Conflantui. pefli-mis inauguratur aufpicijs Stephanus. SccphanS; Non ^ne magna difcordiaele&us eft Eugenius z. cum Zin- zimum alij mallent ; quiillum pofteaoculispriuatum occi- Anno 824, derunr.
2?nzTmus. Martinus 2 . magni cuiufdam (acetdotis filius, malis artibug
Martinusi. fellamconfcendk > carcenbus inclufo ,& in Galliara tandcm
Ioan, p. clapfo Ioanne. 9.
Anno Soi Grauiflima diiTentione pontifTcatum confequitur Formo-
rormofiu." fus,contumeliofc detra&oabaltariSergio,cuniiamconfecra-
Sergiu*. dus eftt.
Anno % 8 Stephanus 6. omnium ingratifTimus,, FormofT, bene de eo
Sicphanuj.V.meric^ corpus fepulchro extra&um, in fceleratam fedemcol- iocat : habitu pontificali exutum, fecuiari induit : prsecifiY duobus digitisjcommuni &: Laicali fepulturaj mandat: decre-
Thcodorus. taillius omniaabrogat : Qnx huius fucceflbr Theodorus in integrum reftituk: Stepham contra ada damnat*
Leonem Chriftophorus , hunc Sergius fublimi cathedra dc-
iAooD 507. turbatum carceribus includit: Formofum fepuichro iterum ef> fofTum , capiteque & tribus digitis truncatum in Tyberim pro- ijcit: a Formofo ordinati , d^nuo vt initientur, edicitv.
A*»~ « ^ Suffocato Ioan. n.Landonis Papae exalrcrius coniuge f71io,& Theodoraj vihs fcorti amafio,vi fedem occupatloannes Sergij j. ex. Marofla aothus : quo ftatira deicdo fellam confcendic
Anao 9^3.Le0- ftf
ioan. 1 1. Ioannem 1 2. fceleratiffima vita infamem,mouit pontificatiL
,X«oncm. 8. Ottoprimus: in eiuslocum fufficit Leonem g. hunc Romani^
" Urgitionibuscoriuptij&nobiUumfanftiffimipiitris concubi-
caruia
OltTHODOXA RESPONSIO. ,i
irarum hortationibus concitati , vix fuga elabi finiit: Ioannem rtcipiunt. Quo paucis poft diebusjn alienae vxoris complcxu interepto^Benedictu c6ftituut:queimperator,redudio advrbe Ecncdi&u* «ercitu, capit;pontificatus honorepnuat ; Leonem reftituit.
Benedi&um6.infcditioncele&um,inmolis Adriana:car- £™C^17,V ceremconijcitCynthiusRomanuscuius; vbimeritoomnium cnc l iudicio interfe#us,neniinem ignominiofae necis vindicemin- Bonifaai. 7» uenit. Biennioferc poft,fuffed;us Donno Bonifacius 7. cum Roman# Ecclefiae Th^fauris Bizantiumfugit. O&auomefe ioaxu 1* reuerfuSjIoan#deciTnum quintum,qui in tra-nffugae locum fuc- ceflerat; comprehenfum,oculis priuat; arce S. Angeli includit; femenecat* Ipfenon multopoft apoplexiamortemobit. Cadauer alligato funeper plateas tra&um^lanceis & contis turpitcr confoditur.
Gregormm 5 . euexit Otto 3 . Imperator» Eundem Crefce- £nno *9ik tioduccdepelluntRom«ni,& loannem iS.fubftituunt. Re- lo^iz!^ •dit OttQ* Crefccntium in crucem agit. Ioannem, amputata nare,&efFoffis oeulisdeCapitolio praecipitari iubet. &c.
Diabolioperaadiutuspontificiam fedem adipi(citur Sylue- Anno. p9$% fter fecundus. Eadem arte , mago fucceflit magus ; Magiftro s>lueftcr- *. «hfcipulusjoannes ip.quinto poft menfe, veneno aluis iubla- oan# '*• tus. Nec quifquam a Sylueftro ad Gregorium 7. nifi Satana au&ore, pontificale faftigium confcendit. Anno f
JBenedictum 8 .ftde pcllunt Romani; & grauiflimo fchifma- Bcncdla!u teantipapam furrogat:quem,Benedidtoperaureumimbrem, ih gratiam reuerfojtertrm-deijckinc.
Sedente Bencdi&op.Syluefter^. acnon multopoftGrego- Anno to^u rius fextus eandem fedeminuaferunt:& tres fimul pontifi- 2cnc<iiet- *• ces, tres fibifedes Romse conftituerunt. Horrendum lchifma sylucfter. $. fuit: dabantqueoperamfinguli,nealteralterifeditione, lmpi- Grcgor. *. * ctate, flagitijs inferioreflet. Damnatistandcm feditioiis ma- gis,quartum conftituit imperator,Clemecem fecundtim:quo, clcmcn*. *• nonumpoftmenfem , veneaatapotione mortuo;nullo cleri aut populi confenfu pontrficarum occupat Damalus 2.
Benedi&o 10. Nicolaum fecundum opponunc pacres. Illejj^^^J quietis amantior, vitam priuatam exul duxic NicoJ. %!
Acerrimeinterfedimicaruc Alexan. 2.& Honori9 2.Cadol9. Hic commiflb praelio fugatus Alexandro tandem ceflit. Quem Anno »°64- Hildebrandus multis verberibus acceptum, in vinculis occidit: Honord ** & cadenvhora fine clcri & populi aflenfu , inaudita tyrannide °n°r' ** fedem inuadit; quiinfatiabiliambitione,GerardtBrafcutiope- ra, feptera ante fe pomifices veneno fuftulit.
G. ij.
ys AD HAMILTON. APOSTAT.
Anno 1080. Deieclo fceleratiflimo Hildebrando, Clementetn tertium e- cicmcw/ legicSynoc*us Brixienfis: Cui Vittorem tertiumopponutRo- vjaor. j. mani, Matildse,Hildebrandiconcubinae,fuafu. Huic Vrbanus Vrbanus.i. fecundus3turbulentiffimus nebulo fuccedic. Anno IVot'. P«ifchalis feditiofus & nefarius Monachus,antipapas in exi- Fafchalu. 'liumegit, Albertum, Theodoricum, Maginulphum. A*bcr!us; Maximo tumultu ele&us Gelafius fecundus, Gregorium 8* MaginuL* antipapam accepit ; fuccefforem Caiixtum fecundum- Hic Anno 11,8. contraclis copijs GregoriumSutri}capit;&Cameloimpofitu* Gclafiuj 2. facie ad caudam obuerfa, fummo cum opprobrio Romam per- eaifxtus5'!" ^IXC1Z: in mo-nafterium,quafi in piftrtnum detrudit. Anno 1 1 >o'. Inter Innocentium fecundum & Anacletum atroces pugna^ innocen. 2. exftiterunc,qu£ omnesfcre principes exercuerunc. Anno^^o Maior fuit Alexandri tertij & Vi&oris quarti concertatior Alexander./ 9uas vigintiannos durauit; dum huic ordine fuccederent Paf- Yiftor- 4. chalis, Calixtus, Innocentius, viuo adhuc & obftinat^ recla-*
mante Afexandro.
Anno 1182. Lucius tertius&Vrbanustertius,atm confules extinguere
Vrbanus ?. nituntur,ingentium turbarum occanonem populo praebent.
Anno ri94. Cceleftinum quintum hominem non malum, infigni impo-
^1^1"' £ ftura deceptum , Bonifacius 8 . pontificia fe dignitate abdicare
' coegic; & carceri addictum e medio fuftulit. Cuius poftea ne-
quitiae ipfemet parricida pamas dedit. Namcum grauiaper
Icaliam bellacomouiffet,PhilippumGallia2 Regem, obprag-
maticam fan&ionem excommunicaffet; Galliam imperatort
in prasdamdediffet,captusaLangarrecio quodam Gallo, la-
quco vitam finiuit. In quem illud eiogium,Intrauit vt vulpes;
regnauic vt lupus; mortuus eft vt canis.
Anno 1 \o6. Poft longam Cardinalium concercationcm ele&us Clemensi
ciemcns ?. quintus fcortacor publicus fedemin Galliam tranftulit; vbi
annoscirciteryo. hofpitium habuir. Bienniopoft hunc va-
cauit pontificatus , acerba patrum diffentione»
Vrbanuf7^" Romanenfes ouili praeficiunt Vrbanum fextum ; Clemente
Clcmens. 7. 7. Galli , qui Auinioneconfediu Schifmaadvtriufque fuc-
cefforcs progreffum, quadraginta annos durauit : cum altcra
Chriftianifmi pars Gallo , altera Italo pareret^& vtriufquc
fadionis duces terrificis bullis, libellis famofis,diris anathema-
tum fulminibus,vi,armis,caufam fuamcuerencur;&faa?recicos.
fchifmaticoSjanticfariftoSjtyrannos/ures, proditores, iniquos*
Zizania* fatores^filios Belial, merito fefe inuicem vocarenr.
Anu« 1409. Coa&um eft ad litem dirimendam concilium Pifanum, V-
B^c.'1'triqueGrcgorio ,inquam, duodecuao#&Bencdi&odecima
" — -- - - tcrc»
ORTHODOXA KCM'UJN51U. ;$
tmibimperatumvctriplicemdeponereccoronam, Renuic v- terque,&tanquam haereticuscxauguratur. Suffe&us Alexan- Alcxander; derquintusinquietoingenio natus# Hunc partim Damafi, partim Simonis arcibus excepic Ioannes 24. Cuius poncificacu oann# M' coaftumefta Sigifmundo conciliumConftantienfe. Vbi,de~ Martinus ^ ie&is tribus antipapis Gregorio, Benedi&o, Ioanne, pontifex renuntiatur Martinus quintus. Hunc fequitur Eugenius ex Eugeniu*. Coeleftino bellacor infignis. A Columncnfibus pnelio vi&us difficulter euafic. Sprcco, quod indixerac , & armis impedito Bafilienfi Concilio,anticoncilia Bononi#,Ferraria2, Florenti^ Amad*us, celebrauit. Bafilienfesdamnaco ob id Eugenio ; Amadasum fufficiunt. Nouennalefchifmafuic.
Longior multo fui , quam inicio ftatueram , in tumultibus hifce recenfendis: ncc minimam camen actigi curbarum parte, .. ,
quibus vniuerfum orbem conquafTarunt ; &C#fares impri- riJm £ jft* mis,Dominosfuos,adimperijvfque incericumafflixerunc.Ab jt, hb. 4. si ipfa peftilentias Cathedra nondifcefTi: in qua cumcotinterreg- vmuer&lkg na, tot motus & digladiation^s ab Antipapis orirentur , inge - m/°iuiM? nue mihirefpondeas velim, quod cenfeas fuifle vnitaris Eccle- fibi in Eccls-. fiaftic«£ vinculumJ In interregnis nullumfuit; inpatrum dif fia arripuit, fidijs interruptum. Non poteft,Hamiltoni, a concertationi-^1^^^ bus & feditiofis monftris Ecclefiaj vnitas dependere ; imo , ne iUo corruit, abhominequouis. NeceiTeenimalioquiforet,pr#feftis velvi-q^lo isquj ta fundis , vel contentione diftradis , vel in impia dogmatum ^^"7* auc morum flagitia prolapfis , fidei vnitatem refcindi; &, quod dic. ^ \ nefas di&u eft > ab eo nos diuelli, c uius per fidem mcmbra fadti fumus,
Sed audiamus tamen quam vim habeat tripartito diftribu-
tum agmen. Principio , inquis , Ecclefiafticx hierarchia: ratioex Dionyfio F°!-4*- P'M# repetita, vnum caput poftulat. Tum Ecclefiae traditio, per confenfum doctoru omniumpropagata ,neceiTario idcuincit : Poftremocxipfiui Chrifti verbisin- Ad Ecclefia- fiitutio ipf*prima*us euidentiam common/frau fticx Hierar-
De fingulis agam ordme cuo. Primum qua? ex Areopagita chi* wuonc' affcrs,ind^na funt fani cuiufquam refponfione: tum quod ve- rifimilia, non vera effeipfcmetconcedas; tumquoddefuppo- Dl0nyfi- ^ fitij au&oris delirijs contendere , delirantium plane videretur. reopaSlta* ScdvtveriilliusDionyfij vera dogmata eflent
omnino funt i nec quicquam prorfus faciunt ad in-
fanicapitis principaCUm^ Generaliter t inquit ,a Deo ordinatum cft, vt F0l.4j.Pftg,* inferiorcspurgentur, illuminentur,perficiantur; fupcriores purgent,illuminent, perficiant}ita tamen vtomnes«iuibufcunquet;mdcm gradibusdiftinftUbvno Deo.veluti capitepurgationem,illuminationem, perfcaionemque /uam fortiti
4ependeant.^ sit ita fane. Quid tande ex tam fpeciofo axiomate ^OnciuaiS. ViiaCaliSjiwmccriiKcnojmtcrflingui purgandoma^illun^.
9 >fj*
f4 AD HAMILTON. APOSTAT.
randorum.perfieiendorumque gradus. Efto hoc quoque. QB' otrmH abvnocapite vicem Cluifti gerenteilluminationem capiant. At Chri-
ftus,mi homo^vices perpetuo fuas in terris gerit. Ero^inquitt
Nobifoi fc*- vobifcum vfque adconfummationem feculi.-Sifem.per nobif-
cft&vicari^ cummanens Christvs, fuos purgat,illuminat,perficit,
oproiade^no quid vicariumilli^tanquam abfenti,& alijs curis diftractofub
«£«. ftituis? Cum ipfe tuus Dionyfius ab vno nos Deo, veiuticoe-
iefti, non terrcno capite , pendere dicat. Non poteft certe a
vicarioquoquam, vel angelo prseftari, quod perpetuo in no-
bis vtrturis fuae defluxu, caput noftrum operatur. Sed de hoc
tol. 44. poftea; nelaquei tuicontextum interrumpam. Quodcaput,
inquis, in terris inftrumentarium ac minifteriale quando dicimus, tum idem fic vcre mtelligendum eiTeillud Ioelis primo Cap. (
nanque opere in longo fas eft dbrepere fomnum)
Illud ergo Hofear facis indicat, vaticinantis fururum vt'filij luda , & filij Ifrael congregentur pariter .ponantcjuefibicaput vnum.; non in Cceli» , vbi fcmpcc cxtitit , fed in tertis. &c
De pontificis primatu plurimi ante te , adulantis linguae
obfequioblaterarunt ; nihil intactum relinquentes , quod ad
tyrsnnidem idoltfuiftabiliendam pertinercputabarur; Caie-
tsnus, Rofrenfis, Ambrofius Catharinus,Fabei Conftantien-
Tyranni Ro fis, Cardir.alis Polus, Eccius,Hofius Polonus, OrofiusLufi-
manenfis pa t:rms,nimi-um ad blafphemias facundus. &c.Sed nemo,quod
memini, ante te^Propheiarum oracula ita torfit ad principatu
eius fulciendum ; de quo ne fomnias quifqtum prcpheta co-
gitauit5nifi in Antichrifti defcriptione. H<jc tua laus eft, Ha-
miItoni,fpiritul1an&i vaticinijsjveluticorollisquibufdammi-
nifteriale caput rcdimire. O tribus anticyns caput infana-
bile. Ita ne in facris Prophetarum oraculis prophane ludis?
Dic mihi,cs impudens, quem hic habeas Aurelianenfis glof-
fx au&orem? Hieron) mus de Chrifto intelligit , cuius ty-
ttofe« ver- »Pum> inquit, Nabothus geftit. Sic R . Schelomo, ponent ca-
ba cotra om „puc vnum, ld eft , Dauidem Regem fuum. Sic Ionathan , &
nium fenten ^praeficienc fibi caput vnum de domo Dauid. EcR. Kimhi,
^am^detoV Ipfeeft Meffi3S. Sic Lyra, &GlciTaordinaria , ficlatiniomnes
|uTt Ham°if- & Hebrai, pmer vnum Aben Efra. fed nihil ille de papatu.
con. Quem ergo egregis interpretationis au&orem profers? Tui
efthscingenijfubn;itas, Hamiltoni: Ma&e virtute : quiduis
comminifci licet, mcdo ad papatus faciatdignitatem. Finget
„torque , muta , candida de nigris , & de candentibus atra.
Iuda & Ifrael caputTibi vnum conftituent, ergo Papa Ecclefias
caput. Verum rationem, vcl decipulam potius expendam9,
Eol« 44» qU£ in hac tephrenefinadduxit. Ponentfibi vnnmcaput,noninccs-
lis, intjuis. Quam ob rem quafo? Quia ibi vnu« fempct perairic.
Perftitit
ORTHODOXA RESPONSIO. fr
ffcrftitit certe: fed quod in Coelis femper fuit, nec agnouerunt femper, nec vt par erat, coluerunc. Atque hanc plane diffipa- tioniscaufam fuifle fupra Propheta dixit,quod fornicando for nicatus fuerit populus,reli£to capite vero. Ergo vbi apoftafiac poenitentia du&i,fefe collegerint, idem fibi caput conftituent, quod impiapriusidolomaniadefertum, in fuam ipforumdif- perfionernirritarunt. Et,vt propius adhuc mentem Prophe- Vcra Hofc* t^ attingafn : diflipatum eft fub Roboamo promiiTum Dauidis cx?0 u0, familias Regnum, maxima populi parte, cum Ieroboamo ad I- dololatriam declinante: nec reliqua etiam Iud^e particula voci D o m i N i obtemperauit. Vtrunque propterea docuit Hb- feas, tfraelem, inquam,& Iudam abijciendum. Mutata nunc iterumdicendi ratione, difperfos confolatur; fore vt difceffio a Regnolud^per C k R i st vm fanetur, in quemiun&is a- iiimis confentient: nec diuerla amplius capita, vc poft Salomo- nem contigit , habebunt , vnum a Dco Ecclefi^ caput confti- tutumfcientes» Quodnamveroillud? Verum,inquam , Da- uidem, adquemquotiefcunque de populireftitutione agitur, reuocare fideles Prophetse folent Si P&pae typus Dauid fu- ir, fi PapsfecundumCarnem fator, de Papaloqiuitum Ho- feam minime inffcias iba* Sin vnicum nobis Meffian^ftatim ab Adamilapfu promiflum , perpetuum , etiam ante Carnis xnyfterium , Ecclefias fu# re&orern, vnicum angelorum &ho- minumcaput, Ies VM Christvm, Dauidis nobis fi- gura indicauit,nihil profe&o ad Papam Prophetas verba, Sed non video vt tibi conftes,Hamiltoni, in failaci hac commenta- tione. Primum negas caput illud in Coelis efTe. Deinde vrii • Non dbl co*
CUmilItimpaftorem,ad Quem popurujerataggrcgandus, Chriftum ftac» Haojilr-
fateris, Si Christvs illudcaputeft,in Coelis certe ma-ton" net;in Coelisfemperantelncarnationem fuit : fide Chrifto capite verba facit,quid ad Papam? nifi Papam forte Chriftum Jfutesi. Non ChKistvm, inqtiies , fed C h risti miniftrum.. At non de Miniftro ; fed de capite ipfo vaticina- tur Propheta. Ad hax C\ caput hoc in terris fcmper efie opor- tuit, nec ante Incarnationecaput Christvs fuit; & poft afcerifionem dcfijt efle caput illud , quod Iuda fibi & Ifrael.in terris ponunt. Quprumvtrunque quam impium fit & blaf- phcrnum, nemo non videt> Ab origine mundi paflus eft ag- aus',.ab origine ergp mundi caput fuic. Atque eundem Ec- E , f clefce caput , fuper omnia conftituic Devs, quern a mor- F fo* tuisexcitatum,addextram in Coelis collocauit fupcromne ifnperium & poteftatem. &c.
G.iiijt.
jtf AV HAMILTON. APOSTAT.
Fateor,inquies,non defijc cfle caput. Ulud ipfum crgo captlt inCoelis eft.quodluda&Ifrael fibiponunt. Sed fuam, inqa». Fol. 44. corporalem p;a?fentiam fubtrafturus , quo Ecclefi* hoc pacto in vno vifibili
capite recolle&as vnitas feruari pofTet , Petrum fibi fubftituii. &c
Kemo po- Prorfus non nofti litteras D e 1 . Qua/i non poflit vnitas co-
ca^itifoffi' feruari > ni^ caPut nobis aliud * Chnfto conftituamus. Aut
ciofungt " poflit inaliumquemuismortalem,autAngelumetiamtranf
ferri, fummum illud capitis officium, quo membris fuis vita,
iuftitiam,fan&itatem,falutem,omne fpirkale alimentum inr-
fundit- H#c nifiaPapaincun&osfidelesfluantjCaputec-
clefias dici nulla ratione debet. Fluere autem ab illo non pof-
funt , nifi totum ex eo corpus coaugmentatum & compadu,
Ephef. 4.15. ,,percommifluras,exvi(Pontificia)intusagente,promenfura
„vniufcuiufque membri , incrementum capiat corpori conue-
niens. Hanc nifi gratkm manare afeinfubditos docueric
Papa no poterit fine fummo facrilegio capitis honorem ven-
dicare. Adde,fi Papa Ecclefix caput eft , membra illius efle,
perfideminfitafidelesomnes :quodfine magnohorrore co-
Nonfuntfi- oitarinequit. Hax,inquies ,fupremi &vcricapitispropria
Bi pontTikli *unt; minifteriale tantum caput Papam dicimus, vt qui abfe-
membra. * tis C h R i s T I vices in terris gerat. Intelligo futilem ftro-
pham: fed nihil hoc cauillo prohcis. Si Chrifti in tcrris vica-
rio munere fungitur Papa, ea praftet nccefle eft, quae Chrifto
capitiexofficio incumbunt: func aiuem ill# Christi
partes , quas nifi faciat , C h r i s t i profe&o capitis vica-
rius non eft. Infcite ergo, de Cceleftium bonorum commu-
nicatione& importune Phlofopharis. Quafi dubia nobis
eflet D £ I opt. max. benignitas, qui non fua modo,fed feip-
fum quoque fidelibus impertiat. Omnia quidem nobis lar-
gitur , & per homines etiam beneficia fua in terris diipenfat;
. fed auguftkiseft fupremi capitis officium, quam vt hominem
quemuis,aut angelumin huiushonoris fbcictatem admit-
tat. Apage ergo fis, infani capitis tui, de terreno capite fom-
nia,vfqueadeovana,vc nec pes , nec caput vni reddatur
form^.
Fol.46.pa.*. Nunc in fimfli, hrquis, materia colleAum argumentum, quamabfurdc ca- dat, in hunc modura defpiciamus , Chriftus non tantum vniuerfalis Eccleilr, fed vniufcuiufque particularis dodor & caput eft. Si ergo minifrer ad curain ahcuius particulans Ecclefia; fegregatuspafterem fc eiufdem ^cclefix , cuius curam agit, Re&orcm aut caput profiteri velit , aut Iccleila: illiu*corpus fci-
T <eps erit, aut Chriftus officio fuo fic homini communicato fpoliabitur.
Qjoia confufius ifta, & perturbato ordine obfcurius propo- nuntur , primum quorfumtendat perplexusfophiftaexpo- nam,tum inueterati ftropharum archhe&iacumeapparebic
Cum
ORTHODOXA RESPONSIO. 57 fCum dc nouo hoc Ecclefis capitecontentiofc nobifcum & Bicipite» h molefte faepius rixarentur , refponfum aquibufdam non inco- ciuntEcdefi- modc cft, heri non poffe, alium vt impenj confortem Chrifto *™ RQmaa* adiungamus,aut aliud prsficiamus Ecclefiaj caput;quin biceps • continuo&monftrofimilisccclefiafiat. Inftatiftc;particula- riscuiufque Ecclefi* caput Christvm cflc, nec bicipite tamen particulare Ecclefiam dici,cui fubChriftopaftor & ca- ;put furrogatur. Idcm de vniuerfali dici poflc. Rcfpondco; iingulis ouiu gregibus paftorc vnum , aut plutes Christi -'niandato praeftitutos ; (ed qui capitis appeilationcm , cum a rc ipfa longe abfint,ncc fuperbius arrogare;nec temere ab alijs v- furpatam, Iibentcr ferrc debeant, Aliudeft , ecclefis alicuius ^ftef & »* Epifeopum clTe; aliud ecclefix caput, Hoc vni Chrifto com- dcrater Epii? pctit;cundisillud ChrisTi miniftris. Oues fuaspaftor, copuscft,*© fi verbi D e 1 pabulo vigilanter eas pafcat,vocare hdclcs poteft: CiiPuc* •membra vocare non poteft, Vnius nanque Chriftimcmbra 'fumus; vnicus proindc Chr i $t vs nobiseaput. Seddem9 fanc Epifcopum cSmiffi gregis caput abufiuc dici pofle ; quod docendo, hortando,& facramenta miniftrando, Chrifti capitis •partesagat : Num vniucrfaeideoecclcfiascaput vnumintcrris erit, quidoceat,hortctur,&myfteriacun&is ofFerat? Nequc -cnimaliterinconfcrendis beneficijs fuis hominum cperavti- Non Pot*ft tur Chriftus , quam fyncera Euangelij & Sacramentorum ad- ^qai"^ miniftratione* Spiritus ipfe dona, in cordibus noftris occulta ntaiia nobii yi impreffa obfignat^ qu« nec pontifex Romanus,ncc alius donacoafccj quifquam mortalium, accepta communicarc cum alijs queat. IC* Nifi fpiritum fortepixideautmantica inclufurp, aRomana, Curi4inorbemterrarumtranfmitti,vtad concilia foiet, ar- bitrcmur. Sitergo ,> T> h#c Chkisti po-
teftas , arcanis gratise & virtutis Cux fpiraculis , corda fidelium ♦refocillare >&advoluntatisfua2obfcquiumfle<2ere emollita: nuniftriautemmunusexterno tantumEuangelij fonoaures ferirc Omnibusautem,qui vbiqueterrarumfunt,v*nD £ 1 Fidclei «a- cultoribus,nec Pctrus ipfe; nec qui plus ceteris laborauit Pau- «" docerc lus, annuntiarc Euangelium regni quiuit; nedum elirrguesifti &6uocrnarc cancs,quorum vocem nemo,multisiamfecuJis, inRomano ncmoPolc • audiuit fuggcfturefonantem. Nc<guehacigiturrationc, vni- uerfac Ecclefi* caput dici poteft Romanus Papa.
At falluntur , incjuis, longc, fi fl ttam quifquein fuos funclionern eiercet Epif- •opus, eandcra a Rornano pcmtiface peromnia exigcnda' putent. Falluntur *7*
certc, &_mifere falluntmyquiquicquam illi iuris in alienum
grcgem COncedunt. Sedpcrge. Fatcetftquidemin Romanx vrbis £c- •lcua, cui pcculiaritfr j> r*cft,cum noa rcmuj <juam alium cjucmui* prcdicauoaA
H. —
j3 AD HAMILTON. APOSTAT.
vcrbiinuigiiarcoporccrc. Reaiflime. Ec quiahac omnino curani;
qua? vel fola vel praccipua Epifcopum facu, tanquam perfonae SdiS?^ fa* diSmcace indignam negligitUn gnathoncs quofdam §: im- bi» £pifco-Puros monachos,r^icftam;nc.RoraansB,quidcm vrbis veru* puseftpapa,iamdiupaftorfuit,nedumtotiusorbis caput. Etvtfidcliflims
nedum coti- 0fRci0 fungeretur , facecur Hamilconius , JfM* I0*.** Epifcopun* put1 " Ca"Pcrcincftt > «qualem omncj haberc poteftatem. Siiquaomniampo- * teftiseft,vbipaftorumprinceps, EpifcoporumEpifcopu$,fu-
mus facedos,qrbi$ vniuerfi pontifex, vniuerfalis fidelium ma- P« * ifco o »g%^C(^us fecdefiae vniciis dodor, Qul fi milie animasad rum^omma »infcros fecu traheret (riam nuflos ad fuperos ducic) a riemine autoritas. „increpari pofiet. Vbi, inquam , infolentes illi Romani idoti
& Ancichrifti tituli , qui fuper omnem (ck poteftatem exalta- fiWpl,Can' uit, fi paremomnibusauftoritaccm dedic paftorum princeps
C H K I ST VS? At inquis , In quibus prxropatiux prxcellcntia,iurifc idi&ionifque au&oritas ad feruandam vRitatem conceflafpc&arur, iam lmgulaf"». rum Ecclefiarum Epifeopi, in priuatorum hominuai fortcm vocati, Vni porv» Itifici fub(lnt,ab co, cx Chriftiinftitutione eamquam alijscommunicent purga~ tionem. &c accepturi. & omnino quod Epifcopiad facerdotcs, hoc pontifex adEpifcopos.
Pecitioprincipijeft?Hamiltoni rquodenimin quseftione
cft; quod au&oritate, iudicio, probabili rationc caret \ funda-
mcnti locoponis. Vbinamhunc ordinem in Eccle(Ta fua infti-
tuit C h ristv s? CurrionproceditinmediumcodcxDet
aperte ifta praefcribens? Qux hxc tandem impudentia? Nulla
probationis fpecieadhibita,pro confeffo aflumere, quod oro-
rium maxirne negari a nobis,& mcrito,fcias. Profercx facris
litteris prserogatiuanuae excellentiam,& iurifdi&idnis auftorK
tatem. Voluejreuolue/abricajfmge^addc, detrtmCa, vertcJ
peruerte quatum potes3 quod niifquaraeft, reperiesnufquam.
Kcc rerbo Dc conferuanda vnitate poftea dicam. Sed modum explanes
tiec virtute velim^quo Epifcopos fibi fnbie&os purget, illuminet , perficiat
as pyrnt H- R°manum caput,' j Non vcrbi preconio, quod carie peius S£
luminat,pir"- anguc odit: qui ignorantiam pietatis matrem vocat^qui indi^
IwuPapa. numpontificeconcionandi miinus putat. Non arcana cce-
leftis gratiae comifcunicatione; quam nec rpfe vllam habet; riec
fi copiofiflimam haberet, inftillare in alios eam poflet. Noui
quid forte rcfpondeas; pIumbeis,fcrlrcet,buHarumindulgen-'»
tijs inclufam papaj, non D k i gratiam3Simonis magi,no Pe-
tri fucceflbre ^in orbem terrarutri , pet cmiflarios fuos diuen-
dere. ' O ridiculura caput in impio & monftrofo capite dcfcn^
PsW7'P*-*. dendo/' \
Quin .& bruta, inquis, animantja gregatim viuunt, nedum homines commu* ftcmiWwcfocictaiciufofliau VlUUntCCTtC. Scdquod doSiflimui
ORTMODOXA RESPONSIO. tf
ttlc, & pijflimus D e i feruus optimc iam olim refpondic,noit cxtotoorbcconfluunt apcs,vt regcm vnumeliganc; fuis alue- atibus contenti funt rcges.fingulL In gruibus vnaquaeque ca- fceruapropnum duccm habet* Ncc ahud hinc cuineis , quam fingulisccclcfijs fuos debere Epifcopos attribui. Ccrte,inquis, pr«-
fcripiui & prius adumbratuiccclcftif hicrarchiat otdo aliquod tnum caput cfle oportcrc cuincit* Quicquid garriat ociofus ille cceleftis hicrarchie^ confarcinaror ( nam nugando quicquam cuincere conftanter ncgem) nos vnicum ecclefiae m ccrris peregnnanci capuc, Chri- ftum apatreconftitucumfcimus; minifteriale&fecundanurn Tcrttt!?*n.& „cum (cripruris fan&is iguoramus. Negat cnim fcripcuraquod MoaoI*» f)non nocac»
Jlmo vero, tnqillS, fuidcmia infiiper accedct Sc flrmt cx fcripturif ratto cuinccndum prxter prirnarium lliud in Ccclis » (ecundanum alterum in Aipat" ln ccrris caput,v; ue ipfc JiducrTarius quahtumuis p€rtinax,cuidentiam probatio» Vu decrte qucratttr { minime mcttas. Quid dignum cantO fcrct hlC
promifibr hiacu? Parcuriunt montes,naicerur ridiculum Sedoracula audiamusxohftarpaffimmfcriprtjHsDeurn cVfilium ipfiu*» j^ominum.rcgem^aftorcmaccaput fegregad populi exuuflc, Conftat. Ec tameu prxrcr Chriftum^in Coeli? MHiacfyn terri» Mofes, vmaec£eEcclcila: cu"
rampnnccpfgcflit. Primumin^ofitcum, facis qucd principem cumcapite^&fpiritaliacum terrenisconfjindas. Deinde&v- traqueaffurhpciohisjparcicuIa,faifa. "Necinc6elisenim3nec in ^fo C«- terris,aliud eft a Chrifto ecclefias capuc. Nec fub Chrifto ct£! ri$ aTmd cfli los regic Michael princeps: fed C\ Angelus tantum eft, in mun- chriito £c- do diuinicus gubcrnando Domi.ni- fui mandaca fcdulusc,di:ccapuu cbir, Chrifto deferens , non fibisrrogans principatum. Sity. quod verius cft , cum Auguftino , & pijs fere omhibus pcf Mi- Apocai!Ho* chaclem incelligamus Cbristv m ipfum > nihil adftcun- miii. ^ «Jarium tuum capuc.
Mofem concedimus, Iofuamque, & quihis fuccefTerut. po- puli Ifraelitici duces fuiiTe:quid hinc fequctm?vnicum iam eflc iri tcrrisEcclefixcaput.Qms diale&ices tyronem ica diijputancem fer- rcc? Si veceris populi policiam in Ecclefianv Christi re- Du* popuft ducis,vnicum oportebit efTe Chriftianorum omnium regefn: e- &j£% lu> adcmomniumiura,imtituca,leges,conluecudines,iudicia,iup- caput. plicia , p«nas. -&c. Ncc aliud cerce ex Mofis precacione aut j>opuli lllius adminiftracionc inferrc vlloprsecexru licec.Quod Num. 17» ipfum tamcn quam & abfurdum fic , vel
me tacencc pacet^ Dc ciuilium controuerfiarum difceptato- r-e,bdliducc,5c populorum redlore, quem
pocta vocat,loquiturMofes, HinciTtotius Ecclefi« yaicum principem fecis x oranium, vc dixi, fidelium dux vriui
H.ij.
€0 AD HAMILTON, APOSTAT.
erit,& iudex vnus, Atque ita non Ecclefiafticarum modo 8c fpiritalium legum lator , vindex &difpenfator fiet Romamis Papa, fedregum omnium fummus Rcx,dominantiumdomi- nator, terreqprum omnium dominus,regnorum, poiTeffionu,. Amidirim "■pPWU"* tranflator, arbiter -, diftributor. Quodnonpu- fupcrbi* u duit impianyillam beftiam,fupra D e v m ipfum & omne nu- ambitio. mcn fefsefFerentem , blafphemoore proferreratque eo nomi-- ne, regn&& dominia tranfferre,eripere, dare quibus vifum ef— ^decrcu^' fe^;imP€Worum colla pedibus conculcare,populos in princi— rcs gcfai.itc pum,iniratrum fratres, liberosin parentum perniciem excita^ Alcxand. j.re^ ftprentiflimumdenique imperiumillud Romanumadni-* **• hilum.redigere. Sednoneo adhuc infanuEprolapfumtepu*
tarim>y t defertam iampridem apatronis veftris,&explounv, abompibus caufam fufcipere velis, fpiritali, ni fallor, tyranni- De fummo de contcntus. Opportunius ergp fummum Iudasorum poa* ludxorupotificemobieciffes. Sedrefponfumij$eftquorumtuncnias re- tificc cinis , quodin nationcvna fuit vtile , id Jn vniuerfum orbenv* extendere nulla ratio cogit: cum alioqui fien nequeat,vt ynus l^4*P^v*orbemterrarummoderctur. Tucontra, Taaio,ine.uis> magis ia plunbus idero iUud rnum caput neceflariura ccnfcri dcbcr ; quanto quo plurcj., eodifficiliuiin vriitaiflrctincri^nccomninonifi vnju*beneficiocapiti* ineadem
diufubliftcrc poiTunt. £t vt rarum fophiftae acume admiremur, ia inarginc hic afcriptumeft^ Obferuandam efFeconclufionis necefluate. Qua vt facile lc&or iudicct,in pauca canoras nugas cotrahem* }
Difficilius in vnitatc retinetur immenfa populorum numerofitas;quara exiguu* ille ccetuslfraelis ftnibusinclufuK At hic ad vnitatem conferuandarn caput vnu> fub Chrifte habuitrergo & Ecclefia per orbem diffufafecundarium cap*ihabc* rcdcbct,finc quodiu pctfiftere inynitatc non potefl.
Hoc eft neceflarium illud fophifma quod tantopere Thrafo
nofteriaftat.Tcrminos, vtvocant, non numero, plurcs quanv.
Ariftotelicae]egesferant< Ad propofitionem refpondco , non i
minusfacilc,fynceravcrbi De i praedicationc^&internafpi*
ritus fanfti operationejinmaximenumerofaplebe vnitatemi
VttkatemEcrettneri, quamin Ynicaquondamludaeorum gente. Imoeo
,lciiz^n^rfaciliusanimosfidelium, longifllmejicet diflitorum in fidci
f»?riiusvbiq' vnitatemcolligari;quo pr^fentior modo eft C h R i ST i vir-
przfcni. tUS pollicentlS , vbicunque *>uo rertres congregati fuerint in nornin*
eius , in medio fc futurum. . Semper fui fimilis eft,& iui iimilec i. Cor. ix.facit,quibufcum verfaturCH Ri st v s: verfatur autem itt
fidelium coctu vbi vbi coafti fuerint: in Chrifto igitur coalcf- In cbrifto v cunc> vbicunque tcrrarum latitant -, a fe inuicem quantumui* Son^Papa»>^iunai. Vnuminffloinonpontificc Romand,corpus mul-
„ti fumus,eodcm fpiritu, fanguinc, carne, vita, capitc codem tpktu. whiercntcs j Eundcci D £Y m &paucmomnium ^cundciai
Douunum^,
ORTHUDUAA K.£&1VUJN5IU. 01
Uominumyeandem fidem, fpem eandem, idem baptifma ha-
bcntes. Adhancvnitatemconferuandam,non vniomnia po-
tifici, fed vnicuiquc data cft gratia pro menfura doni Chrifti.
^,Necqui impletomnia,vnum conftituit papam; fed alios A -
^poftoloSjaliosProphctaSjalios Euangeliftas,alios paftores 8c
^dodiores , ad aedificationcm corporis fui fecic. His , HamiU
toni, neruis facillimc & ar&iflime cohasrenc Chriftiani , fine
tyrannica pontificis veftri au&oritate : quemcum in Epifco-
pali fun&ione , & operc minifterij cetcris parem fatearis , in
vnitate profedo retinenda nihilo luperior erit. Non enim alio
SuamEpifcopali&paftorali hominum minifterio,in vnam dem>& vnum Christi corpus myfticum pij coalefcuc.
In aflumptione elenchus eft, a non caufa , pro caufa. In Cuf rftu$fa fummo enim Iudasiorum pontifice , non tam vnitatis populi iud*or. Ec- habita ratio fuit, qu« aliter conferuari potuiflet,quam vmbr^ ciefa ponci* &figur#. Typus C hr i sti, nonPap#fuitfummusillc fcxraa*i# facerdos. Ttanflatum iam facerdotium eft;& in verum illum ponrificem, noninPapamtranftatum: qui vt fincvicarioaut iucceflore munus fuum fuftinet, ita honorcm fuum altcri na refignat ; ncc refignare etiam poteft. Non enim in do&rina. modo,quam perminiftros fuos omnes, non Papa folumpro-, mulgac , facerdbtijhuius dignitas confiftit , fed in placanda* D e i ira,& affidua pro nobis interceflionc: quorum altcrum D,vm*flJ fflU morte fua in cruce peregic, alterum apud patrcm aduocatus Cerdo. chr», noftcr finc intermiffione praeftat. Ex fummo igitur Iudaeo- **» «* ^». rum faccrdotio non aliud feqwitiMU ouam Chr istvm ™xiiucc^ vnicum faccrdotcm noftrum *fle, qui ianguinenos fuo Jauit* lU & ad dexteram patris refiaens continuc pro nobiiinterpellat. TSiCi nouam fortc vmbram refulgcnti inducerc vericaci vc- lint, & nouum expcdent Mefliam.
Ad vnicum quod fpcftat Ifraclitarum ducera, iam refpon-- di, non de terreno hic regno difputationea nobis inftitutam^ quodperproregemaliquemabfentedominoadminiftretur. tfalfo proi Nobifcum perpetuo Rex nofter eft jnecaliam hominibus fpi- rc«c. Vlicur ritalem prouinciam demandat, quam vt fuo nomine Euange- ^fft»1 lium pr*dicent,& externis myftcrionwnfignis fidem creden- iubciQ«tf9 tium confirmcnt. Id cum a nemineraortalium pneftari pcr totum orbem po(fit,reaiflime vobi*diftum eft,non poflc vnfit aliquem Epifcopum Chrhtj fcoc officio in Ecclefia Chriftiana fungi: &fingulis proinde paroecijs , fingulos par ftoreiattributos,qui fub paftorum principc&animarum no» ftttrmn cuucorc,parcc»cx arquo iolicitudini* ccncanc, St~
H.iij.
cus Ecclefia Iudaeorum. Aaroni & eius pofteris, exprefla Drf
*ege,demandata cft cultus diuiui fumma cura: quodin exiguo
f>opulo,vno templo,ciuitate vna > facile fuit. Longius iam
propagati funt ecclefia: De i fincs : necin Salomonis tantum
«dificio Devs numinisfuiprafentiamofteridit. Mundusip*
ienobistcmplumeftj&omnesterr^incola Chrifti grexver*
*^«ft/w P EI Pafcendus- Pafciautemabvnononpoteft ;vniigi~
3™tUr^ imrombimatcm hancnobis,*
•ranci ab v- fteceffitatera Hamil tonius conuenci. Nimirum,vt quod impoflibi-
«opafci. ie fa&u eft , neceffario fiat. Scupenda certe iftbarc cft ingenij
tuivis,qu#omnemnaturffiordinemperuertat. Sedalius for*
taffis eft Philoplani tui fenfus; Pfeudoepifcopi, videlicet, fo-
phifmatedemonftratum,quodnosimpoffibiledixeramus,ne« ceiTarium eflc. Std fr-js ?. nobis examinatnm eft rationii tiw
pondus, Parlcuibusvcntis.&e.
Prius tarftCn qu^m ad alia tranfeam, expoftulare vobifcum
Iibet,quitantaanicitiscont\imeliafilium Dei, eam vt illi
derogcris poteftatem,quam idolo veftro tribuatis. Negas,
£runTchd-P Cynmy£z* tuos, fine inftrumenrarij capitis berreficio*
*oRoin*ncInvnkatcfubC"crc Ecclefiam pofle. Qupd C H R l ST V S nimirfi
to. per fe cfficere neq \m ?x , vt miniiirovuin fuorum corda rcgat , vt
vbique concrcnantibus e dfit,& fpiritus fui virtutem illis com-
municct. Papam h:c adhibendum , cui bonorum omnium
foiritalium cf credi^-s eft tlvr-urus ,vt cuiquefccundum me-
ivr*md'*\$zt;C<:>- rn Bjy^ kty ^oCCtt q^: iqwzm Ghriftus , ncc
iicet,cum f:l I&usfui* T&c^tfJ&A&acttforem vfque feculi fu*. turum fe prc;iti^t. Vbi bini^ i li terni in nominc Chrifti con-» uenerint, in - ;-': i stfrertt £~ot r&pam. Hunc efiTe qui mi~ riftris C r a i?vi - ^/ rat quid fiMtkbd modo loquantur. Breuiter ab kec vno t»9 : ' r tttttf foa tc 3 an^ire quieqtud in pios conferttu/^ri. Hcrrenda fum bttC ,ie&or Chriftiane , & haec ipfa ti^:cn d:-jereo:-s ~ j-Grcet, qui necellarium efte.in Ec* clefia fecifc iariurn caput contendunt^ad vnitatem fidelium conieruandam* Alioquificmnesfapientiae&fcientiak De i thcfauros in Chrifto folo abfconditbs fateamur,fuas vt fingu- lis fatultates pro arbitrio diftribuat; de plenitudine fua crede- tes omnes ditet, verbo vit#5 in miniftrorum fuorum ore effici- vuiam cubuat, (juomodo necetianum dicunt miniftcriale ca*
puti
»>
ORTHODOXA RESPONSIO. tfj jput? Egregia funtilla Cypriani & notacu digniffima, dc limplicitate praeiatorum.
>>Beatus Paulus Apoftolus Sacramcntum vnitatis oftendit,di- „cens ; VnumCorpus&vnus Spiritus , vna fpes vocationis £mp™%£! f 5veftrae, vnus dominus, vna fides, vnum baptifma, vnus De- iaK£% 4 * * f>us. Quam vnitatem firmitcr tenere & vindicarc debemus* "^maxime Epifcopi qux in Ecclefia prafidemus, vc Epifcopa- *f ,tum quoquc ipfum vnum atquc indiuifum probemus. E- ^bifcopatus vnus eft, cuius a fingulis in folidum pars tenctur: * „Ecclefia vna eft , qi:r? in multitudinem lacius incremento f,foecunditatis extcndicur. Quatao^a folis multi radij,fcd f>!umenvnum;&ramiarborismulci,fed robur vnum tcnaci „radice fundatum. Et cumde fonte vno plurimi riui de- „fluunt,numerofitaslicctdifFu(a vidcatur exundantis copia .•laigitate, vnitas tamen feruatur in origine. Auellc radi- um folis acorpore , diuifionem lucis vnitas non capit. Ab ^arbore frange ramum ; fraftus gcrminarc non potcrit. A ^fontc prascide riuum ; praecifus arcfcct. Sic & Ecclefia, lyD o M i N i luce perfu(a,per orbem totum radios fuos por- t>rigit; vnum tamen lumcn cft , quod vbique difFunditur ; nec ^vnitas corporis feparatur. Ramos fuos in vniucrfam tec- f ,ram copia vbertatis cxtcndit : profluentes largitcr riuos lati- fJus cxpandit: vnum tamen caputeft', Scorigo vna; & vna ,,matcr foecuudicatis fucccffibus copiofa. &c.
Hxc illc. Cum tot crgo in Ecclefia finc vnitatis nerui , cum !n folo Cfcri infolo D e i filio,quafi fonte, fole,radice,infinitus fide- fto vni«»tm lium numerus vniatur, cum quiuis Epifcopus in grcgc fuo, fidclc<« cundcm Christvm y non pontificcm Romanum re~ { pnefentet, pudeatvos tandem peruicacixveftraRomanen- fes , & redti&o in ordinem pontificc veftro , folidam Chri- • ftocapiti noftrogloriam datc.
f Scd omncm nefarius ifte apoftata pudorem abfterfit. In- Ad . fulfanobisdccretaobijctt, fub Anacletinomineconfi&a. patmm°cca! f ,Prima ergo fedcs , inquit, ccelefti beneficio eft Romanae Ec- t©ne* „clefiaB : quam beatus Pctrus & Paulus fuo martyrio co- „ronarunr. &c. Pfeuda m*.
Si ipfam Anacleti Epiftolam legiflcs , aliquanto tibi cku"*P- *: magisarrififlenr,qu«paulo ante fcripfcrat. FoU«t>*.r*
Sacrofanaam Romanani & Apoftolicant Ecclcfiam , non ab Apoftoli» , Ced, 04,**W* ab ipfo Dominp Saluatore noftro primatnm obtinuiflc ,& eminentiam po* 5$A*tuiupcr vftittcj/aa ccclcfiai , a* teiura Chriftiani populitrcrcxa, fc* " " " H.lii>
fofuir* ro.
tnanenfium decrcca mul- lacxitac iub anuquorum nominibus cea&£a.
tSdori prs- facionc pro Nicamorum patrum de- «reco obijcit sobis Haroil
«raflrTimui Hamihoni) «iror.
fcomanenfi- um incuria •n Icgcndn patrurn fcr jp
f% AD HAMILTON. APOSTAT.
"Et quX Paulo poft fubiunxit : fetro tamen a Domino eft cobcerT^ & iph inter fe ( Apoftolij id ipfum volucrunt, vt rehcjuis oamibosr prxcflec A- poftolisj8c Ccphas, ideft, CaputcV: principium rcnerccapoftoIaius;c]u« Sccandem formam fuisfucceflbribus, & reliqui Apoiloli Epifcopij cenendi
uadidcrunc. Hxc> inquarn/& multa his fimiiia,ex Pfeudo ana-
cleto Zepherino, Cahxto , Fabiano, SixtOjSylueftro^Iulio,
Gelafio, Symmacho , Vigilio , & fuppofitijs alijs pontificum
decretis attujhTes31i a teipfo colie&a ; noncx ahorum cento-
nibusdefumptaemblematahaecfuiiTcnt, c^SS ^ ; ^- %
1&QK&& nugas tuas, fumiuetidukimpoftor; qua«
rummfulfitatemquinon videt, nihil plane videt. Tuam
<ertecxcitatem,fatisquae fequuntur,produnt. Adeundc*,
*,inquis, modum,atqueineadem verba,.prunaUHneidemfe~
^,di adiudicauitNiccna Synodus; vbi in praefatione ficloqu-
„untur patres 3 1 $. Sciemium eft fane ab omnibus catholicif,
„xjuoniam voceDoMi n 1 &Saluatorisprimatumobtinu*
it.&c. Oinauditamhominisofcitantiam? Exftat in pri*
moconciliorum volumine, antelsficenam Synodum, pracfa*
tio qusedamab lfidoro (nifallor) conft:ripta;<jui pontificum
& conciliorudecretain ordinemredegit,&djgefta in tomos
diuifit. Is,vt creatori fuo pontifici Romano gratificarerur*
.poftinfipidum procemiu, extertia Pfeudoanacleti Epiftol*
ad verbum defcnbit , qliae de Ecclefiarum primatibus nebulo
. ille,quifquis fuit, fancto Anacleto affinxit. £t pauculisde
Hierofolymitanx & Ephefinas fedis honorealiunde acccrfi-
tis; hac tandem fermonis elegantia rem ipiam orditur. Sed
^,quoniamdeConcilio NicenodiiTerendum eft, qu# hocfece-
^,rit caufa, vtpoft lllam Apoftolorum gloriofiffimam praedica--
„tionem fub Conftantino Augufto tanti congregarentur E»
5,pifcopi,R\iffini nobisdecimusliber , qui coniun&us cft no*
„uemlibris Ecclefiallicashiftoriae,<}uos Eufebius Csfarienfis
-„edidit, neceflario profertur ad medium.&c. H«c Nk^oora
patrum vcrballamiltoniovidentur, nec , ytaliacondonepi^
quod craffiflimu eft, caeculus apoftata animaduertit , fieri n5
pofle , Ruffinum^vrcitaret fynodusNicena , qui multis poft
annisnatus^proue&aiamjetate hiftoriam hanc defctipfit.
Scd prophetico, fcilicet, fpintu , praeuiderunt fan&ipatres,
fore poftea Ruffinum , qui nouem Eufebij libris decimu ad-
deret, coa&iConcilij caufas explicantem. Hac Romanen*
fcs fide, iudicio,diligentia,religione veterum fcripta euoluut.
Hxc mfciti^e fuar documenta edere , in tanta litterarum lucc
tenebriones ifti audent. Mcdius hic tcnetur ferpens , quem
aiftiu« ftrirgam, ^uam vt vlla fcfcrationc cxtricarcqueat.
f U^rii
OHTHODOXA RESPONSiO. 9j
■:H&*m ncm rationibuscoerccndum tc diccret Anftotcles tu- u$.° Sed cgo mitius tecum agam. Eligc vtrum volcs, Ph;lo- planc : vel omnium te hominum ftupidiflimum cflc & in- do&ifiimum oportct, fi qus cx patribus profers , apud fuos
[ ipfe audores pcrlegifti,vcl intolerabili impuderitia praditum,
?iui altcrius rabula; fidcm fecutus, rcco&is iterum mcndacijs, ub tuo nomine diuulgatis, Chriftiano lc&ori imponas. Vtrofrai malis,optio tuafit: altcrum cfFugetc non potcs. f /$
Rornanoautemquantum tribuerint Niccni patrcs ,cxfexto ciufdcm Concilij capitc , & fcxta Carthaginenfi Synodo dif- ccs.
AtRomanamF.cc]efiam,propter potentiorem principalitatem; necefTcait Fol. ftf. ' Irenanisoranem Eccle(iam,;id cft»omnes qui fum vndique fidcle* conucnirc: in qua fempcr ab his qui funtvndique confcruara eft ca .quzcftab Apoftolis Uenx.lib. p
traditio. Non te hic omnino fcfellit Magifter tuus : funt cnim Ca?. i» txc Irensei vcrba,fcd peflirne a vobis intelk&a. Dixi fupra, coa&um efle Irenxum ad traditionem confugere, quod om* siem fcripturis au&oritatem adimerent canes illi, cumqui- bus illi negotium fuit. Cumquc longum eflet omnium Ec- ^clefiarum enumcrarc fuccefliones ; Maximae fe, ait, & anti- 9,qui{&me '& omnibus cognit* Ecclefias , a Petro & Paulo ■3,Rorn# fundatae,eam quam haberet ab Apoftolis tradition£, 3,& annunciatam hominibus fidem indicare. Eft praterea & illud in patrum fcriptis & Synodorum dccrctis diligentcr ob- ieruandum,magnincae laudis praeconio Ecclcfiam Romana, antc Gregorij tempora, ornatam : idque non vna, vt videtur decaufa. Nam&anteConftantiniregnum ,cum fubim- Ecclefi***» pia magiftratuum tyrannide,publicacelebrare comitia pafto- TOuhum^irl. res non audercnt; & multis interim dodrinar-& rituum dif- buenatrcte* ficultatibus torquercntur; RomanamfepcEcclefiamconfu- f«. lebant,magnado£fcorum copia pr* ceteris felicem,quod op- timarum artium ftudia , in ca maxime yrbc florerent. Quo fa&tim vt vicinasetiam proumciseminiftrorum inopia labo- rantes,indefibifubfidkimpoftularent, vbiplurimos ciTe ad Epifcopatum idoncos conftarct. Cumque diflcntionum incendijs flagrantcs alios viderent Romanenfes , liberc & a- mice admonendo,ad concordiam eos,vt Chriftianos deccbat, horrabantur. Acceflit & Apoftolorum Petri & Pauli reue- rentia, quieam fundafle Ecclefiam dicebantur, Nec mini- mum conciliauit au&oritatis,vrbis dominae gentium celfitu- do ; fummus vt Epifcopus pu taretur , qui fummu in imperij arce locum tenerct. Hisatque alijs dc caufis, pnecipuu mc- ruit honorcm ccckfia Romanaj cum nullam tamcn cogendi»
h
Vidc Plttin. tn Bonifa. |< &: Paul. Di- aeonum lib, 4.Cap.n.
Homanxcc cleftx princi
pahut.
€S AD HAMILTON. APOSTAT.
autatijs imperandi poteftatem , ante iniquiffimam fcelerati Phocae legem , haberet, Iam ad Irenajum
f Tria in eius verbis func,ex quibus errandi videtur occafi- onemapoftatanofter arripuiffe. i. quod potentiorem pra> dicet Romanae Ecclefi* principalitatem.i. quod necefle ob id dicatomncsadeam Ecclefias conuemrc.3.quodordinariam Epifcoporum fucceffionem ad Eleuthenum vfquc perfcqua- tur. De fucceffione abunde a nobis didum. Potentiorem principalitatem facileilliconcedo: fuitenim ex pnecipuis v~ na; aut fi mauis etiam prascipua : fed non domina tamen. Poteft enim inter multas libcrasciuicates, praccipua quasdarn efle&potentiffima^vt nullum tamen iusexercere in aliai queac . Ec incer ciues sequo iure viuences , primarios fempei aliquosvidemus,quorum au&oritatem, non imperium, reli- >fqui fpontc fua> non coafte fequuntur. Ac neceflc ait reli- „quas cum ea Ecclefias conuenire. Nimirum , quod in ca. femper, adlrenasum vfqueconferuatafic, quaj ab Apoftolis traditio manauit. Quam fi do&rinae puricatem adhuc in ei confcruaram doeeres, optime &nobis cum ea conuenirct; non vtimpcratrice; fed vtpariiure maximc prae cetcris fla- rente.
Radiccm vocat, & «atricem Eccleflam Romanam Cyprianus. Vbinam precor? ^P^ola^inquis^ tcrtialib. r. Verifimile eft nunquam tibt Cyprian uro, aut alium quemuis patrem , cum haec fcriberes* vifum. Aliud ex Epift. 3. lib. 1. citarat magiftri tuirapfo- dia,Philoplane: quod ex ipfius ftatim Cypriani verbis confu* tatur. At matricem tamcnvocat 5c radicem. Verum,Epift.8» fib. 4*
quod ab Apoftolis, videlicet,fundata,ex magno doctoru nu-
meroEpifcoposvicinisminiftrarit: quod ex vtbe,in ceteras
Italiae prouincias^cxltalia deindein Africam fit Chriftiana
fidcs propagata. Nefcis,Philoplane,ncfcis quidnam fibi ma-
tricis nomen velit. Difce ergo docendufcadhuc ex Tertullia-
Terml1ia.de „no, Quidautem, inquit, praedieauerint Apoftoli,id eft,
prxfcri. hx- >5quid illis Christvs reuelaueric, & hic praefcribam, noa
**"*• ^aliter probari debere,nifi per eafdem Ecclefias, quas ipfi Apo-
„ftoli condiderunt; ipfi eis pr«edicando,tam viua, quod aiunt,
^voce^quam pcr Epiftolas poftea. Si hascita funt,conftat pro-
©ri* ma"s * >^ndc otr.nem Ecclefiam , quse cum illis Ecclcfijs Apoftolicis
ciefL dift* „matricibus&originalibus fidei confpiret, ventatideputan-
%ntquasipfi ^dam ; idfinedubio tenentem quod £cclefi# ab Apoftolis;
idcfunt'6" »APoftoli » Chnfto ; C H R 1 $T v « a Deo fufcepit. Et
„multis interie&is, Age^ inquit,iam^uivoles curiofitatem
To1. <o-
Cyptiaa.
NunquanYle giflc Hamil- tonius vide- tur qcios ci UU
ORTHODOXA RESPONSIO. e?
r^etffcrcereinnfgotiofalutistuas: percurre Ecclcfias Apoftoli- ^cas, apudquas ipfseadhuccathedra Apoftolorum fuis locis >,prajfidentur ; apud quas ipfas Authenticae litterae eorum rcci- j,tanturfonantes vocem & repraefentates facie vniufcuiufque. ^Proximaeft Achaia?habes Connthum.Sinon longeesaMa- ^ccdonia, habcs Philippos; habes ThefTalonicenfes. Si potcs ^,in Afiam tendere, habes Ephcfum. Si autem Italise adiaces, >,habes Romam; vnde nobis quoque au&oritas praefto eft.&c. Vides,nifi planctibioculosmentis efTodit pcrfidia tua,quid Tertullianus,quid huius ftudiofus & imitator Cyprianus ma- tricum nomine defignentreaSjVidelicet, Ecclefias, quasipfi- met Apoftolipraedicando condiderunt. Hocfenlu matricc fatemur Ecclefiam Romanam. Quid hinc fequetur? Papam cfic Ecclcfix caput. Piget me de infano capitc, cum iniano apo- ■ftata contendere. Primum non de Romano Epifcopo , fcd de Ecclefia Romana loquuntur patrcs. Hanc matricem; hanc radicem appellant. Quid ad Papam ? qui nec Roma- naEcclefiaeft,nececclefi«ilhus dominusautcaput, fedhu- milis tantum paftor & mmifter,officio licet fungeretur. De- Eadem p!u* mus tamen ponnficis lmprimis laudcm hanc efie : cadem Fimaru Ecc*e Hierofolymitani prasfulis laus erit,eadem Antiocheni £v Co- fuYt 'q^jJJ rinthij,eadcm Philippenfis & Ephefini,atque omnium deni- maui. que, quorumecclefias Apoftoli Domin i fundauerunt, Cyprianus autem qui fieri poteft Romanenfem vt dominum aut Ecclefiae caput agnorit,qui fratrem eum vbique nominac, fuperiorem nunquam: quiStephanum , in iuftaahoquicau- fa, plusquamparcratarrogantem,duriiTimetradat. Dequo Par(? agn6(^ ^h^cadPompeium: Intercetera,inquit, quaevel fuperuacua, ck Cyt*mn. ?,vel nihil ad rem pertinentia, vel fibi jpfi contraria, quas impe- Epifcopu Ro ..nte atque improuide {cripfit,eriam illud «diunxit. &c. Et, ™anum nou „cur m tantum Stephani tratns noltri obitinatio duraproru- *,pit. &c. Ec, qua» lfta obftinatio, quaeue prsfumpno, huma. „nam traditionem diuinae difpofiuoni anteponere? Haec & alia nihilo mitiora, fubditinetibi videiuurde ecclefia? totius capitc & terrarum Domino verba facientis? Idem ad ipfum- 93metStephanum Epift. i. lib. 2. Scimus , inquit, quofdam „quod femel imbiberint noile deponere.Qua in rc nec nos vim „cuiquam facimus,aut legem damus ; cum habeat in Ecclefias j,adminiftratione voluntatis fuae arbitnum vnufquiique pr#- „pofitus, rationem adus fui Domino redditurus. Et in ien- tentijs Epifcoporum ahquanto planius. Neque enim quif- ^quam noftrum Epifcopumfe Epifcoporum conftituic , aut
I*ij.
tf* AD HAMUTON. APOSTAT;
£h]{ i „tyranmcoterrore ad obfequcndi neceflitatem collega* fuos riringit Ro- ^adegit; quando habeat omnis Epifcopus, prb liccntia liberta- mani Epifc* „tis & poteftatis fu#, arbitrium proprium , tanquam iudicara pi ambidonf ^ ^ non p0(Gc,cum ncc ipfc poflit alccrum iudicarc : Sed . , hanc„expcdcmus vniuerfi iudicium D o m I n i noftri Iesv foucntiam6 „C h R 1 s T i. qui vnus & folus habct poteftatem, &pnepo» Auguft.h. i . „nendi nos in Ecclefias (nx gubernatione,& de a&u noftro iu* Cap. ^. dc diCandi. EandemfentcntiamrepetitadCornelium Epift.j* DcfnaUft!1" jj& x. Nam cumftatutum fit omnibus nobis ,*& aequum fi* >,paritcr ac iuftum yt vniufcuiufque caufa audiatur vbi cft cri~ Ipifcopom ,>men admifiH,& fingulispaftoribusportiogregis fitafcripta, ludcx chri- „qii^m regat vnufquifque ac gubernet,rationem a&us fui PapaT laS'n° ^Pomino redditurus, oportet vtique cos quibus prsfumus no ■ 9>circuncurfarc. &c. Nifi paucis defperatis & pcrditis minor ^vidctur cfle au&oritas Epifcoporum in Africa conftituto^ K«g*c Cy. rum.&c. NegatadpontificemRomanum prouocandumj prianus ad quodfingulis Ck portio gregis afcripta,quam regat, foli Do* *ura rouo^ m*no » non PaP^ rationem rcdditurus , nec minor fit Afro* cjuTdcberc" rum quam Italorum au&oritas. Quod non illius tantum, , fcd Africartotius decretum fuit. TeftiscftConcilij Africani . ^pift. Conc Epiftola ad Coeleftinum Papam: in qua tantum abeft vllam 1 c^Xn ad hn&ift™1 P^tris abfolutam potcftatem rcuercantur: vt nullu i * c um illi in finibus fuis ius conccdant,concredita proprij grcgis por tione contcntum eflc iubeant, & grauiter dcnique moneantf neemiflariosfuos&legatosalatere,fumofi typhi miniftros , in Africam amplius mittat. . . Atfedis vcftrae.primatum.,pr*c^terisefFcrtHieronymu3#
Sutt. iouI.#>^^s> *nquif> ^uPcr Pettiim (vxoratum non virginem) fun-* . niaft. ,,datur ecclefia: licet idipfum in alio loco fuper omnes Apo-
„ftblos fiat , & cunfli claues Regni Ccelorum accipiant , & cx ^aequofupereos Ecclefiae fortitudo folidetur: tamen propte* ^reaintcrduodecimvnuscligiturjVtcapitcconftituto fchif^ „matis tollatur occafio. tup«t Chri- Primum rcfpondeo, rncriroin margineab Erafmo,ni fal-^ ftumfoium, lor, notatum, Caute haec legenda. Ccrtumenimalioquieft fetram^fun- vtruncluc> & louinianum& Hieronymumcrrare^quodfu* clati cili«.' pcr Petrum,autApofto!osaUos fundatam Ecclefiam putenc «lcfiam. Quodpatribus,nonmihicredatpiuslcdor. Notafuntilla .
„ Auguftini: Non a Petro Petra, fed Pctrus a Petra. Sicut noa *"*in i©an'' 5>C h r x s T v s a Chriftiano , fed Chriftianus a Chrifto vo- ;& BttSaT&i', „catur. ldeo quippe ait Dominus , fuper hanc Pctram xdi* C«c«cap. it ^ficabo Ecciefiam raeam , Pctra au texn crat Chkistv^
fuptf.
ORTHODOXA RESPONSIO: o~»
^fiiper quod fundamentum ctiam ipfc «dificatus cft Pctrus. I<Mt»*.tov t,Fundamentum quippe aliud ncmo potcft ponere. &c. Et St^jjjj^ t,homilia 1 3 • dc vcrbis Domini. Et ego dico tibi , tu es ©s.Pagan. fie „Petrus. Hoc autcm nomenaDomino impofitumeft, & Arian.ficfec ,,hoc,vteafigurafignificarctEcclefiam. Quiaenim Chriftus ™°£f ^^jj t,Petra, Pctrus populus Chriftianus, Tu es Petrus,& fupcr hSc ni. t,Pctram quam confeflus es, fupcr hanc Petram quam cogno- ^^uiftijdiccnSjTu es filius D e i .Scc.aedificabo ecclefiam mea: id ,>cft,fuper meipfumfilium D E 1 viuiacdificaboecclcfiam mc- f>am. Super me aedificabo te,non me fuper te. Chryfoftomus „Homilia 21.de Pentccofte. Tu cs Pctrus , & fuper hanc Pe- chrK0"«i f,tram. &c. NondixitfupcrPetrum,non enim fupcrhomi- „netn,fed fuper fidem Petri sedificauit Ecclefiam fuam. Quse ,,autem erat fides? Tu csChristvs filius D E 1 viui. Poflem tibi totam fere vetcrum&recentioru feriem com* moucre. Sed ipfum fufficiet Hieronymum Hicronymo oppofuhTe. Melius enim cum Apoftolo, in Epiftolam ad Hierony * #,Tit. Cap. 1. Apoftolicaj,inquit,dignitatis cft , Eccicfias ia-Tit. 1. Mcere fundamentum ; quod nemo poteft ponere , nifi archite- „&us. Fundamentum autem non eftaliud prater Iei VMidcm ia „C h r 1 s T v M. &c. Vcrum vt fuper Petrum, fenfu quo- M*c^« 7* dam,fundatam efle Ecclefiam concedam , quaenam hic cric fccundum Hieronymum Pctripr«rogatiua,cumcandemce- ^teris communicct dignitatem ; Id ipfum,inquit, alio loco #,fupcr omnes fit. Et5exa?quofupcreos Ecclefis fortitudo folidatur. Sicxaequo fuper omnes,quid Pctro datum eft> 0,quodalijs negatum? Vnus, inquit,interduodecitneligitur« Quam ob rcm eligitur? An vt in cctcros dominetur, & lmpe- rium exerccat? AnvtPetroomnes fubfint?Nihilminus#Sed vtcapiteconftiruto fchifmatis tollatur occafio. Ergo capuc cft Pctrus conftitutus. Fateor: fcd quomodo caput? An vt a- lij membra fint & Pctro obtempcrent? Nequaquam. Hoc c ri ^erant (inquit ille) & ceteri Apoftoli quod Petrus;pari eonfor- a]ffi*Jr *,tio pracditi & honoris & potcftatis. Quidergo? Caput vo* latorum! cat,quod eumclegcrit Chriftus,incuiusperfonaadvnitatemParac *5U* dcmonftrandam^omnibus Apoftolis, & per hos vniuerfs Ec- ^'oftlto™ clefias , ligandidaret&foluendipoteftatem. Vnus (inquit joteftai. #, Auguftin.) pro multis rcfponfum dedit; vnitas in multis. Id ipfum fignificat Hicronymus, cum idco fa&um ait , vt fchif- Qii<> ^afa tnatii tolleretur occafio. Nam cum in vno tradi quod om- ^"/"^^ nibusex «quocommune e(Tet,ab vnico domino vidcrent;Hicc«§/m» fccrfpicuc figuificatum nor unt>fi Jci^amorisjpictatis, minift**
Liij.
9>p
Jt AD HAMILTON. APOSTAT.
ri j vnione deuin&os cfle omnes oporterc. Caput crgo cenZ ftituir,quia prsecipuum eflc oftendir,in quo,quod prscipuum crat Eccle^ae fua: Jargirctur. Hoc fenfu Apoftoiorum prin- cipem vocant eum patres ; non quod vlium ius in fratrcs ha<* berct. Scio lntenm ordinis caufa aliquid illi tnbutum : ncC prorfus Hieronymo difplicuifle humanumillud Epifcopa- lispr*itanti* inuetuum. Sed quorfum hax dc Petro?
Quafi vlia ranonc , quxcunque Pctn fuerint vindicare Papa flir# NugaSjVtinquitille, terrmus, & fonte veritaris o*«
«icrony.ia- " rr i *- * . . • \* r> r* ^
Mtt. Heitfi» »«Huo, numanarum opimonumriuulos conledamur. Dof
<ete fipoteftis ex facns littens, plenanam, vt dicitis potcfta-
tem Petroinomnesdaram. Docerc Petrum accepta iurif-
di&ionein fratres vfum. Docecc quae. Apoftolo permiflk
funt.eamPapam omnia quadrare. H$c|ji(i nobis ex ver-
bo D E I oilendentis, Philoplane , non potcrunt pontificil
veftntyrannidemitabilire.quaede Petri garnunt pnmatuin-
fuifi & putidi (ophiitae. Sed difficile elt docere quod nulli-
bifcnptum exftac; lmo quod facris contra fcnpturis apertc
rcfutatur. Nam quod Petro promiflumeft, idomncslegi-
n\useXcTquo , poft Domin i refurrechonem accepiffe.
loan. 10.13.,, Accipite , inquit ,fpintum fanftum : fi quorum remiferitit
,5peccata,remittuntur cis: fiquorum rctinuentu rctentaerut.
om ar u$. ^e££ Lombardus fententiarum libro 4. Dift. ic^.Cap 3»ex
i.Pct. f.f. 9>Hieronymo: Habent,inquit,eandcm iudicianam poteftatem
M\ 1 1. „ahj Apoftoli; habet omnis Ecclefia m Epifcopis & prefbyte*
Ad.8.14. ns> Hinc fit vtcomprefbyterum fe, ncn luprcmum domt-
num autprimatcm appellet Petrus: vt fa&i lui ratione fub-
.*" mifie aiijs reddat ; vt iniunctam abaiijs lcgationem fideliter
Vidc Hiero. obeat, iuftam Pauli reprehenfionem patienter ferat; nec alid
contra loui- denique fpe&et vehementiflimailU Paulicontentio , quain
ria lib. 1. vt ^quaiem fePetroin omnibuspiobet. Principem tamea
t^S^Su Apoftolorum non temere omnino a veteribus di&um fci-
1 .*. ne vero. r v /11* q c
Drmmi. mus; tum quod ^etate maior; cum Chriito trequenuorcx ta-
chryfoft. in miharior : tum quod ordme pnor , ad refpondendum para-
Ioao.cap.n. nor Hinccolumnam,os,vcrticem, -?TO*Wy<"'
lufcb.libi. &c vocant eumparres. Sed vt hjec, quia fcripta funt ,non
Cap. 14. negamus; icacaquae fcripta non funt renuimus. Columnam
vifum efle Petrum,& Apoftolorum pnmum,credimus, quia
Hiero. cotra legimus: dominium in aiios & impenumcbt.inuifle,non cre.
CaU^' dimus,quia nonlegimus. Fabulentur fine vliocolorequan-
. f: rumvolent, nugenturquicquidin buccam autcerebrum in-
ciderit, nos, nificertis Dhi oraculis ,in rc pra?fertim tanta,
non mouemur. £x patrum diclis mulca conger unt ad vcri-
ORTHODOXA RESPONSIO. 7*
fltem oppugnand im; & Andabacarum morc gladium In te- nebris vibrant, necquidloquancur, nec quem fenanc atten- dentes. Ab Arrianisgrauicer vexatusHieronymus,Damafu . ^Romana? vrbis Epifcopu cbnfulic; Eft iguur,inquit ifte,Da- Hlcr0By* f ,mafus ecclefias caput.Cuiufmodi eft haec dialcdtica, Philopla- ne? Nouam nobis artem cudet,vicenarius Logices profeflbr. Perge porro,tenebricofe nugatonQuid aduerfus Luciferianos Expijcatlir ^Hicronymus? Ecclefia», inquic, falute ln fumi facerdocis dig- Hicrony.io- t>nitate pendere ; cui fi no exors quxda & ab omnibus euidens cus aducrfo* t>detur poteftas>toc in ecclefijs efficiencer fchifmaca quot facer Luc"c"*aoi dotcs. Haec funt,fateor, Hieronymi verba,qua2 fi cum prace- dentibuscontuli(Tes,plus forcafTe faperes,necad idolum tuu dctorfilTes,qu2edequibufuisfuntepifcopisabHierony.difta. Quod vt rudiores intelligat , paulo alcius repeceda eft dialogi illius feries.Negabac Lucifenani Epifcopu in hasrefim prolap- fum,recipi ad poenicentia debere, nifi adepto prius Epifcopali '^honore. Contra orthodoxus,Laicos & clericos vnum habere Eademvidei jjChriftUjnec alium neophytis,alium Epifcopis elTe Deu: cur *k innocea „ergo norecipiac clericoSjlaicos qui recipit poenicetes,in caftris ^ . Ro?a^ ,Jicet Arrianoru baptizacos?RefpodecLuciferian9,laicu recipio co^.T^.CaL* ^jpoenitentejper manus impofitione,& inuocacione fpiricufla- $• ,,&i,fciens ab h&reticis fpiricumfanctu non polTe conferri. Infic »orchodox9.Bapcifma non eftfine fpiritufan£to:h*erecici bap- 15tizant:c6feruntergo fpiricumfandtu.Luciferia.An nefcisecia t>ecclefiarueflemore,vcbaptizatis manusimponatur,&itain- ^uocetur fpiritulTancl:9.Orthodoxus4N6 abnuo hanc cfle eccle ^fiaru confuetudine,vc ad eos, qui lorge m minoribus vrbib9, ^per prefbyceros & diaconos bapcizaci funt, Epifcop9 ad inuo „cacione fpirituiTancT^manum impoficurus excurrac. Quod ia ^multis locis fa&itacum reperim9,ad honorcpotius facerdotij, ^quaad legis neceflicace.alioqui fi ad Epifcopi tancu impreca- ^tione fpirituiTan&usderluitJugedi funt qui in viculis,caftellis; ,,aut remotioribus k>cis,per pretbyteros & diaconos baptifcati, ,,ante dormierunt, quamabEpiJcopis inuiferencur. Iamfe- t>quunturverbailla, quascocculus nofter nunquam ledra citat.
Ecclefiacfalusinfummi facctdotisdignitatependet. &c. Quem hic fu—
Itium facerdoreappellat? Eundem, dubio procul, que manus, f imponere neophytis dixerat , qui per prefbyceros in minori- bus vrbib* baptizati efTent; metropoleos^vtdelicer^Epifcopu. i>Quanquaenim Jegediuina,inquicalibi, ideficprefbyter qiii H,tt0BF- „Epifcop9,&antequa diaboli inftincru ftudiain religioncfie-TicuW.* #>rent, & dxceretur in populis, ego Pauli, ego Apollo,ego Ce- ^fcfa*; communi prefby teroruconfilio ecclefi» guberaabatur:
yt AD HAMILTON. APOSTAT,
^Poftca tamen in toto orbc dccretumeft, vt vnus dc prcfbyte- 'SpiftoTi. ad>,ri$ cle<?u$ccterisPr*Poncrctur,adqucmomnis ccclefiscu- Suagrium. »ra pcrtincrct , vt fchifmatum fcmina tollcrcntur. Nam 5c „ Alexandri* a Marco Euangelifta vfque ad Hcraclam & Dio- Ad Titma 5>nyfium Epifcopos,prcfbyteri femper vnum cx fc cle&um, ia <*P- »• „excelfiore gradu coliocatum, Epifcopum nominabant. J»rcfbytcri »QSomocio fiexercitus imperatorem faciat ; aut Diaconi eli- confuetudr »gant dc fe,quem induftrium nouerint&archidiaconum vo- tie, non do- „cent. Sicut ergo prefbyteri fciunt ie cx Ecclcfiae confuetudi- Sum^f* >,nc,ei q"1 flblPl$Pof"M fuerit,eiTe fubiedos.na Epifcopino- vcrkate, e- »uerint,fe magisconfuetudinc,quamdominic£difpofitionit f ifcopiifub* ,>veritatc,prefbyteris efle maiores. Manifeftumcreo cx varijs ^ Hieronymi locis eft , no aliiim ab eo fummum iacerdotem
defignari, quam mctropolitanumillum, ad fchifmatis reme- dium,in pracipuis vrbibus cle&um,& in altiori gradu aprcf byteriscollocatum,nulIo alioqui iurc (uperiorem. Huic «rdmem Tp »nifi exorsquaedam, inquit, imponend* manus.&c. potcftas pcllat Hiero,>rcfcruata fit, totefficerenturin Ecclefijs fchifmata quot fa~ oymuj me-„)Ccrdotes.illincvenit,vt finechrifmate& Epifcopi luflionc, gucm!ailnU >nc9uc pt^fbyter , ncque diaconus ius habeant bapmandi.
„Quod frequcnter,fi neceflitas cogit fcimus etiam,licerelaicis*'
Hascille. Benene,anfecu*,nihiliamdico. Ego enim non
taminprasfenticonfuetudinem illam &ritus, vei improbo,
vcl defcndo, quam curfus mci metam circumeo,nihil ad Pa-
px tyrannida pertinere,qu«ex patribus funt peflimc abapo-
ftata noftro citata. Romanocerte, quamnihilinaliosEpif.
Wcrtny. ad coPos imperij Hieronymus concedat,ex eadem ad Euagrium
(utgrmm. ,,Epiftoia fatispatet. Siau&oritas, inquit,quaeritur, orbif
,,maiorcftvrbe.vbicunquefueritEpifcopus, fiue Romae, fiue
„Eugubij, fiue Conftantinopoli,fiue Rbegij,fiue Alexandriae,
lnordinem ,3fiue Tanis, eiufdemmeriti,eiufdcmeft&faccrdotij. Po~
ffRfrfam E- »tentia diuitiarum,& paupertatis humihras,vel fublimiorcm,
f ifcopum ^jvel inferiorem Epifcopum non facit. Ceterum omnes A-
giercoy. J}poftolorum fucceflbresfunt: Omnesergo au&oritate pares;
necdebetRomanas Ecclefiae confuetudinereliquusorbis te-
„neri. Namhocplanecontendit. Sequiturenim. Scd di-
^cis^quomodo ad teftimonium diaconi Epifcopus Romae or>
„dinatur? Quid mihi profcrs vnius vrbis confuetudinem?
,,Qu[dpaucitatem,dequaortumeftfupcrcilium, inleges Ec*
clefias vindicas. Vides quantum pontificcm veftrum cffcrat
Hieronymus, qui nc obfcuricuiuiquam pagi Epifcopo prs-
^fcrricum p^twur, At Pctxum orbi* wrrarum magiftrum
jnimhroaj^
ORTHODOXA RESPONSIO. 73
inthronizatum ait Chryfoftomus. Rcdc, & Apoftolos om- chryfoflo. nes,orbis terrarum magiftros fecit,qui in vniiterfum cos mu~ Omncs Apo dum Euangelij praecones emifit. Hoc cnim dtffcrc ab Epif* fto- °;bw ma copo Apoftolus : hicnullicertogregideftinatus,omnibuscx &1 "" zquo debet;& quo fpintus impcllitjadpradicandum fcrtur: Apoftolo £- illeVnilocoaffixus, incertis vagare fedibus,& falcem in alie piicop^uid nammefTemimmirtereprohibetur. Htnc Hieronymus: A- mKtc&* „poftolus grandeminterChriftianos fibi vindicansdignitatc, Hicrony- la „Apoftolum fc titulo praenotauit; vc exipfa nominis auftori- £pift.adTu. „tate leduros terreret:indicans omnes qui in Chrifto crederct, Cap. 1. Jdeberefibiefle fubiedos. Si omncs fe Chriftiani fubmitterc
illidebent; omnibusprofe&ofidelibuspraeftPaulus. Cuius lCorst4 „rei locupletiftimus tple teftis eft. Puto, inquit,me nihilo in- s[ u 1*. ' „feriorem fuifle lumu Apoftohs.&c,Et,pra?ter ea quae extrin- ,,fecus eueniunt, vrget agmen illud in me quotidie confur- „gens,folicitudo, inquam,de omnibus ecclcfijs. &c. Omni- um ecclefiarum cura folicitum habuit Paulum ; omnium crgocuraeft llli, vt Apoftolo, demandata. Sed inftabit for- taffe proteruius ex Chryfoftomi verbis; quod Iacobum ,5Hierofolymorum tantummodo thronum afiumpfifle fcri- „bat. Contra vefter Clemens,lacobo, inquit, fratri Domini, pjft™"' fj „& Epifcopo Epifcoporum , regenti Hebr«eorum fan&am ec- lacob. frac! „clefiam Hierofolymis,fed &omnesecclefiasquae vbiqueDei ^omi. 3>prouidenria fundata? funt. Omnium eccleiiarum re&or & moderator fuit lacobus , vel plures ergo Epifcoporum Epif- copos fuifTe,& fummosEcclefiarummoderatoresdicenclum eft,velquod foliusPetrifuit,temerario aufu eripit i!li Cle- lacobu* om- mens, & in alterum pcrfide confert. Et Petro igicur3& cun- ™m 'cclc(? ihsalijs mundiprxlaturam commifitC hristvs, quam "u"™ 'f ' t0 illi forte diuifam , in diuerfas orbis partes profcfti , fidcluer gefferunt. Idem Leoni, Gallorum Epifcopis , Auguftino, Theophylaclo. &c refponfum efto. Hoc ipfo enim feniu loquunturomnes. Nec fialio loquiquempiamcontingat, patrum tenemur errores & neuos reuereri.
Hucufque, ledor,patrum teftimonijs itarefponfumconfi- do, tota vt illa centonum palcftra, mihi viclon^ palmam fu- det. Audiamus modo, quibufnam impuri oris fiatibus, fu- miuenduius i npoftor fumos,vt vocat,noftros difpellat.Con- ftanter a(Terimus,& euidentcr ex Euangelio probamus, quod FetropromifTumeft, omnibuspofteaaiijscoirjmifTum. Ke- fpondetPhiloplani Pfeudoepiicopus: ciauiumpoteftatemtotam- ^iu apoftolatusfuntlionem^uantum ad promulgationcm Euangelij attinct omrubus ej at^uo Apoftoii* coacrediu fuuTc ; fpccialcm taracn iunfdicuoms
K.
Kihil Apof- toiiscomifla prxierclaui. um pote&a- tem, Sccon- cionaridi mu nas.
TertuHia. de ptxfcript.
An Tetrus Romx fue- Rt
Ad. if.
Onnphrias Panuinus.
Gregor.Iib* Epift. 17. ad Eulogiu A- lexandr.
^
74 AD HAMILTON. APOSTAT.,
pr.-erogatiuam,ia vno Pctro conftitutam.nihilo minus Ronun* fe fcdi deferre D ixi iarn antea,atque iterum dico,impudentiflima hanc effe
principijpetitionem. Specialis, inquit, iurifdi&ionisprxrogatiuaia
Pcctoeftconftituta. Idipfum m quaeftione eft,&diu in facris licteris quasfitum , reperiri nunquam potuit. Si par omnibus clauium poteftas, &C Apoftolici muneris fun&io, nullaiunf- didionisprasrogatiua Petro rclinquetur. Nam praetercla- uium poteftatem, &£ annunciandiEuangelij munus,quicqu£ ApoftolisaChriftoiuris datum , nemo vnq.uam mortaUum probarit^nih impie& obftinate\infaousaffirmarit,nemo. Sed fitmaiorin Pctro,quamreliquis, iurifdicundipoteftas. Vn- de tamen conftabit, in Epifcopum hanc Romanum, Sc illius fucceflbres deriuaca-m. AnquodPetrus Romae totam, in*
„quit iIle,do£fcrinam cum fanguine profudic? Nego confecu- tionem. Nonenim idem cuique Ecciefise debetur honorir gradus,quem quifque habuit fundacor. Et minus etiam cercum eft antecedens,quam vt nouo nos fidei articulo aftria gat. Multi Rpma? eumfuiffe aiunt , quidam etiam negant. Linus, Pecri, vt volunt,TucceiTor, & Paulini martyrij au&or, ne verbum quidem vllum de Petro. Nufquam meminit Pau- lus,nufquamPaulicomes Lucas. Sqcundo elaudij anno, ld eft,annoChrifti42. Romam eiim venifTe, pontifrcij omnej tradunc : Eutropij deprauator fub Caio Augufto Philonem eolegatum,inamicitiamaPetr,o reccptum fingit. Vtrunque vanum. Nam^S. Dominianno,Hierofolymitano eumco- ciliointerfuifiTe, Apoftolorum a&a teftantur. At Vjerifimile
,,ait Onuphrius,fubftitutis fibiLino ScCLeto , HierofolymJ reuerfum» Pracipuum fidei veftrae artieulum,Onuphri,ne« eeftarijs oportuit, non verifimilibus & vanis conie&uris fta- biliri. Nec vlla probati au&pris hiftoria veniimilitudinera tuam iuuat.
Sed fac venifTe: vel vt Epifcopus Romam venit , vel vt Apoftolus. Illud fi verum , acceptam a Domino apoftolatus conditionem temere & inconfulco mucauiciconcreditum cir- cuncifionis Euangeliumdeferuit, necquicquam exfra fines fuos iuris , in Romanum potius conculk, quam Antioche* num. Nam vni, vt di&um eftjoco alligatus eft Epifcopus. AtquehincfortafTe Gregorius Alexandnnum & Antioche- num,non minusquam fe^etrifucceiToreseiTej&inPetrica- thedra federe fcribit, Sin vc Apoftoius eo venit , cum nulli ciuitati fit,aut proumciae annexa apoftolici muneris cura^vel nihil omnino Romano inde accreuit,vel eadem ratione pri- cratumvendicabunc;qua?cunque fum Pcta doftrina vrbes
trudit»
ORTHODOXA RESPONSIO, _ 7f
truditct: atqueitainfinitiprimatuserunt,&proindc nulliu. Sedvbiinterim 25.anni quibiiSAntiochersecckfisprzfu- it? QuoiurecftilliCathedraprimatus honor adernptm?
-s,luffu Domini, Marcellus inquit. Qui fcis, Maicelle, Domi- Mawel| 1
f>numiuffiffc? QuiaPetrus AntiochiaRomammigrauit. Ih* pift.adEPif. ccrtum: fedcfto. Non eft tarnen tranflata fedes , inqua coposAntio ^ncceffe fqit aliqucm a difcedcnte furrogari. Nec quae locoaf* chrna Pro- fixa dignitaseft>eripi perfonaedifceffupoteft.Sin perfonaiern
^dicitis praerogatiuam,rtihil ad locum:ied quod Anuochia Pe- tri difceffu ; Koma Petn morte priuilegium , & fuprtmn: po- teftatis ius amifit. Sed quid ego in fabuhs refutandis moroi i ochia n*£ Clarum ex ijs eft, qua antea lunt ame allata, fpecialem hac non tranitu- iurifdi&ionis prasrogatiuam veteriEcclefj#ignotam fuiffe. Utfcdcm. Manca nimirum fuit pnfeorum fides , qiubus Bonifacius
^oftauus nondum reuelarat , Omnem humanam creaturam Bonifacij s.
^fubeffe Romano pontifici , omnino effe de neceffitate ialutis. dcctctu m. O ingentem blafphemiam ? Huiufmodi impietate defendi oportuit impietatis fedem. Sed pergat impoftor.
Dcinde.inquk^Gregofiumjpium pontifjccm RomanunHVDiuevfaUlEpifcar FoI.fO.ea^ pi titulurn,-non taatum Teeuiautcm, fcd eundem in loanne Connantmopo- htanpgrauiflirne infeaantcrcarTerunt, Multa c$rte &euidemifli- rna, cum ex alijs, tum ex Gregorio in hanc fcntentiam afteru- tur,quibus nemo antetefamfecit. TuvcrAquidreipondes?
I>er piam, inquis, humilitatcm refpuit digniutis utuluro, quem in altero am-
bitioibdamnauit. Per im.piam & inuerccuridam impudentiam Apoftata Hamiltonius humilitatitTibuitiquonihil veryus, yehemcntius ,acrius dici a quoquam aut excogitaii poteft, 5)Nunquid ego, inquit, in hac re propriam caufam defendo? 3>Nunquid fpecialem iniuriain vindico? Et non magis caufam Grcgo. Epif. „omnipotentis De i , &caufam vniuerfalisEccltii^ ? Quis gj iib-4. ad ^eftiftequicontraftatutaEuangelicajContra Canonutn de- ^guftum. ncreta,nouum fibi vfurparenomen pr#fumit?&c. EtPaulo „poft. CerteproB. Petri Apoftolorum prm'cipishonore,pcr Et Euange. >3venerandam Calchidonenfem Synodum Romano pontifici j,10, &d^d' 3,oblatumeft. SednuUus eorum vnquam hoc finguiantatiSturvnmcrfa^ ^vocabulumaffumpfit, nec vticonfenfit, ne dum priuatumHs £pi(copi „aliquiddareturvni , honore debito faccrdotes priuarentur nr°«*en- >,vniuerli.& Paulo ante. Abfiti cordibus Chriftianorum no- umtk &*" „men iftud blafphemiae, in quoomnium facerdotum honor Dift. <?<,. c. „adimitur, dum ab vno fibi dememcr arrogatur. Et Epift.34. Prini* fcdiy* ,.Sed m hac eius fuperbia, quid aliud , nifi propinqua iam An- A(i c nft wtichnftieffetcmpora,defignatur? Quiaillumvidclicetimi- niAuTuft?
7£ AD HAMILTON. APOSTAT.
,,tatur,qui fpretis in fociali gaudio Angelomm legiombus,a J
AdHulalium »cl-imen conatus eft fingularitatis erumpere , dicens ;. Super
Alcxmdnnu „aftra coeli exaltabo folium meum. &c. EtEpift. 36. Sed
& Anaftafiu nullus vnquam decefibrum meorum hoc tam prophano
Anuochcnu >>Vpcabulo vti confenfit; quia fi vnus patriarcha vniuerfalis di-
„citur,patriarcharum nomen cetcris derogatur. &c. Et non
„multopoft. Perpendis,frater,quisevicinofubfequitur,cu-
„ius & in facerdotibus erumpunt tam peruerfa primordia.
iob. 4i. »QjiJ3 enim iuxta cft ille, de quo fcriptum eft,ipfe eft Rex (vt*
,,per vniuerfos filios fuperbiar, frater &coepifcopus nofter Io-
„annes,mandata dominica, Apoftolica prascepta , regulas pa-
„trumdefpiciens,eumper elationem pra?currcre conatur ia
„nomine. Etpaucisinterie&is: Itavt vniuerfafibi tentet a-
,,fcribere;&oronia.qu* SOLI VNI CAPITI C O-
Stf«m«»H^RENT ' VIDELICET CHRISTO,per
bra^fumuj. ,,eiationem pompaticifermonis,eiufdem Chrifti fibi ftudeat
non aliud er „membra fubiugare. EtEpift. 38. eiufdemlibri. Quis , ro-
go efl Ecdc- ^g^ jn tam peruerfo vocabulo, nifi ille ad imitandum propo-
x capuc. ^njcur ^uj defpe&is Angeiorum legionibus fecum focialtter
Ad loan. „conftitutis,ad culmen conatus eft fingularitatis erumpere; vc
Coftanuno. 3J& nulli fubefie, & folus omnibus praeeffe videretur? Rex fu-
„perbia? prope eft: &quoddici nefas eft , facerdotum ei pra»-
„paraturexercitus:quiaceruicimilitant e!ationis,quiad hoe
„pofiti fuerant, vtducatum praeberent humilitatis. &c. Quid
>,ergo in iilo terribilLexamine venientis iudicis di&urus es,,
„qui non folum parer, fed etiam generalis patef in mundo vo-
„cariappetis? Caueacur malorum praua fuggeftio'; fugiatur
Ad Anianu „omnis inftigatio diaboli.Et Epift. 39. In ifto fcelefto vocabu-
diaconum. „lo confcntire, nihileft aliud, quamfidemperdcre. EtEpift.
A • „69. lib. 7. Videmus, mundihuius terminopropinquante,ia
chxifti pra> »pr£curfione fua apparuit humani generis inimicus; vtipfos,
curfor. »qui ei contradicere debuerunt , per hoc fuperbiae vocabulum
„praecurfores habeatfacerdotes. Idem Epiftola 30. lib. 7. a-
„criterEulogiumrepra3hendit ,quodin pra?fatione Epiftolay
^vniuerfalemeumappellarit. Quiavobis, inquit,detrahitur,
„quod alteri plufquam ratio exigit , prasbetur. Breuiter*
qiiitemerarium,fceleratum,profanum, fceleftum, fuperftiti-
ofum/uperbum, facrilegum^apoftaticum, a diaboloinuen-
tum, Antichrifti pra?nuncium,ab Antiehrifti prccone publi-
catum nomen illud ait; is , quod in altcro damnat , fibi liccre
putat. Hae,fcilicet, mentientis modeftias ; non ingenue ve-
ncacera defendentis zcli, fi Hamiiconio credimus^ yoces erur^
ISon
ORTHODOXA RESPONSIO. y7
Non tepudet taraapercecauillari? Sedquidegopudorem,ve- recundiam,candorem, iudicium , in tranffuga ifthoc requiro, dira.ftolidicace,aduerfinuminisira,percu(To? Oculatior, Dec gracia&do&ioreftaecas noftra, quam vcquifquam tamhebeti
& cfFronti fubterfllgio fallatlir. Vcrum non Catholici modo ; inquis, ° ' '. v* fed Lurherui ipfe, Sc antc euni Eufebius, Paultnus , & Apollinaris hacretici, Ro- nianxfedisarbitriofcfubmiferunt. Ergo Papa Ecclefac caput. Egregium
certc argumentum. At contra fortaflfe alius non male collige- rct,patremerrorume(Te,quemitahceretici obferuent. Sed ad rem. Lutherum initio hominernobfcurum,inopem,abie£tu, paucorum auxilio munitum ; aduerfus omnes mundi princi- pes,acqueipfumadeoregum omnium crudelem tyrannum, Vide Luthe. irreconciliabile bellum mouencem , caufam populo inaudicam pr$fationcm afturum;necdum in mulcis etiam fatis perfuafum,humaniali- in propofitu quid pafTum, & tanti conatus timore aliquo perculfum haefi- °n"g# ^Vic. tafle y tyrannidifque violenciaj paululum ceffifle quid mirum? unbergx «• Quem poftea,propitij numinis fauoremin cundlis periculis dius. cxpercumv&caufas Christi bonicate magis quocidie ma- gifque frecum,animum obfirmafle, inauditaque conftantiacri- cipicem illam beftiam aggrefTum,lethale vulnus inflixifle; & ad extremum vfque fpiricum forcicer & increpide pugnando, im- Hiortalis vi£t.oria?palmam reportafle, non Europa modo , fed quicquid fub ccelo nacionum eft,ex lasca piorum & faufta oua- tionecognouit. In Eufebionihil tale. Hunc fcribit Socrates, Socrat j.fc ©m-nibos exanirnifencentia confe&is, adluliumRomanum Cajp. Hv legacos mififle, eumqui rogarent, caufam vt Achanafij iudex
dlfeeptaret. Superiorenrergo Romanum agnofcit. Ridicule. Quid
ergo? Nempeeoiamconfugerat Athanafius,aperta Arriano- rum vifede Alexandrinaexpulfus. Eufebius iniquaequamuis caufas ^equitate confifus^ne Romani quidem Epifcopi iudicium reformidat;quemfponce fua,nullo obfcquij orficio coa&us
rogat,caufe Vt fufcipiat COgnicionem. Epifcoporum ergo Epifcopus
oofccuIoRomanujfuit. Imo nemultis quidem poft feculis quic- quameiufmodiinaudirum. ArbicrumEufebius, non domirtu TheodJifoi.. Confticuit. Jdem, inquit, I hiIoplanus,de Paulino & Apollinariocomemorat CaP* *k
Thcodoretus. Imo longe aliud. GracianusC«far,piusprinceps, lege imperij inicio lata , orchodoxos paftores abexitio reuocari qxCu^ iubec; & asdes facras ijs reddi,qui Damafi communionem pro- bare in animum induxiflent. Huius exequendi curam Sapora: viroilluftrimandat. Hic Anciochiam profeftus legem pro- mulgat. Affirmat ftatim Paulinus Damafi fe partes fequi, af- Saporw* firmat & Apollinaris, occulco hasrefeos morbo , & improba v- Ccrque Epilcopatus arnbitione accenfus,& magna Flauiani pru
K. iij.
Cfur Damifx
communio- ncm vr2cac Cxfar.*
Damaficon.
Aiiia& vir
^ommatuJ. Cypria.Ipif. | lib. i.
Cornel. Ko<
orianuj.
Foi.45. Ad fcriptnra rum tdtimo «ia ab Ha- arultomo ad ulurata*
7S AX> HAMIITOK, APOSTACr.
dentia reie&us, Ha?c rei geft* fumma. Vnde perf picuura eff# «6 Damafi obieruantia; fed legis timorc, & fcelerato adipif- cenda dignitatis ftudio , Damafi coscomunionem profiterio
Scdcur DamaG pouus,dicec aliquis , quialterius cuiufquam eomunionf Cx*
farcalexurget? HocPhiloplane, ad primatu veftrum magis fa~ ciebat. Sednon idanimaduertitrapfodusille}cuius tuneni^ as infarcis. Refpondeo tamcn, nulia fub oriente fole prouia* ciam tuncfuiffe, quam nonfoede inquinarit Arriana lues* JPurioroccafus, & Roma imprimis: nec quifqua Arrianis in- imicior,&fideiorthodoxa3 tenaciorDamafo fuit.Erat,inquit
^TheodorituSj Damafus ifte Epifcqp9 Romanus, vir laudabili
,5vita ornatus,& pro Apoftolicis dcgmatibus,nil non dicere^C facere paratus.Moribus ergOjVirtutijConftantia^do&rina^plu rimis in tuenda veriwte fufceptis laboribus,non primatui aut imperio,quod nullum habuit, ferri-acceptum debet, quod cu illoconfentientes reftitui lmperator velit.
Fortunati nequitiamjin ncquiflimiprimatuspatrocinium
, imprudenter trahis. Nam ex ea manifeftiilime apparet,nul* lam tuncRomanoiurifdidioneminalios fuiffe. Fortuna- tus multiplici peccatorum confcientia execrabilis , & idolo- rum praeterea facrificijs contaminatus, finc vlla fe deliciorum poenitentiaEcclefiae iterum intrudens,Afrorum eft omniurzi fententiadarnnatus. Romanam Ecclefiam interpellat; 8c miflisper fcelerum miniftros litteris, Cornelium ,nifife in communionemadmittat , ministerret :commotusfcbeliuina rabic & furiofis vocibu* Cornelius ,ccrtiorem facit Cypria- num. Hic grauiiTime reprehenfo Cornelij metu , rem om- nem aperit,&iniquumeffeait, vt contra Afrorum ftatutum improbi circuncurfent,& Romam prouocent; Quafi minort
5,inquit, effet Afrorum au&oritas ,qui iam de illis iudicarunt;
5,& eorumconfcientiam multis dile&orum laqueis vinftarn damnarut. Quaero nuc a tc Philoplane,licueritne Fortunata Romamappellare.Silicuit;iniquiflimeCyprian9& Afnom- nes,hanc llli fumi iuris libertatem decreto fuo ademerunt. Si no licuit; nullatunc habuit Romanus vefteriurifdi&ionis pr$ rogaciuam,Ha?c ad futilem tuam & importunam occupatio- nemquafi parergos.
Primo& fecundo probationumgtadudeiedus,adtertium defcendat, vt-cx ipfius Christi verbis primatus inftitu-
. tionem COmonftret , ** periinaciter rccalcittantet, iufto Chrifti inie&a rK«tu, tranfuerfos rapiat. Thrafone mihi alique vidcre videor, vbi maxime timer, ineptifEme minitantem. Scit enim in k- cris UtWtf nihil orunino effc 9 uod Papanae tyrannidi fauear,
gu*
ORTHODOXA RESPONSIO. r,
3u* aduerfentur mulca. Cuius ne pramidicij confcientia, iffidere eum aut haeficare fufpiceris,vincula & vim intencat, ,
#,Ec fclopo tumtdas intendic rumpere-buccas. Perffn».
Pfimum crgo, inquit, mandatum crina tocc geminacum poteftatis pleniffi -
anrconcrcditxfymbolumfuit. Ter di&um eft Pccro , pafcerec vt oaa' "*
oues C h r i s r i , Paftorum ergo paftor Pecrus. Acure
profe&o. Sed mirum eft acuciffimum Auguftinum & cece^-
rospacreshancarguciamlacuiffe. Nihilhtcilli myfterij vi-
§,derunc. Reddicur, inquic,negacionitrin«crina confeflio;
„ne minus amori lingua feruiac,q uam timori, & plus vocis e- Auguft.trac,
„licuiffe videatur mors imminens , quam vica pnefens. Sic nj.ia loan.
^amoris officium pafcere gregem dominicum , fi fuic timoris
jjindiciurnnegarepaftorcm. QuUiocanimo pafcuncoues vc
,jfuas velinteffe, non Christi, feconuincunturamare, Cur ««**•
,-,non Christvm; vel gloriandi , vel dominandi , vel ac- paScfcTo^
s,quirendi cupiditate; non obediendi, & fubueniendi, & Deo ucs.
f ,placendi charitate. Contra hos ergo vigilac totiens inculcata
„vox C h r i st i , quos Apoftolus gemit fuaquaerere,non Philip. z.ti.
,,qu« Iesv Christi. Namquideftaliud, fi me dili- wjm'mnm
,,gis pafce oues meas , quam n diceretur , n me diligis non tc dcm dc vtiiu
,^>afcerecogita>fedouesmeas,ficutmeaspa(ce ,non tuas,glo- pcmiccmix.
,5riam meam in ijs quaere, non tuam, dominium meum, non Ca** u
„tuum,lucra mea,non tua. &c. Et fermone 62, de verbis Do-
„mini. Commendabat Petroagnosfuos pafcendos,qui paf-
,,cebat &Pecrum. Tanquam ei dicerec, amas me? in hoc o- lA • ^\ . ** r v r idernomm-
,;ftendeq.uiaamasme, palceoues meas. fcrgofracrescum o- bus paftori-
„bedientiaaudicevo6effeoues Christi, quia nos cum bus.quodPc •
„timorc audimus , pafceoucsmeas. Sinoscum timore paf- tt<*™umf;
,,cimus:,&timemuspro.ouibus,ipf£ ouesquomodo pro le
„dcbent timere? Pertineat ergp ad nos cura , ad vos obedien-
tia. &c. QuodPetro di&umeftjfibi quoque&ceterisom-
aibusverbi mmiftris didum Auguftinus ait. Vnde ergo
colligetur fuprema haec poteftas? Audi vel ordinariam ve-
„ftramgloffam. Pafcere,inquit,oues,eftcredentesnc defici-
„ant confortare^terrena fubfidia,fi neceffeeft; fubdicis proui- clofla ordi-
„dere,exempla vircucumpr*bere,aduerfarijsobfiftere; pecca^ *&• iniu
*,tcs corrigere. &c. £t; Simon diligis me. &c. Ex hoc pacec Cap* Ioaa*
„quod promouendi ad curam animarum, fint examinandi de
„fide & dile&ionc D e i , &nonde poteftate temporali. Et: p - ...
^Tcrdidtumeft, pafce;adfignificandum,quodhabens curam ccrc^ui
„animarum,debet fubditos pafcere paftu verbi Dei,& boni
^excmpli.&jprout potcft, ctiam fubfidio tempouli, Scd Ulud
K. iiij.
*> AD HAMILTON. APOSTAT.
]uoddiciturhic , pafce; aiiquimali mutant in tondc. Qula „mukum ftudcnt circa fubditos exa&iones temporalium exl ^ercere ; & de paftu di&o triplici non curare. Do&rin* ergof Zm paftuF.1" boni cxcmP'* > & tempotalis fubfidij paftum requirit Glofla;' quem, veftra etiam opinione, omnibus ex aequo iniunxic Christvs, qui in vniuerfum eos mundum do&ores e-» <?ar Petro niifit. Sed cur foli, inquies, di&um eft,quod ad omnes per> termandatu tineret? Quiafolus illum Petrus terabnegarat , trina quae- wct1" pai" ftione,ternamcoram alijselicitamoris conteifionem: & qui^ terna ncgati Domini eiuratione Apoftolatu fe indignu reddiderat; ter lterato eiufdem mandaro , in eum , vndeexci- derat, reftituitur honoris gradum . Nam ex xjuo loci fui de- fertor fuit , fimul etiam apoftolatus honore priuatuserar* Reftitui in integrum oportebat,tam fua ipfius , quam audi- torumcaufa. Sua quide, vtmaioreanimomunusfuumobi- \ ret,vocationisiterumfibiiniun&aecertus. Audkorum vero, ne perfida? defe&ionis macula m fidei magiftro haerens,fper> nendi Euangelij occafionem alijs daret. Infirmitatis crgo folatium llli Christvs praebct, non pleniffimas fymbo- fol.jj.pa.i. lum poteftatis. Scda ccterisApoftolisagiiltafuit Pctriau&oritas.
Vbinam agnira? Aft. i. 16. defurrogandoin locum ludas
aliojin fideiium coetu proponit Petrus. Obmurmurantis po- Aa.i. 14. puli , &ebrietatem exprobrantiscalumniamrefellit Petrus. Aa Admit antes, & fanati claudi miraculo ftupentes , ad Chnftu
AcV. 4. g. <lucit Petrus. Minanti.& de Apoftolorum au&oritate fcifci-
tanti collegio facerdotum,cordate refpondet Petrus. Nunc Aft» t.4U terna, nunc quina milliaconcionando conuertit Pctrus. A£. 4. 4. nxc orr)nia & alia multa, admirabili prudentia& moderati-
onefecit Petrus. Quid hinc fubinferes Philoplane? Abfolu-
txm crgo potcflatcm in frarcs habuit Petrus. O ingentes nugas? In-
finita exftant Pauli fortia & llluftria fa&a. Prepoftero me- Gilat. 1. 14, tuiudaizanti Petro in faciem reftitit Paulus. Summis fe
Apoftolis ^equauit Paulus. Suis ftipendijs in Christi 1 Cor caftris militauit Paulus. Plusomnibuslaborauit Paulus.
Kom. 1 j*. ?. Ab Illyrico ad Hierofolymam innumerabile vrbium & pro-
uinciarum , non hominum modo multitudinem ad Chriftu *• Cor. ii# conuertitPaulus. ln fatigationibus, vulneribus,carceribus, * ,a* periculis mortem intentantibus, plagis, fame , fiti , ieiunijs,
frigore, nuditate. &c. inui&um fcfe praeftitit Paulus. Ter
virgis caefus eft, terlapidatusPaulus. Ternaufragium fecit;
noctem & diem in profundo egit ; omnium Ecclefiarum fo-
iicitudine.omnium fidelium aduerfi i cafibus grauitcr aflt&ut
eft
ORTHODOXA RESPONSIO. Ji
^ft Paulus. In tcrtium vfqucccclum, in paradifum , inquam, raptus incflfabilia, qu# homini loqui non licct^vidit Paulus. RomanasEcelefitf&voce&fcriptistraditam do&rinam fan- guine confignauit Paulus, Princeps crgo Apoftolorum Pau- TciwWi. 4$ lus. Non tc pudct tam rancidae & lnfuli* diale&iccs , Philo- pr* cr,pl- plane? Nonfumcgois,quiPetriaut alterius cuiufquam Apo- floli rcbus geftis quicquam detra&um vclim: fcd nullo tamen eum fa&o primatus vcftri honorcm meruifle; aut ab alijs obla- tum accepiflfe concedam. Secundum datam fibi gratiae men- furam , quod potuit quifque operis , in vineam Uomini fedulocontulit , concredittfdiipenfationisrationem Chrifto redditurus: ncmo in fratres & collegas imperium arrogauit. Paromnium potcftasrfed donorum tamen augmentaaliuma- Donoru aug lioprxftantioremefFeccrunc. FuitceterisardentiorPetrus>& mcma Apo- ad res gercndas aptior ; audacior etiam fortafle , & in omnem ^qUZxJ^ paratior eucntum. Propter cximias ergo dotcs, quibus maxi- tiorem fccc- mc pollebat , reucrcbantur cum fratres. Primas in diccndo «W« farpe,& agendo partcs vltro illi deferebant : fepe etiam intcrno numinis impuJ(u,non fratrum rogatu, quod ipiritus fuggcrc- batclocutus. Sicprimus ille: fcdprimatus iftedominiumnon fuit. Nam qui aliorumnonnunquam confenfu praefidebat, corundem viciffim obtempcrabat mandatis. De lata ab co in Apoftolorum concilio fententia,vehementerducestuicrrant. Cumdelegaliumobferuantia difputatiopartiumftudijs inca- A~ luiiTct,necvllopa&ointcrambitiofe altercantes conuenirer, '*** magna grauitate aflurgit Petrus , & pulcherrimaconcione do- cetjtotamcuerti hominum falutem3ficercmoniarum Lqueo gcntiumconfcienti^irretiantur. iuftacrgo ,in<juit Phiioplanus;, au- itoriutc fcntcntiam tulk. Inepta confecutio. Nam & Iacobus ea- dem au&oritate eandem quasftionem tra&at; & ita Petri verba confirmat,vthiiius potiusquam illiusorationepermotamul- titudo decrctum fccerit. Non ferends , fed dicend* tantum fcntenti* ius hoc fuit; nulli pio(ordinc modo & deccnter fiat) negatum.
At Ecdefiajnqnit.qii* dccoflari Iacofeum pa/Ta efr.pro mcarccrato Petto fme in. joI u tcrm^ionc orauit. Capu,«rgo Ecclcfi* Pctrus. 0s durum# Jacobi ^
dem nihihEcclefiapendit? Qiiem tantiDominus ipfefccit: miem nouo nominc.Bcn ragas tonitrui film appcllauit ; quod (onoro Euange ij tonitru mundum cflct pr* alijs pcrcufluoi* Hunc nc crudchtcr trucidatum Ecclefia Chr/st, neglex^ ft. AWicin pijcumfquammentem veniat coeitatiotamblaf- phcma. Luxit,procul dubio,& flcbilucr monS^hS^n
breuinimis temporis fpacio viuum , tanto cumfruclu &v<v2 luputc^pirtae fal ucis dogmata intonantem audiuit. At nuilas Pr<t eo prcces Ecclcfia fiiJic. Vndeidhabes? Quiafcriptum noa efh j\b
aucloritate ergo negatiue ; in eiufmodi etiam re, quam notari opus non fuit. Quam nobis argumentandi rationem^ne in ip* fis quiiem fidei decretis, qux fcripca efls conftac , rabul* veftri concedunt. Ergo quia notatum non eft,demus pro Iacobo fi* deles non oraffe: quod infperaca forte tyranni immanitatc , Sc repencino tumultu fublacus ficjnullus vc publicis Ecclefi^ prc- cibus locus efiec. Ssd vndenobis diale&ica tua, HamilconiJ
ProPetroorauit EcclcGaj Ergo Petrus Ecciefi* capuc Quod tamen Vt
repugnance Dei verbo,concederem; nulla vnquamratione efficeres,vel Petro, vel Apoftolorum minimo parem dignitate RornanumP^pam.
Sed pigec me iam diucxcaacati apoftataj infulfltatera pluri^ busdecegere,quinullumcauillandifinem facit. Nihilin.fcrip- turis fubfidij videt; adalium propterea paralogifmum fc con-
Uercit. Nunquam , inquit , i tramite Apoftolicx prxdicationis aberrauit Romanafcdesj eft ergaPapa EccIeG* caput. Vtinam , Hamiltoni; Vti-
r* u,?™!?* aam firmis poflec racionibus probari antecedens. Minus bello-
Jiccieua? erro o /* j- • t n rr • r^> • n •
ribusquantu rum oC tedmonum orbem terrarum vaftanec: minus Chnftiani ealamjratism fanguinis,ab impijs pontificis veftri ficarijs effufum eflet:rninu$ ftUedunda1" ^uperft'"onum & peregrinicultusveram pietatem obruiiTct: minus vbique fidelium , Chriftianae libertacis caufa , patrijs fe- dibus expulfum.exul, inops, cgens oberrarec. Sed fruftraque- ror^.&irricafruftra vocafundo. Nouit mundus; & nimio* proh dolor,maloedoclus fuo nouit, quicquid immanitacis, Janien^, armorum , tumultuu Chriftianam rempubli. mulci* iam feculis accriuirvex impia Romanas fedis apoftafia , & inco- lerando cricipicis beftis faftu profe&um efle. Sed vthascmifli. faciam ; vel vnum mihi falcem veras religionis dogma profer, quod non profano fic aliquo ingenij veftri commcnto dcpraua- tum: quod non ica a vobis corrupcum, vt fi reuiuifcerent nunc Apoftoli , pauciflima, & obfcuriflima doclrina: fuae veftigia in- uenirenc. Ipfiiam pridem pueri, ex crafia errorum vcftrorura &tenebrarum abominacione , veriflimum deprehenderunt, quod de peftilentias cathedra cecinic Icalus vates, Madrede errorij Fetraxcha. fic tempio dc herefia, £t ita tamen te depuduit,vt nunquam a tra- rnite Apoftolicarprasdicationisaberrafle eam affirmes. Noa fa.tisprudenter facis,Hamikoni,qui tam dofio feculo,vetcriil- ja impudencium monachorum panhefia,in prxdicanda impu- ik cloac^ puritatc vtaris. Aliaiam tempora funt ; cruditior no^
ftris
DRTHODOXA RESPONSlO. 83
fkn&tas. Sedquamam, magncdo&or , h#c argumentiacolu-
rhia videtur? Non errauit fcdcs Romana j ergo Papa Ecclcfi* caput.
AddialetticorumiterumfcholastereiTiitco. Cumque reche rationis & doftae antiquitatis pondcre contundatur , & fcrip- turarum ancipiti gladioamputetur monftrofum illud caput, indjflblubiliargumentationum nexu concludo,nullam vni- tatis Eeclefiae partem ab ijs violati , qui aChrifto Domino v- Apoca!. ij. nicc pendentes, nefandam ilftm beftiam exccratur, qua? faici- natos terrae incolas a vcro capite abducit.
Ad fccundam fancliratis proprictatcm in noftris hominibus examirandam FoL Jfw cum Hamiltonio procedo: ;n qua non exfernts tcfiimonijs , fcd cx noftra ipforu confeifionc agctj cjuod & liofUtnx conftantiam , inqutc, & vitx purttatem rc(- puamui.
Mentiris impudenter fcelerateimpoftor. Neutrum refpui- mus; quinad vtrunque potius quotidie afpiramus,&contra omnei tenebrarum poteltates ita, Dei gratia,pergimus,nu- quam vt certalTe poeniteat. De n.iniftrorum confenlu , & do- fkvinx firmitate iupra a nobis diftum. Verbum Domini cftjquod ^frematlicetSatanaSj&quiSatanse regnum tuetuc Antichriftus , cum tota fatellitum i uorum & alTentatorum co- horte, «ternum manere oportet. Nos quidem quis viraj tan- demfinisexpe&et, incertum: nec tnukum certc laboramus, ferro,an flammis, in patria,an alibi, conftantia; nobis coronam iuftiifimus nofter agonothetes imponat. Sed do&rina noftra, imo C H R 1 s T 1 ipfius perire nequit. Fundata eft enim fupec petram , quamabaedificantibus reprobatam ,incapite anguli archite&us collocauit. Inuidaigirurperpetuo ftabit: quan- «juam, vt fupra dixi, fan&am ideo JEccJeuam dici non putem.
Advitaepuritatem , quxpropriahuiusiocieft , accedamus. Si vitam, inquis,& morei fpeftcs , vel ipfis miniftns palam fatennbus , nulla i» Vllo ordine intcgritas ccrnitur. Non eft fan&a Ecclcfu Scoticana. Hic om- nes mentiendi ,fingendi& maledicendihabenasHamiltom- usfibilaxat; &foecundi peftorisopesabunde promit,nullum D »onconuicijgenus,eganeisvndiqueconquiutum, nunc in ^TtZ^ Ecclefiam D fi i; nunc m fidiffimos Ecclefia^ paftores ,& vi- ros maxime infignes eru&ans,& ex frontis duntia fidem le<3o- rifaciens,vt quod impudenter Icribit,verefcribere iudicetur. Poflem & ego tuis te, & fuis Romanam fynagogam colonbus depingere,&dicerequicquidvel hifceocuhs (celeris vidi, vcl a locupletiflimis expofitum teftibus accepi. Poflem &te, rabula?imitari, & eademquatu licentia,imo furorepotius & amentia, fi vera deeflent,congerere falfa:vt & me loqui,& alios guduepuderet. Sednolocontu infanientem infanire: noloJ
L. ij.
84 AD HAMILTON. APOSTAT.
modjfttacChriftianxobliuifci^&cumpetulantiininumfycoi phantam vlcifcor,ea fcriptis madare, quas fempiterna obliuio* ne fepulta,quam litterarum monumentis dtuulgata prasftarec. Temperaboigitur mihi, & vim tantumargumentiexpendanx,
Jatentur» inquit, miniftri nullam cfTc m rllo ordinc integritatem. Fatentur
fane: &quantufieri poteft , vocecontendunt,vt idipfuomner intelliganc. In luxum, fraudes, infatiabilem habendi cupidi- tatem, libidincm, egenorum concemptum, veneficia, & omne vitiorumgenusgrauiffimeinuehuntur. Noneftergo,inquit, fana* ccclcfia Scoticana. Idcm in corruptiffimos fuorum temporunv mores cxclamarunt Prophetae & patrcs ante nos , omnes: Nu- quam ergofan&afuit ecclefia Dei. Quisnon videtquam in- cpte ifta confequantur? Quin contra potius fanctam ob id & Deo dile&am Ecclcfiam noftram aflerimus , quod qui fceler* taxent,& horrenda Dei iudiciacum vcra pietate inculcentv fidos habeac Euangelij miniftros ; quorum indefeffis laboribus. conie&um in hominum animos verbi Dei fcmen , altas ali^ cubi & folidas radices agat necefle eft, & in multis licec fuffo- cetur, in quibufdam tamen cum foenerefru&um reddat* Vi* vnquam ita cultus ager Domini fuic > yc non verum illud Poetae.
5lnfoelixlolium& fteriles dominanturaucn*.
Non repetam hocloco, q ux do&e olim & copiofe aduetfu*
fcmpcr tm- Anabaptiftas difputauit cximius Dei fcruus IoannesCal-
probi in£c- uinus. Hoc tantum: agro benc confito fimilis eft Ecclefiat
dcfia fuertit C H R i s t i , quem inimicuscontinuo Zizanijs inficit , noa
prius euellendis , quam irrvltimi iudicij arcam coHe&a fueric
D o M i N i raeffis. Area ctiam cft , in qua fub palea triticum
delitefcit. Merito igitur perditam hominum vitam infe&an-^
in pfafm.g8.' tur »«"^5 vt <3ui probe norint,vnico debere Euangelij venti-
initio in pfa. labro confufum hunc cumulum expurgari.
a^.cnarrati. Quod infimae plebi tam fuperbc infultas, Hamikoni, longe
J* l,m **• praeter officium facis. Decebat enim ab homine plebeio, plebc
non male meritam defendi. Verum illuftri, fcilicec,cognomi*
ne intumefcit terrae filius , originis fuas oblitus. Sed quodnam
M. J7. cfttamodiofum vilis plebeculaefacinus. Qua$ prius , inquis , ca-
perefolita fuit,eafdem riris principibus dare legcs non dubitauit: de bonis no- bilium infimus quifque itatueUat; de capitc fentcntiam dicebatj regno profliga-.
bat. &c. O putidam & effronti mfolentia praeditum fycophan- tam. PlcbsScoticanalegesnobilibusdi&at? Imo contra no- runtomnes,maiore plebis obferuantia nobiles noftros coli, quam in regno dcberc principes monarchs arbitrcncur. Bona
tonua
ORTHODOXA RESPONSIO. Sf
torum diripit? Vtinam non alteram in partem grauiter quotU «iie peccaretur. Sed non libet publice nobilitatis noftrae deli&a traducere , vt impuri canis latratus compefcam.
A plebe ad iuucntutis moderatores tranfilit; & rabido dente tum virum mordere , fuppreflb nomine , conatur ; cuius exi- GE0RGrvJ tniam pietatem , eruditionem, prudentiam, ab aequalibus tan- bvcha^ toperelaudatam,quandiumundi haecmachinaconfiftet,grata NAN vs. pofteritas prsdicabit. Inordinatx deinde confufionis imagi-
liem nobis proponit. Finge.inquit.qux fequunturteconfpicari. Veris °'S**
conuitijs deftitutus ,adconfi&a tcmere probra confugit , & inuerfum naturae ordinem metamorphicos depingit : quale ab Italo quodam pi&ore,adcaptandum populi rifum,fubinuer£i mundi titulo,in tabella memini defcnptum. pa«r, inquit, fihot
reucrctur: filiuspatrem afpernatur: i difcipulis (ibi metuit praeceptor : difcipuli rnagiftris infultant. Minorcx fenioribui, & mancipia dominis aduerfantunnoa
cft ergo fancUEccIefia Scoticana. Declamas belle , & belle , domino do&or, argutarisrfedcumdicendi fimul &diflerendilaudera puerihter affe&as, nec vehemens orator es,nec difputator fub- tili*. Fateor equidem non eam vulgp parentibus liberos; prae* ceptoribus difcipulos; Dominis feruos,quam par eft, reueren- tiam exhibere : ied non folahuic malo obnoxia eft natio auc setas noftra. Latius enim ab ipfo mundi primordio ferpfic;nec vlla vnquam tam fan&a gens aut domus fuit,quae non ingeni- tam banc corruptae naturas rebellionem aliquando fit experta. Inepce igitur patriq tu#,& improbe,Hamiltoni,obie&as,quod ita nobis eum alijscommuneeft, nihilo vt deterior noftra fit, «juamaliorumconditio. Vtcunque fuerit , fidos fibi D4E v f veritatis praecones iaScotiaexcitauit,ad nullum qui conniuc- ant fcelens genusrquam quidem zeli & pietatis laudem,ne fce- leratiflimus ifte,& omnium mendaciflimusapQftata detrahere illis,Clim maxime Clipit,poteft. Grauitcr, inquit,iftainfc&antur,Scirt ©mnera impuritatis fpeciem inuchuncurminiftri. Hoc C.um impudentif—
fimus oblatrator inficiari nequeat ; non tam nobis , quam ipfe
fibi contrarius, Maximam confufionis caufana a miniftris profluercait-.qui ^ccUm ?uj^
ad ifta etdem vitiaclaflkum al>js dederunt. Pugnantia plane loqueris, wrliu"*1"^
impoftor. Si ad vitia populum accendunt,falfum ett quod nu-
per dixeras, impuritatem illos omnem infedari. Sin hoccoa^-
tra verum ; nullumcertead icelera claflicum canunt.
- Imo.inquit^dogmailludfpargcrcinyulgus ccepcrunt , armatam e(Te plebi *«xterara a Domino . pubhcorum monumentorum pafllm dekndurum ius Sc fotcftatem fibidatam : bonorum infuper EcclefJamcorumpoOe/Iionem lceiti* mzm , non ad Dominos.fed ad ipfum fpeftare populum.
{^mhic muufteri^ doftrinam in vulgus fparferife
L. iij.
£* AD HAMILTON, APOSTAT,
haud equidem fcio: fed hoc coram Deo & angelis fuis fan#J & religiofe affirmo,mc , qui profligati ex Scotia papifmi inui«* tusfpe£fcator fui; quiomnium fereconcionibus, rodilcendi, ied carpendi ftudio interfui;qui caeco papifmi amore,& impla- cabili veras religionis odio fponte mea exulaui ; nullum vnqu^ huiufmodi dogma apud populares noftros audiuifle. Noa tumultuantispopuh arbitno, fed maturoeorumconfiliojquot religionis & hbercatis vindices confticuic D e v s, fine iangui- ne& feuitia,reftitutus eft legitimus Dei culcus. Cuiu* reicum oculatusmecum teftisfueris^fycophanta^execrabiliseli & defperata unpietas tua , qui blafphemo ore , bonum quod - • nofti,malum audeaspronunciare.
0 ' '** At oranc quod facris dicatum eflVt vfibus, direpiura eft ; xJes facr* cxuftx.
altaria euerfa, caliccs conflari, vcftiraenta facra 6c ipfum uenicjue corpu s Dcmi« mtfammhabfumptum. Hifunt,inquit, Euangehj fru&us»
'Suntcerte Hamiltoni; neque horum nos fru&tmm vnquam pudebit. Nihilenimnon re&e,pie ,&magno domus Dei ^elo fa&um. . Execrandis,non facris vfibus confecrata mcen- derunt;omni fctlerum contagioneinfe&a monachorum lu- ftra dii uerunt ; altaria ad abominandam idolomaniam ere£U cuerterum;calices,noua&deformiforma, adCcenaedomini- casprofanationemdetomatos conflarunc, fcenicas miiTarioru veftes,&cruftaceum illud numen pixideinclufum , in ignem, vt lex etiam vcftra iubet,coniecerunt. Habes hic confitentes reos %quod nemo alioqui affirmanti tibi credidiflet» Nam quod lcquiiur mendaciurn omnem tibi fidem > apud «equos le&orcs, imperpetuum ademit. sacramnospaginamaboleuifle. Deus mc- liora. Norunt omnes horhines , vtra pars facra quotidie bi- tliaincendat: Norunt quibuscapitale fuit, nouum aut vetus teftamentum in manibus habere. Noruntaquibus h«c vo*
profecfra fit Agraphis rnclii s & traditiombu», quam fcripta Dci lcge
Papanorum Ecclefiam gubernari. Norunt cuiufnam llla blafphemia fic. Qu*
in facras lit- fcripta in nouo fccdcre funt , temete Apoftolis excidifle. Scurrarum hlC,
c«asodiurn. & irnpiorum monachorum dida relinquo ,optantium , vt vel
nunquamnatusfuiflTet,velinimicus femper pcrftitiffet Pau-
lus. Ha?c cum mundus intelligat , nihii vereor ne credulum
aliqueminueniatcalumniatua. Demonachorumganeis,ai-
tanbus, calicibus,veftimentis, panaceo idolo,fa6turn confite-
mur,&n4fipicavobisinftituta, &rede vfurpata oftendcris,
berie fa&umpcrpetuodicemus. Sednecvfumvosaut inftitu-
tionetn ex facris litteris defendere poteftis , nec nos, nifi fecut
illinc edodi , praxlari facinons poenitentiaduci. Fruftra Jgi-
mr toties repeus , & ad naufeam vfque lc&oru , calices , vata,
- - * vcftesj
ORTHODOXA RESPONSIO. 87
reftes , rcliquias , Domini corpus , flammas , profanas manus. &c. inculcas. Nihil nos clamores ifti & crepicus mo- uenc , qui ex D e 1 oraculis , non ex vanis& pr&iudicatis hominum opinionibusin D E 1 cultudependemus. Ani- I maduertit hoc tandem perditus fycophanta, & facra profanis , mifcens, areligionead ciuilem tranfic politiam. .
Lcge$,inc]uit, omacsfuftulcruntdiccntcsjnuilamlcgcm racameflcdcberCjqux ° ' &on ez pagtna facra deiumeretur.
Made. Quifemel verecundije fines tranfierit , eum ber.e, inquitille, &nauiter impudentem efle oporcet. Sed nori fatis erat tcmere conuicium efTutire : nomcn decuit alicuius noftrumproferre,quiita fenfericaut fcripferit, quiin publica concionc , auc priuaco colloquio ifta affirmarit. Tui eft hoc, fycophanta, cerebellicommencum,necaliumlaudare au&o- rem potes. Nos de externaj policis legibus,quam rede & pie De ks.1^- fentumus, exeditisdo£liiTimorum hominumlibris manife- ftiuseft orbi teftatum,quarrtvtcuiufquam nebuloniscalum- niapericlitarifamanoftraqueat. Sunt, inquit ille, quire- Caluin.inft*. ^ftecompofitamefleremp.negentjquasnegledis Mofas poli- »*>• 4. capt* ^ticis , communibus gentium legibus regitur. Qua2 fententia l0* **• '* ^quam periculofa fit & turbulenta viderint alij , mihi falfam, „efle & ftolidarn demonftrafle fatis eric* Et Paulo poft. Liber- „tas certe fingulis gentibus reli&a eft, condendi quas fibi con- ,>duccre prouiderinc leges: quas tamen ad perpetua illam cha~ „ritatis.regulam exigantur,vt forma quidem varient,rationera whabeant eandem. Hasc ille,& alia multa q use breuitatis cau- fa omitto» Eandem & nos fencenciam, v^Dei verbo co- fonam, amplexamur , Scdebicam magiftratui obferuantiara fcdulo praeftamus ,quamintolcrandofaftu,&impia ambici- oneyidolum illudveftrumjcurarebellifacrificorum&mona-n «, ff chorum turba* obftinate negat. Verumquideraeft, in fidei o?diL crg* decretis, & Ecclefiaftica: difciplin^ forma, nihil nos^nifi ex magiflratut vcrbo D e 1 petitum, recipere. Sednihil hocad ciuilesle- rebclIis coa* ges:nec omnia proptereaiuris , pudoris., officij repagula per^ tuxxucU4 fringimus,fedqua:Cajfarisfunt Ca2faridamus,&quse De i Deo* Suam Chrifto au&oritatemin Ecclefia aflerimus, v- ttius vt vox afidelibusaudiatur , qui vnicuseft fpiritalis ma- gifter, & legiflator a patre miflus. Huius tantum plapita in rn Eccle/T* Ecclefiafticarurn rerum adminiftratione valere volurnus: Si adminidia- feuaminanimashominumcarnificinam exercere eos dici- tione vnu*- mus,quivllis praeterea decretisChriftianorum confcientiasdundur1*" aftnngunt. Hmc meritoantiquatse funt & explofo pontifi- fuaxveftrornm impi« leges, quibus contra D £ 1 ycrbui%
L. iiij.
&S AD HAMILTON, APOSTAT* _ . non modo fimplicem miferepopuIumillaqucant,fed&priri*
lcScurab. cip*kus quoque ipfis creptam , in triceps liiud monftrum traf* rog*u.> feruntomnem iurifdi&ionis poteftatem.
Nec idcirco tamen,vt tu fine fronte mentiris , officijs fuis Sc facultatibusecclefiafticosvirosexuerunt, fedhac lege redditua illis fuos permiferunt, vt cum ipfi officio fungi neicirent , ahj# quipopulum inftrucrent,fumptibuseorum tenuiteralerentur. Namcum in trespartes diuifaeflent Ecclefiafticorum bona,vhc acne vixquidem, minima harumparticulaverbi D £ i mini- ftris ceflit: Duas muti illi canes>& vcntres pigri deuorarunr,& multisadhucinlocisindigneconfumunt. ln exilium,carceres, crucemnemoeorumeft , nifidete&olajfae maieftatis crimine adaftus# ln quopublicis regni tabulis, non mihi credi po- ftulo. rOI.aO.pa.!, Qu0(j jn£Je, ais>pCr Ecclefiafticorum vlrorum fic a fedibujfuii difiurbatorarn colla., ijdem Mimftri gradu fa&o in fofium regium clam & occuliepcrcranfifTfj
Non iatis equidem aflequor quid vclis : nifi tot forte in Scotia Rcges efie dicas, quot miniftros: Aut,quia hoc incredibile , v- num cx hoc ordine, pulfo Regni ha?rede,in folium regale eue- flum, Sedresipfa, fumma erganos Dei opt. max.miferi- cordia,nonminus impudentemtefycophantam,quam nefa- rium apoftatam, apud omnes homines clamat. Ncmo enim I A COBVS mortalium ferc nefcit,eum hodic Regni noftri fceptra tenerc, scot^o* qui nunquaminterrupta «iaiorumferie,aFergufio caprimo XVM R£X. per manustraditaacccpit,&diuin#indolisingemjqucn6 fpc modo,fed inauditaadeovirtute, remotiflimasetiamgentesin fuiadmirationem rapit, felicem vt omnes vno ore populum praedicent,eiufmodiquipuerum na&usfitRegem, dignum cui non vnius tantum inlula: imperium, fed vniuerfi orbis gu- bernacula committantur. Hunc quam humili obfequio mi- niftri colant,& abalijscolcndu fubditisdoccant,templaquo- tidie noftra & fuggefta loquuntur : Ncmini vt amplius dubiu cfle poffit , fceleratum hunc apoftatam , quicquid in buccam conuitij inciderit , fine omni pudore&verecundiaeffutire.
Mox cJafHcum , inquit , dant quo populum firaul 6c Rcgoi procerci ad mo« tiendumvnum,alterum vero iurrogandum magiftratum cxcitarent. Non miniftrorum inftigationc , blaterator, qui , D o M i N i fui exemplo , terrenarum femper poiTeflionum & dominiorum iudicia rcnuerunt, qui iufto principi parerc,non folio principc deturbare didicerunt , fed omnium ordinum decreto fuffe&ui cft regius filius , regnique haeres in matris locum. Nemo hac dcrc, miniftrorum fententiam rogauit. Lcgcsfuas habent,cx quarum pr^fcnpto^nulla mimftroium fuggeftionc,fa&um
cftt
ORTHODOXA RESPONSIO. 89
*ft,quo<i reip. commodum & falutare iudicabant. Nonia -imnirtrosergo,fed in omncs rcgniordines, atque in ipfaadeo regia maieftatc maledi&a tua vomis, quod in repub.beneco- ftituta non lmpune ferres.
Cumcam tetraigiturverborumcolluuie seftuet impius a- poftata> vtne principi fuo aut patrias parcat ; nil mirum ii abalijsxjuantumuis pietate& do&rina claris,prodigiofalin- gus petulantia nequeat abftinere. * °Puli . in(!uic ■ cledionc , non tucccflionis iurc principem dari volebant. Nihll mendaCiUS , lm^
pudentius , malitiofiusabipfo mendaciorum patre confingi potuit: Hic tamen , qua eft fronte , diffimulan a nobis poife
.negat: Quiaprimorum,inquir,inScotiaJegiflatorum. (G E O K G I I p^^?.1^* BVCHANANI&IOANNIS KNOXIl) Scriptis con - N A N y $*
iiiditencmur. Vtrunqueimprobum & vanum. Nam necle-
ges ifti vllas nobis tulerunt; vt qui folis, fccundum Devw, J^oxiv^
principis noftri legibus obediamus , alteriusdomini impa-
tientes : &magna licetvtrunque obferuantia noftrates per-
„fequantur, Nullius tamen addi&i fumusiurare in verba
„magiftri. Solis enim, cum Auguftino, fcripturarum libris,eu ^"^?"/"
„deferre honorem didicimus,nullum vt eorum au&orem fcrU
>5bendo aliquid erraffe firmiflimc credamus* Alios ita legi-
„mus,vt quantalibet fan&itate dodrinaque polleant,non ldeo
^verumputemusjquodipfi itafenferunt ; fed quod nobis vcl
„per canonicos au&ores, vel probabili ratione,quod a vero n6
„abhorreat , perfuadere potuerunt. Quod non eo a me di-
&um volo,quafi quicquam in eorum fcriptis effe putem a re-
&3i ratione alienum; aut voculam ex ijs vllam apoftata nofter
protulerit^quae velprobabilem eligendiregiscalumniam red-
<lat:fed vt vanitatem fycophantaeomnesperfpiciant,qui ho-
minum nos fcriptis aftringi, aut verbis cuiufquam teneri opi-
nctur. Alioqui, vt ex initituto eos quseftionem hanc tra&af-
feconcedam, quodnamminiftrorumeritautCaluinicrimcn?
-Quafinon mukisantcnatum Caluinum feculis, invtranq;
partem fit, de optima reip. forma , difputatum. Viuit ad-
huc,& vtinam diu viuat,orbis terrarum, non Scotice tantum
decus Georgivs Bvchananvs; quem inepte fa-
cerem, fi a rabidi canis latratu defendere conarer , extra om-
ncmingenij aleamomniumiudicioconftitutum. Qjuodde
abiurata ab eo haerefi adfcribis, impudentiflimum eft menda- ro1, €l*
cium, Hamiltoni. Duplici quidemdecaufain vene religio- Francifcanut
nisfufpicionem inLufitania venit ; tum quod Seraphici or- Buchanani.
dinis myfteriainFrancifcano fuo apertius reuelaffet: tum
M.
9o AD HAMILTON. APOSTAT.
quod in priuato colloquio dilcipulis quibufdamdixiiTetjvide-
Auguftinldc n fibi Auguftinum tranfubftantiationis figmento non pror-
iuchanftia fus fauere, in carcerem coniectus caufam capitis perorauit.
Francifcanum fe regis fui iuiTufcripfifTe ; nec quicquam in co>
eflequod vllum fidei Chriftianaedogma conuellat. Verfus
quofdam memoriterpronunciare iuflus (nam nemo ibi Ubei-
lum habebat) memonae ia&urarn caufitus eft. De tranfub-
ftantiatione refpondit; non aliafequam Auguftini verba re-
ckafle,ex Cap. 16. lib. 3. dedo&rinaChriftiana. Quaeficha-
,,bent. Sipraeceptiualocutio eft , aut flagitiumaut facinus
Augufhnus. ^vetans, aut vtilitatem aut beneficentiam iubens, non eft figu-
„ra:a: Si autem fhgitium aut facinus videtur iubere jaut vtili-
,,tatem aut beneficentram vetare,figurata eft,Nifi manducaue-
Ioan. 6. ^ritis, inquit , carnem filij hominis & fanguinem biberitis, n5
5>habebitis vitamin vobis: facinus velflagitium videturiube-
„re. Figuraeftergo^prascipienspaflioni Domin 1 efle cS-
3>municandum,& fuauiter atque vtrliter recondendum in me-
„moria, quodpronobiscaroeiuscrucifixa& vulncrata fit.
Haec,inquit,fi haerefim fapiunt, prius Augultmum damnare;.
quod vt feceritis, haud aequum tamen erit, vtego alienae cul—
pa: poenas luam. Ergo curn ncc ratione , nec teftimonio cu*
iufquam conuinci poflet , iudicum calculis abfolutus in Gal»
liam redijt^tanto bonarum litterarum damno,vt ipfemet po-
ftea Lufitanias Rex amantiffimis eum fcriptis reuocarit. Se&
fruftra. Summo enim De 1 beneficioexcrudeliflimis in— 1
quifitorum manibusliberatus,in difcrimen fciterumconij-
cere noluit: cum m Gallia prsefertim , omnium qu# fub fore
funt regiohum humanitate, optimarum artium ftudijs &t
dodorumnumero pnma,opima:illi,& admodum honorifica?
conditiones deferrentur. Sed Bvchananvm fingula-
ris animi candor , et inomni genere perfpe&a virtus fatis pet
fe defendet.
Knoxium, infinitis pro Chri sti gloria laboribus ftre- IOANNES nue &indefeflbanimo defun&um , & fuauiterin Domino XNO v . mortuum audacius mordet : omnem emedio magiftratnm fuftulifle eum conqueritur Epifcopus orcodoxus.
£ol*f J»pa»r« 0"°^ neno,inquit, meliusquam cu ipfe teftdri poteft.qui in folemni il!oc5- feflu , in cjii'-> illum falfi conuincebas , hanc ab eo prolaiam proteftationc" au« diuifti: quadei feruos rjulh vniuetfitati vel recrori, noR Epifcopo, non Archi- epjfcopo, non principi, non pontifici, non denique concibo fubie&os efie pa*
lam affirmauit. Duplex , fi huic credimus, Knoxij facinus erit:: tum quod ab Hamiltonio falfi conui&us fit ; tum quod nuUi fc magiftracui aut mdicifubie&um affirmaric. Atrox vtrun-
ORTHODOXA RESPONSIO. $>i
*mie crimen. Scd vnde lcftori fuo fidem Hamiltonius facic? 5cipfum,fcilicec, nobis intcftabilisapoftata,adfuam ipfius ca- Jumniam comprobandam teftem producit; cuius in aliena cau fateftimoniumncmo mortalium idoneumexiftimarit,ita in D E V m & homines perfidiofe fe gcflic. At in notarij a&a relacam hanc protcftationem audiuit. Nihil hunc hominem yudec,omnibusetiamconfcijspalammentiri. Legiego reige- itae commentarium. Nihil in eo fimile. Poftquam feliciffimis aufpicijs regnigubernaculaaccepic Iacobvs S ext v s, i a cobvs puer adomnia praeclara & illuftria natus , grauiflimum exar- s ex T V s. iity &patri«e plebique noftrae funeftum ciuile bcllum; quod procerum parsaliquafpreco inauguraciregis imperio,abroga- tam Reginae auctoricacem fequerentur. Huius faftionis prin- cipesHamilconijexfticerunc. Frequens&cruenraconflidtacio ingenccsfeip. clades acculic,& acerbiflimum bonis omnibus dolorem; Knoxio vero imprimis. Quod in fuggeftu cum dif- fimulare npn pcflec,non leuiter fubinde Hamiltonios pia vocis libertateperftringebac. Hic veroqui debitam Deo &Regipie- tatem violarac,vc in genciles fuos pius viderecur , ne probra e- orum inuicusaudirec,domi latere ,&publicis fidelium conci- onibus rarius incerefle coepic. Difplicuic mulcis contemptus. l)iem dicunt: accufant. Refpondec,ideo fe minus frequencem concionanti Knoxio auditorem efle,quod facris profana,eaque minus vera mifcerec: quodcoram Re&ore fperarec, & acade- jniaperfpicuum fefadurum. Concra Knoxius ; nihilfe vn- quamproconcioneelocutum,cuius non optimam poflec ex verbo D e i racionem afferrejfed nolle tamenacademia* & Reftoris arbicriodifceptari,quaenifi publicis omnium mini- ftrorum comitijsftatui non deberenc. Sciebac enim non pau- cos ibi efle aduerfae fa&ionis ftudiofos; & quofdam infuper col legiorum pr<efecl:os immerito fibi infenfos, quod fordidos eo- rumquaeftusliberiusnotaflec. Hactenus fidelicer ex cabulis ^JUt^ publicis; qux vc nullae fupereflenc,facile vanitatem tuam con- T uincerec IlluftriflimiComitis Lennoxij au&oritas, qui cum Ioanne Winramo & mulcis praeterea viris grauibus , impu- dentiae cuae&proceruicatis fpectatoreo die fuic. Vides hic, pie ledor, quantum fit conuicianti Hamil tonio fidei habendu. £iufdem plane generis funt,qu£cunque de Knoxij vita & mor te confinxit,vc cx vera narracione huicoperi fubie&a omnibuf conftabic. Interim craflam hominis nequitiam perpende. NegauicKnoxius aequum efleIf>jvc fa&iofi quidam academi* inagiftellidicendataccndaque concionacoribus di&arenc.
M,ij.
LEN NOX- IVS.
92 AD HAMILTON. APOSTAT.
Quid tU ad h#e, Hamiltoni. Omncm crgo magifrratii c mcdio tol!&
Imo magiftratusfuiobferuantior nemofuit, quodte& tui (i~
miles vehementer vrebat. Sed non hoc corrupti ludicij homi*
nibus permifit, vt quicquam fibi iuris aiTumerent in Chrifti
miniftros: nunquam cedendum ratus, vt omnes mundi princi-
pes,re&ores,academi£ & pontifices aduerfus veritatem confpi*
rarent. Quis veftrum non eadem in firaili caufa inrerceffione
vteretur? Fallor; cumplurimos ipfe norim, qui omnei pietatis
contemptum & D E i contumeliam fufque deque ferant,
ventri modo & gul# abundc fit prouifum : quibus fabula tan -
tum religio eft, &Christvs( quod fine fummo horrore
ittcrnum E- nunquam memini ) planus: ex quorum officina prodijt atheus
uangeiium i|He de tribus impoftoribus libellus , &asternum illud Euange-
^catuhannaiium » a(* abolendam Christi doftrinam excufum , &
xxjj. publice vtexponereturpropofitum,quodad C h r i st i E*
uangelium comparatu tanto plus bonitatis , perfe&ionis, dig-
nitatis habere praedicabant , quantumfbladlunamcompara-
Vidc Guliei. tus, aut ad nucleum tefta : Qui Ch ristvm non verurti
dc s.amorce(j*e £) E v m, & Euangelium eius non verum Euangeliu de-
noU,p^oraceDant : Qyjbusadhucin delicijs Machiauelluseft, &fordee
tempor.cap. Paulus» Nobis pluris veritas eft, quibus millies mori fatius,
8.Matth. quamin Domini caufaprseuaricari. Scimus omnemani-
ii$V.Cn An mam poteftatibusfupereminentibusfubiedam efle: fedficta*
men hominibus parendum,vt Deo imprimis obfequamur. Irv
hacmoderationequi quicquam reprehendit , impiaille homi-*
num afientationeomnemorHciorum ordinemperuertit.
Qu^edeprasreptis decimis, excu(Topapifmiiugo,& vana^vt fpero, eiufdem nobis inuehendi fpe malitiofe & inepte garris, indigna duxi refponfione. Mira enim de lente baccharis, feci nihil ad Bacchum.
De miniftrorum luxu,libidine, auaritia, ambitione, & infe- liciquorundam interitu blaterando, tuorum mores & exitumv vtpofteaapparebit, depingis. Rancida hasc, fcelerate,calumr nia eft , perpetuo vitae noftra? curfu & aeq uabili tenore refuta- ta. Impuritatis certe & libidinis fufpicione miniftri noftri ca- rent,nifiveneris mancipiavobis fint, qui honorabile coniugiii impuro caelebatui praetulerunt: qui Domini fui praecepto obedire, quam facnficulos veftros imitari, & cum vnica atquo legitimaconfortethori, quamalienis vxoribus>catamithis,& brutis animantibus confuetudinem habere maluerunt. Luxus Bauid Tcr- nobis& nouarum cupediarum au&orem inducis Dauidenv ^ufoaim. p ergufonium clegantis ingenij & magn# pietatis virum, quem
faai
ORTHODOXA RESPONSrO. 9f
feni contra omnes moderatie & fbbrias vita» exemplum tibi &
fymmyftlS tuis Opponunt. Hic , in^uis , ad macerandas carnes bubulas pipcrcvtiturprofalc: Eo temaledicendi rabies perduxit,vt nec quid ipfe dixeris,nec quid alteri verba tua relegenriin mentem vehirepotueritcogitaris. Quenquam ne tu hominem adeoin^ fulfum efTe arbitraris, vt ifta credat? Exiguocontentus ftipen- dio Fergufonius viuit , & numerofam eo familiamita alit , vc cgenis quoque &hofpitibus quod benigne largiatur, non pa- rum fupcrfit. Vndenamergo illi, amabote, tantum piperis ad carnes quotanis macerandas , quantum fexcentis apud nos aureisnummis nemo vnquacompararit ? Furentishoc infa- niaeconuicium eft , neminiprorfuscredibile, qui vel micam vnam falis in animo habet. Pontificum ifta* & Cardinalium veftrorumdelitiasfunt,quastenuitas noftraferre non poteft; quibus abinopia magisfit ,quam aluxu metuendum. Am- bitionis&auaritiasmaiedi&oimpudentereos oneras, quipri- mam hanc & potiffimam apoftafiae tu<e occafionem fuifle no- runt,quod confequendae Mariani Collegij praefe&urae, ad qua improbo nifu contra academiae leges aipirabas , fpem omnem tibiereptamvideresrqui famam te&animam quoque ipfam fbrdido 200. lib. Turonen. preciolo vendidifle fciunt. Cu- iufmodiambitionis&auaritiaeexemplum, nevllum in Scotia aliuddefleamus,obnixeeum precor, qui mifericordia hucufq; fua omncm a nobisimmoderatascupiditatiscriminationem. auertit.
fEximium illum,eximium,inquam illum (vtilia tibi a*-iGANNis poftata difrumpantur) Dei feruum Ioannem Knoxium, KN0XIV** auguftioris confilij teftimonio, quaminficiationemeaj acon— fi&is narrationis tU£criminationib9& malediftis purgarima- lo* Hoc pietatis officium;.hoc integerrime a£tx vit# praemi- um,egregio fuoin ChristoIesv praceptori libenter omncs perfoluunt* Hanc grati animi fignificationem mor- tuo omnes debenr, quem eundem viuedi &de oranibus bcne- merendifinem feciflecognouerunt. Illequidemexhaufti, in C h r 1 st 1 militia^corporisvinculisfolutuseft^&adbeatam melioris vitae quietem tranflatus ; vbi iucundiffimo laborum fru&u potitus, cumChriftotriumphat. Sedcaue tamcn de- fun£toinfultes,fycophanta. Totenimpoft fe fam* fu# vin- dicesreliquit,quotexfocdocrrorumbarathro detraftos , ad wtir^o* Euaugelij puntatefideliterpraedicandoperduxit. Willochum c H y s/ infigni do&rina,virtute,prudentia virum,ab omni necroman- ttasiufpitionc longifljrnc abefle Ytraque Britannis Regio ao-
M. iij,
94 AV HAMILTON, APO-STAT.
kulo.^ Kellochumipfemetaccufandodefendis; qvtm (ub -vlm CHVJ, nnem claram admifli fceleris confcflionem edidifie teftaris, Atque hoc vno exemplo doces, quantum a magicis artibus ab- Jiorreat gens noftra;qua2refipifcentemlicet, & vkro graiutfttS impietatis fuaeconfitentemextremo fupplicioaftecit. Sedvn- de toties tibi in ore immundi fpiritus , veneficia, fortilegia, portenta? Ex tuis nimirum,& tuorum moribusnos metiris. Cum ijs enim, impuriflime tranffuga, viuis, qui immundoru m fpirituum aflBatuconci?ati,ad ipfum.puritatis nomen amerires furunt; qui,vt petiueferro belluse,in piorum perniciem ruut; qui magicis incantationibus non lunam& fydera ,fed ipfurn D E i filium impijsmanibuscontre&andum,&crudeliterde- uorand-um coelo fe deducere gloriantur.-quorum aduheria,ftu- pra, incefta , portentofeque & nefandas libidinis fpurcities ac foetoraeremipfuminfecit, Sed adhuc nealiud veneni reftat,
Fol.^.pa.l. quodin virosbonoserudes? Imo, inquis, SpenfeusCuprcnfisvfurat;o« nispriuatu$efl:ColcfnsLconarclinutC)mnein pietatem moriens abnegauit. Io* annes CarnisledorfdinburgeBilsdamnationis fua? fententiam viuuspronun- ciauit; cuiusfbckisin minfterio lmpiasroanustotoinfpe&antcpopulo ipfe Cibi intulit. Hariottuj & Spittcllus in niftu oculi percufli funt, cVc.
fPENSEVS. Omnia,le&or,peruerfifiimeconfi<Sa. Spenfeustotodieie- iunus, cum ad vefperam vfque concionando^ publici a pcpulo ieiunij fru&us,magna animi & vocis contentione flagitat , ad^ mirabiliqueardorelegis Du minasfulminat in obftinatos, in febrim incidit ; qua paucis poft diebus extin&us , trifte om-
COLI SVS. nibusdefiderium (uireiiquit. Colefuspraeterfingularepietatis ftudium,magnis& ingenij & corporis dotibus ornatus,in ipfo aetatis flore acutiflima febri corripitur, & aeftuantis morbi vip- lentia aliquandiu,vt fieri fbletsdeiirans^ in firmo adhuc corpo- re vehementercontralu&ante natura, & immaturae mortis impetus,quoad fieri potuit, propulfante; pretiofam in Domi-
CARNISVS niconfpeduanimamexhalat. Abnegataepietatis calumniam tota ciuitas Andreana refellit. De Carnifo viro probo & pio, quam impudenter mentiaris,fciunt omnes,qui officio eum fuo Edinburgi adhuc fungentem fedulo & alacriter vident. Con- tigit illi,quod optimis quibufque folet, vtcum in peccata tan- tum fua& humanae naturse fceditatem defixos mentis ocu-. loshaberet, bafitare nonnihil caeperit ,& minuscertofibi ve- xiiam polliceri , quam quibusomninoperfuafumefle debeat, ©mniumdelidorumfordesfanguinefuo Christvm ab- luifle. Sed nunquameo diflE denti# proJapfus eft,vllam vc damnationis fententiam pronunciaret. Quincontraftatim, luifaluasnoftrsau&oremconuerfus, eam condpnaueiniqui-
tatil
ORTHODOXA RESPONSIO. 9f
catis fpemconcepit ,quamnulla cenebrarum poteftas eripere illi pbteft. Monftrum hoc cibi , Luciane , & porcencum vide- cur>qut nullo vnquam fcelerum cuorum fenfu affj&us es,nul- lo confcientiae terrore, nullo iudicij De i metu concuffus: quicumvir optimus & docitiffimus Iacobvs Lavs o~tacobvs Nivs Ecclefias nunc Eiinburgenfis concionacor lnfignis, l A vs o- miliamin animofuodtceret deanimorumimmorcalicacedu- N l v Sm bitationem refidere, in coenaculo Andreano refpondtfti , mul - tos te fcriptores de graui hac concrouerfia confuluiffe , in qui~ bus tantum aberat quicquam vt cerci inuenens,vt longe maior tibifcrupul9 fueritexmukiplicile&tone inie&us: necde ani- moru rrrodo immortalitate, fed de Deo etta ipfo frequenter te dubitare. Arcanah^ceftponcificum veftrorum&Cardinaliu Delnimo 1 theologia, Hamilconi, in cuius abdita nemo noftrum penetn- immorcaika uit. Nosenimexeorum numero fumus ,qui nificum Mofe te&Dcoip- &Prophetis,cum Chrifto & Apoftolis nihii fapere volunt: h^1^ quorum ftultam ob id credulicacem irridere Romanenfes con~ fueuerunc. In his & Carnifus nofter nomen profiteturfuu. Vir fivnplex eft. Maximus illi cruciatus fuit violatas legis con- fciencia; fuamque maluit falutem> quam Devm ipfum, aut iudicij diuiniaequitatem in dubium reuocare. In quo norunt pij,nihil illinouum, nihil non religiofiffimocuique familia* re accidiffe. Expofito nanque planius redemptionis noftras myfterio, acquieuit; & quenviuftumantea fupramodum for* midabat ,eundem nunc mifcricordiae fuae diuitias in Chnfta nobts offerentem perpetua» laudis pra^conioextolJit^ Tuani crgo,apoftata, impietatem, non Carnifum noftrum arguit ac-
Cllfatio tua. Atque huius , inquit , focius in minifterio,jmpias manus tibi
intulic O impudentem fycophantam? Futt Edinburgi v .
lurcoquidammonocheirvulgodi&us,quodiufto D-fi i iudt- Ed/nbw^ cioalteraeffetmanuab ipfojnifallor, matris vterotruncatus. &• Huncad fummam egeftatem reda&um, ne oftiatim mendica- ret,ofturium fuu & nomenclatoremconftituic vrbis fenatus. Quoquidem lnofficio non parum compendij paruo labore. corrogauit. At qui neccopiamferre,nec inopiam fcirec,info- lefcerecontinuo&lafciuirecaepit; inganeis &popiniscrebriu* verfari Deprehenfusin lupanari ,publice culpam deprecatu* cft,& graues pro difciplinas noftra ratione poenas dedir, graui- oresdaturusfi vnquamad ingenium redirec Non abftinuic tamen. Produ&us igitur vt feueriore fupplicio,ad honeffoe vi- Mtftudiumomntbusexemploeffet ,defperatarcontra nequitia* trcmpiumprsbuic, moriqueimpie maluic, quam tantifpe&ir
M. iiij,
*8 AD HAMILTOK APOStAT,
culi probrum #quo animo ferre. Ferro nanque, quod nemm* confcio fub vefte tegebat,extracT:o,mortifei-am fibi plagam in- flixit , atque ita dignum fcelerata vita exitum accepit : qualem netuatandem,HamiItoni,impietasconfequatur,etiam atquc etiam tibi cauendum . Vides , pie ledtor , q uan ta fit apoftats huiusimprobitas , quiviri pij focium facit nefarium ganeone, nullo vnquamEcclefiafticomunere fun&um: &quicquid vf- piam facinoris perpetratumeft,in Miniftrorum ordinem con- fcrt. T vV°T" fHariottus lipopfychias morbo fepius tentatus , mifo ricordiam Dei vltima voceimplorans,mortalem hanctan*- dem cum immortali vita commutat. In Spittello nihil tale. Verum fi h«ec indignantis D e i , & ad tartara homines pr#- cipitantis iudicia funt 3 quot horrendae vindictae exempla apud Culid. Pari- PaPanos tuos reperientur? Ipfos C\ libet,Ignatianos pcrcon- Ccnf.Epifco- tare, quam frequentes Rom# , Panfijs & vbicunque fere fedes fus, libclio pofueruut, fuorumrugitusaudiant, apoplexia,epilepfia3ma- nc bcne^fid" n*a> &c< itafurentes,vt amultisaliquando tencriaegre que- orum,refert ant. Veraqusdico fatebuntur. Vidi ,interfui, & fummo Canonicum yirium nixu, vix vnam faepe, in exitium fuum exa^ftuantis ho- i»UCnomin?s5 muncu^ manum retinui. Percontarequibus Roms crucia- cum audif- tibus interijt Prancifcus ille polyonymos Hifpanus: cuius ca- fctfociu ve£. fus nonnullis rifum , mihi profe&o infpectanti , & humanas peri bcnc va naturs miferiam cogitanti lachrymas expreflit. Percontarc
iuiflc,& ma- . .. o . J , o • • i i-n
cc inucntu <3uanto quotidie negotio, conturbatoscx nimio delictorum fnortuumjic fenfu aeternxque mortis horrore conftcrnatos fuftentent$& fpondiflc, fe- defperata illa venias fpeafcetas fuos &nouitiosconfolentur.
cunduvium xt • i • A- n. :
& confuetu- Neminem hic expreflo nomine perltnngo , nec quicquam m- cJincm Eccle fultandi ftudk> in quenquam fcribo : fed vtomnes intelligant» 6* moauu plura de ijs ipfis,qui fimulatae fanftitatis opinione maximc omnium celebrantur, vere dici, quam de nobisconfingi pofle. Inuertere igitur licet epiphonema tuum, & infelices atqueite- Tiim infehces exclamare, quos leues lftas nug#, & impia men- <Jaciapercellunt:infeliciores quileuiter perculfi aCiiRisTi feEcclefia fubducunt : omnium denique infeliciflimos , qui ventris & gloriolae efca ille&i , cum vera non poflint , comen- titia in Ecclefiam De i probra vomunt, ad fimplicium & imperitoru fubuerfionem. Sed longius progreflus fum quam putabam. Nequcenimhiftoriam icribo , nec priuati cuiuf- quam fufcipiodefenfioncm, huiufmcdi prxfertim, quoruexi- miavirtus nulla poflit calumniatorum obtrc&atione obfcu- rari. Ad Logicum crgo iudicium reuertamur.
° Mulcif»
ORTHODOXA RESPONSIO, 97
1 Multis, inqitis, vitijs obnoxij funt rpiniftri: non cft crgo frnfta Ecdefia Scoti-
. *ana. Satisiamfuperquerefponfumeftadantccedens: con- fecutionemexpendamus; qu#quamuis nuliam contra nos vimhabeat,tcipfum ftringatnccefle eft: vtfinon meis , fed do&orum veftrorum verbis docuero,nihil in apoftatico Epif- coporum veftrorum & facrificoru ordine fani , nihil puri lam pndern fuifle, velis nolis fatearis fan&am penes vos ecclefiam non elTe, &proinde nulJam. Sed vndeprimum incipiam? Romanenfo Tanta fefc offert in hoc argumento teftium multitudo , nihil ^esIiac faa* vt «que timendum fic , atque modum ne excedam. Primum crcgor. Ho- 'J%fiplacetGregoriumaudiamus. Mundus,inquit,facerdoti-m;iia 17. ia ^busplenus eft; fedtamen in mefle De i rarusvalde inuc-CaP-,0-lu- f,nitur operatoriquia officium quidem facerdotale fufcipimus, c „{edopus officij non implemus. Multi enim regiminis iura ^fufcipiunt^ad lacerandos fubditos inardefcunt. Terrorein ^potcftatisexhibentj&quibus prodeflc debuerant , nocent. ^Sed quid nos,quid nos , 6 paftores agimus, qui & merccdem ^coniequimur ,&tamenoperarij nequaquamfumus? Mini- „fterium prasdicationis relinquimus, &adpcenam noftram „Epifcopi vocamur;quihonorisnomen, nonvirtutem tene- a,mus. £t,nullum puto abalijs maius praeiudicium, quam k „facerdotibus. Alienaplerunquediripiunt; continenrer vi- „uentesirrident,paftoreslupihunt. Nulla animarum lucra ,,quaerimus: ad noftraftudia vacamus ; terrenaconcupifcim9; ^humanam gloriamintenta mentecaptamus : fufceptse be- „nedid:ionis myftenum vertimusadambitionis argumentum: „D Ei caufamreliquimus, adterrenanegotia vacamus. Ecce „iam nullapeneeftfeculia&io, quam non facerdotes admini- „ftrent. Impletum cft in nobis quod fcriptum eft;'& erit ficuc f,populus,ficfacerdos. Haec&alia multaGregonus.
Quam nefandi autem huius «etate , & execrabiles fuerint impuricadibatusveftri fru&us , teftatur grauis illa&libera * Hulderici Auguftani Epiftolaad Nicolaum Papam. SuntHuMm'CUf „vero, inquit,aliqui qui Gregorium fux k&x fumunt adiuto- AuSu/Una,• „rium , quorum quidem temeritatem ndeo , ignorantiam do- „lco: ignorantenimquodpericulofumhuiushasrefis decretu, ^condignopcenitentiajfru&uab eodemfit poftmodumpur ^^'["J" ,,gatum. Quippecum dic quadam in viuarium fuum prop- xyin viuano ^ter pifces mifiiTet, & allataindeplus quam fex millia infantu Tuo rcpcrii ,,capita videret, intima dudus poenitentia ingemuit ; &fadu crcgor.quoi .,,;Hecontincnti£decretum,tantaecaediscaufam „digno illud poenitentiae fru&u purgauit , fuoquc dccreto da* cuiiflcai.
N. \
i>8 AD HAMILTON. APOSTAT.
>,nato, Apoftolicum Jaudauit confilium; melius eft nub^re
>,quamvri: addensexfuaparte,melius eft nubere quam mdr-
>,cis occafionem praebere. Etaliquanto fupra. SediTKiltos,
>,inquit, eiufclem confilij aflentatores, hominibus , non Deot
*,pro falfa fpcciecontinentiae placsre volentes, grauiora yidei
Portentont ,)COmmictere: patrum fcilicet vxores fubagitare , mafculorum
bidincT" l' »& pecLidumamplexus non abhorrere. Ec Paulo poft. Qui
,,licet in quouis fan&ifiimo ordine coftituti, alienis no dubitac
„vxoribusabutL Etquodflendocernirnus, omnesin fupradi—
„&is fa?uiunt fceleribus. Et: quid maledi&ioni obligatius,qua
„cum aliqui vel EpifcopL vei Archidiaconi ica prascipites nnC
,,in libidinem, vt neque adulteria, neque inceftus, neque maC-
„culorum(pro pudor) turpiflimos amplexus.fciantabhorrere*.
5,quod cafta clericorum coniugia fibi dicant fcetere: & dicant,
^hpneftius efle pluribus occulte implicari, quam aperte in ho*-
,3minum vultu & confcientia cum vna ligari.
Aucnt. lib.4.